Əcdadlarımızın zəngin mif duyumu

Oqtay Əsədov: «Misir müəllim buradan gəldi, bu, oradan getdi, qurtarın bu məsələləri» Zahid Oruc: «Elə ümumtəhsil ocaqları var ki, oradan ali məktəbə heç bir nəfər də olsa, qəbul ola bilmir» Bügün Milli Məclis yaz sessiyasının növbəti plenar iclası keçirildi. İclasın gündəliyinə «Ölkədən getmək, ölkəyə gəlmək və pasportlar haqqında», «Daşınmaz əmlakın dövlət reyestri haqqında», «Əmək pensiyaları haqqında» qanunlara əlavələr və dəyişikliklər, Miqrasiya Məcəlləsinin layihəsinə ikinci oxunuşda müzakirəsi, eləcə də Azərbaycanla Monteneqro və Xorvatiya arasında imzalanmış bəzi sənədlərin təsdiqi daxil edilmişdi. Gündəlikdəki məsələlərin müzakirəsinə keçməzdən əvvəl parlamentarilər cari məsələlərlə bağlı təklif və iradlarını bildirdilər. İclasda ilk çıxış edən deputat Musa Quliyev sosial əhəmiyyətli məsələ ilə bağlı təklif irəli sürüb. O bildirdi ki, Milli Qəhrəmanların statusu ilə bağlı məsələ müzakirəyə çıxarılmalıdır: «Bu gün Azərbaycanda 211 Milli Qəhrəman varsa, onlardan yalnız 17-i sağdır. Qanunda onlarla bağlı boşluq var. Bu yaxınlarda Milli Qəhrəman Eldar Ağayev rəhmətə getdi. Bu baxımdan Milli Qəhrəmanlar haqqında qanun layihəsi hazırlanmalıdır. Bu məsələyə ciddi yanaşmaq lazımdır». Deputat Zahid Oruc Azərbaycanda təhsilin vəziyyətindən danışdı. «Son zəng» gününün yaxınlaşdığını xatırladan deputat Misir Mərdanovun təhsil naziri postundan çıxarılmasına münasibət bildirərək, bu addımın doğru olduğunu vurğuladı: «Təhsil nazirinin dəyişdirilməsi bu işdə böyük bir irəliləyişdir. Təbii ki, bu sahədə ciddi problemlər var idi. Təhsilin inkişafı üçün bu sahəyə diqqət etmək lazımdır. Yerlərdə təhsil şöbələri icra orqanlarına tabedirlər. Doğru olar ki, onlar birbaşa Təhsil Nazirliyinə tabe olsunlar. Hesab edirəm ki, Təhsil Nazirliyi ilə TQDK birgə fəaliyyət göstərməlidir». Zahid Orucun sözlərinə görə, elə ümumtəhsil ocaqları var ki, oradan ali məktəbə heç bir nəfər də olsa, qəbul ola bilmir. O, qeyd etdi ki, sabah orta məktəblərdə «Son zəng»dir, bu, Milli Məclisin də «son zəng»idir. Spiker Oqtay Əsədov Zahid Orucun çıxışını cavabsız qoymadı: «Sən bu məsələləri qarışdırırsan. Milli Məclisin «son zəngi» 2015-ci ilin noyabrında olacaq». Millət vəkili Qənirə Paşayeva ictimai yerlərdə siqaretin çəkilməsinin qadağan edilməsi haqqında qanun layihəsinin parlamentin müzakirəsinə çıxarılması təklifilə çıxış etdi: «Qarşıdan 31 may — Ümumdünya Tütünlə Mübarizə Günü gəlir. Çox vacibdir ki, ictimai yerlədə siqaret çəkilməsinin qadağan edilməsi haqqında qanun layihəsi 31 mayda parlamentin müzakirəsinə çıxarılsın. Biz bununla bağlı beynəlxalq konvensiyalara da qoşulmuşuq və bu qanunun artıq müzakirəyə çıxarılması və qəbul edilməsi vacibdir və bu müzakirəni başlamaq 31 may- Ümumdünya Tütünlə Mübarizə Günündə edə biləcəyimiz ən yaxşı töhfə ola bilərdi.» Deputat İqbal Ağazadə isə yeni təhsil naziri Mikayıl Cabbarovun fəaliyyətini hədəfə aldı. O, Azərbaycan vətəndaşlarının xaricdə təHsil alması üçün təqdim olunan siyahıda bəzi universitetlərin adlarının çıxarılmasına diqqət çəkdi: «ABŞ universitetləri bu siyahıdan çıxarılıb, yerinə isə MDB ölkələrinin universitetləri daxil edilib. Bu təhsilin keyfiyyətinin aşağı salınmasına xidmət edir. Çünki bilirik ki, Amerika, Qərb universitetləri daha keyfiyyətli təhsil verir. Lakin yeni təhsil naziri MDB ölkələrinin universitetlərini siyahıya salıb ki, Azərbaycan vətəndaşları daha çox gedib o universitetlərdə təhsil alsınlar. Yoxsa SSRİ bərpa olunur, biz bilmirik?!» Deputat eyni zamanda vəkil Aslan İsmayılovun Vəkillər Kollegiyasından xaric edilməsi barədə danışdı: «Hansı vəkil xoşlarına gəlmirsə, onu vəkillik hüququndan azad edirlər. Son dövrdə Aslan İsmayılov vəkillikdən çıxarılıb». Parlament sədri Oqtay Əsədov Zahid Oruc və İqbal Ağazadəni başqalarının arxasınca danışmamağa çağırdı: «Heç kim oturduğu yerdə axıra kimi qalmır. İndi Mikayıl Cabbarov yeni təyin olunub, uğurlar olsun. Misir müəllim buradan gəldi, bu, oradan getdi, qurtarın bu məsələləri». Millət vəkili Eldar İbrahimov isə Azərbaycan nümayəndə heyətinin İrana səfəri barədə danışaraq qonşu ölkə ilə bağlı deputatlara ehtiyatlı danışmağı tövsiyə etdi: «Biz İran və Rusiya münasibətlərimizi düzəltməliyik». Eldar İbrahimov İran rəsmi dairiləri tərəfindən yaxşı qarşılandıqlarını dedi. Deputat bildirib ki, hər iki tərəfdə münasibətləri pozmaq istəyən adamlar var. Eldar İbrahimovun sözlərinə görə, bundan sonra da İranla əlaqələri genişləndirmək lazımdır. Deputat İran səfəri zamanı spiker Əli Laricani ilə görüşdüyü xatırladaraq İran parlament sədrinin Oqtay Əsədovu İrana dəvət etdiyini bildirdi. Millət vəkili Fazil Mustafa ölkə jurnalistləri üçün tikilən binadakı mənzillərin bölgüsündən danışdı. O bildirdi ki, jurnalistlərə ev bölgüsü məsələsində kateqoriyaların bölgüsündə müəyyən məsələlərə diqqət etmək lazımdır: «Bu gün məşhur olan internet portalları və saytlar var. Burada çalışan jurnalistlər çap mediasından fərqli şəkildə qəbul edilir. Məncə, bütün kateqoriyadan olan jurnalistlər arasında bölgünün ədalətli aparılması yalnız işə fayda verər». Deputat Fərəc Quliyev isə keçmiş prezident, Azərbaycan Xalq Hərəkatının lideri, mərhum Əbülfəz Elçibəyin dövlət səviyyəsində yubileyinin keçirilməsini, adının əbədiləşdirilməsi məsələsini qaldırdı. O, Güney Azərbaycandakı milli fəalların azad olunması üçün Azərbaycan parlamentinin müraciət göndərilməsinin vacib məsələ olduğunu bildirdi. Millət vəkili Məlahət İbrahimqızı Gəncədə Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin ötən gün keçirilən tədbirinə münasibət bildirdi. Deputat qeyd edib ki, orda sahibkar qadınlarla bağlı məsələ qaldırılıb. Millət vəkili sahibkar qadınların xahişini də diqqətə çatdıraraq bildirdi ki, onlara müəyyən güzəştlər olmalıdır: «Çünki istənilən beynəlxalq iqtisadi forumlarda Azərbaycandan olan qadın iş adamları gözlənilir». Deputat onu da əlavə edib ki, güzəştlər ailə başçısı olan analara da bu məsələ şamil olunsun. Deputat Etibar Hüseynov isə deputat İqbal Ağazadənin həbsdə olan gənclərin təcridxanada çəkilmiş fotoşəkillərini yaymasına ötən iclasda etiraz bildirməsinə qarşı çıxdı. O, iddia etdi ki, bu şəkillər elə məhbusların özləri tərəfindən çəkilib və yayılıb: «Rauf Arifoğlu, Pənah Hüseyn və digərləri Bayıl həbsxanasında yatanda onların həbsxana şəkilləri qəzetlərdə yayılırdı. Özləri də deyirdilər ki, bu şəkilləri özləri çəkiblər. İndi necə olur ki, gənclərin yayılan şəkillərindən onların özlərinin xəbəri olmur? Bu gün Müsavat və Əli Kərimlinin arasında böyük nüfuz davası gedir və bu şəkillər həmin gənclər tərəfindən çəkilib, yayılıb». Ardınca Etibar Hüseynov spikerin məsıələyə sərgilədiyi mövqeyə qarşı çıxdı: » Bu işi kim görübsə, istər onlar, istər polislər, mən bunu alqışlayıram və Oqtay müəllimdən fərqli olaraq, onlara «ar olsun» yox, «onlara eşq olsun» deyirəm». Deputat Elman Məmmədov «Şəhid statusu haqqında» qanunda kifayət qədər hüquqa zidd müddəaların olduğunu qeyd etdi. O, həmin sənədə yenidən baxılması təklifini irəli sürdü: «Qarabağ müharibəsi veteranları çox cüzi müavinət alırlar. Bu müavinət qaldırılmalıdır. Əlillərə verilmiş sənəddə onlar «milli münaqişə zəmində əlil olmuş insanlar» kimi göstərilir. Hesab edirəm ki, bu doğru yanaşma deyil. Bu ermənilərin xalqımıza qarşı apardığı müharibədir. Ona görə bu söz o sənəddə belə yazılmalıdır: «Qarabağ müharibəsi zamanı əlil olmuş insanlar». Cari məsələlərin müzakirəsindən sonra parlamentarilər Azərbaycan və Monteneqro arasında imzalanmış bir sıra sənədlər — dostluq münasibətləri və tərəfdaşlıq haqqında bəyannamə, iki ölkə arasında gəlirlərə görə vergilərə münasibətdə ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılması və vergidən yayınmanın qarşısının alınması ilə bağlı Konvensiya və onun tərkib hissəsi hesab edilən Protokolu, beynəlxalq kombinə edilmiş daşımalarla bağlı sazişi ratifikasiya etdilər. Azərbaycan və Xorvatiya arasında strateji tərəfdaşlıq və dostluq münasibətləri haqqında Zaqreb Bəyannaməsi də təsdiq edildi. Sonra «Əmək pensiyaları haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər edilməsi barədə Azərbaycan Respublikası qanununun layihəsi müzakirəyə təqdim olundu. Dəyişikliklər haqqında məlumat verən komitə sədri Hadı Rəcəbli bildirdi ki, qanuna cüzi dəyişikliklər edilib. Deputat Siyavuş Novruzov çıxışında qanuna səs verəcəyini desə də, bəzi məqamlara toxundu. O bildirdi ki, 95-ci ildə seçilmiş deputatlarla 2000-ci il-də seçilmiş deputatların təqaüdü arasında böyük fərq var: «Mənə çoxlu saylı müraciətlər edilir. Xeyli müddət bir yerdə işləmişik. Bu məsələ həll edilməlidir. Həmin deputatların təqaüdü artırılmalıdır ki, fəqr aradan qaldırılsın». Sonda qanun layihəsi səsə qoyularaq qəbul edildi. Yekunda Spiker Oqtay Əsədov mayın 31-də Milli Məclis yaz sessiyasının sonuncu iclasının keçiriləcəyini elan etdi. əcək. O, iş müddətinin artırılacağını da vurğulayıb: «90 millət vəkili müraciət edib. Buna görə iyun ayında növbədənkənar sessiya olacaq». Cavanşir Həsənli  Read More →

Əli Həsənov: «Bəzi dövlətlər hələ də Azərbaycanda qoşun yerləşdirmək niyyətindən əl çəkmirlər» «Onların düşüncəsinə görə, Azərbaycan xalqı əkinçiliklə məşğul olmalıdır» «Müxalifət deyir ki, ABŞ-ın dediyini niyə etmirsiniz? ABŞ səfiri müxalifəti bir yerə yığır və onlara deyir ki, biz iqtidara bunları dedik, lakin iqtidar etmədi. Bundan bizə qarşı istifadə edirlər. Azərbaycan dövlətinin müstəqil siyasəti xalqımızın iradəsi və milli maraqları üzərində qurulub. Biz müstəqillikdən sağa-sola bir addım çəkildikdə, deməli, dövlətimizin maraqlarını hardasa qurban vermiş oluruq». Bu açıqlamanı Prezident Administrasiyası ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri Əli Həsənov «Gənclərin dövlət ictimai-siyasi həyatında rolu» mövzusunda keçirilən seminarda dilə gətirib. Əli Həsənov bəzi dövlətlərin Azərbaycana yönələn tələblərini də diqqətə çatdırıb: «Xəzərdə enerji resurslarını çıxarıb, xaricə satıb, Azərbaycanın ehtiyaclarını ödəyirik. Həm də Qazaxıstan, Türkmənistan neftini Xəzər üzərindən daşıyıb xaricə aparırıq. Azərbaycan burada tranzit funksiyasını yerinə yetirir. Bu tranzitdən Azərbaycan orta hesabla 1 milyard dollara qədər pul qazanır. Bəzi dövlətlər bizə opponentlik edərək, həmin tranziti özlərinin həyata keçirməsinə cəhd edirlər. Onların düşüncəsinə görə, Azərbaycan xalqı əkinçiliklə məşğul olmalıdır. Belə daşınmalar isə onların olmalıdır. Deməli, onun marağını təmin etdiksə, Azərbaycanın marağından bir addım çəkildik». Əli Həsənov bəzi dövlətlərin hələ də Azərbaycanda qoşun yerləşdirmək niyyətindən əl çəkmədiyini də qeyd edib: «Biz isə soruşuruq ki, sənin bu istəyin Dağlıq Qarabağ probleminin həllinə kömək edəcək, ölkəmizin ərazi bütövlüyü təmin olunacaq, yoxsa gələcəkdə ərazi bütövlüyümüzün pozulmasının qarşısını alacaq? Deyirlər ki, biz o məsələyə qarışmırıq. Onda niyə hansısa xarici ölkəyə öz ərazimizi qoşun saxlamaq üçün verməliyik? Bəzi dövlətlər deyir ki, Bakı-Tiflis-Ceyhan neft kəməri yetərli deyil, indi TANAP çəkirik. Niyə? Çünki onun burada tranzit maraqları var. Biz bunu da etmirik. Hesab edin ki, cibimizin pulunu çıxarıb ona verməliyik. İlham Əliyevə irad tuturlar. Bununla onlar Azərbaycanda 1991-92-93-cü illərdəki ab-havanın yaranmasını istəyirlər. Kim harada, necə, nə cür istəyir toplaşsın, mitinq keçirsin, yolu bağlasın, hücum etsin mağazalara, bulvarı bağlasın. Belə cəmiyyət istəyirlər. Niyə deyirlər ki, Azərbaycandakı demokratiya bizi qane etmir? Çünki biz məsuliyyətli demokratiya tələb edirik. Biz deyirik ki, insan hüquqlarının balansı olmalıdır. Əgər bir qrup insanın istirahət etdiyi yerdə başqa bir qrup insan mitinq keçirmək istəyirsə, mütləq onun balansı tapılmalıdır. O yerdə mitinq keçirilməlidir ki, orada insanların istirahət hüququ pozulmur. Yaxud bir insanın fərdi arzusu ictimai arzudan üstün tutulmamalıdır. İlham Əliyevin daxili siyasətinə, demokratiyaya, siyasi plüralizm məsələlərinə onların iradı bundan ibarətdir». Əli Həsənov bildirib ki, mətbuat, informasiya, söz azadlığı ilə də bağlı təzyiqlər mövcuddur: «Təhqir edənin hüququnu tələb edirlər, təhqir olunanın müdafiə hüququnu qəbul etmirlər. Bizim opponentlərimiz bunu tələb edirlər».  Read More →

12 İran vətəndaşına və 8 şirkətə sanksiya tətbiq olundu ABŞ İranın nüvə proqramı ilə əməkdaşlıq edən, Tehrana Qərbin sanksiyalarından yayınmağa yardım göstərən 12 İran vətəndaşına və 8 şirkətə sanksiya qoyub. ABŞ Malliyyə Nazirliyinin sanksiyasına məruz qalan «AbanAir» aviasiya şirkəti, eləcə də «DFS Worldwide» və «Evrex» şirkətləri buna qədər sanksiya altında olan İran Milli Aviasiya Şirkəti ilə əməkdaşlıqda günahlandırılıb. Hər üç şirkət nəqliyyat sahəsində fəaliyyət göstərir. Malayziyada olan «Petro Green» şirkəti və onun rəhbərlərindən olan Hüseyn Vəziri də buna qədər sanksiya altında olan İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu («Sepah») və «Neft İran» şirkəti ilə əməkdaşlıqda günahlandırılaraq sanksiyaya məruz qalıb. ABŞ-ın sanksiya tətbiq etdiyi şəxslərdən biri İran Müdafiə nazirinin müavini general Rza Müzəffəriniyadır. O, ölkənin raket proqramı üzərində işlədiyinə görə sanksiyaya məruz qalıb. Daha bir İran vətəndaşına və iki şirkətə də sanksiya İranın nüvə proqramı əlaqələrinə görə tətbiq edilib. ABŞ Maliyyə Nazirliyinin sanksiya qoyduğu digər şirkətlər və İran vətəndaşlarının kimliyi haqda məlumat yayılmayıb.  Read More →

«Hər hansı küçə iğtişaşlarının qarşısını qətiyyətlə alacağıq» İran hüquq-mühafizə qüvvələrinin komandanı İsmayıl Əhmədi Müqəddəm iyunun 14-də bu ölkədə keçiriləcək prezident seçkilərilə bağlı bəyanatla çıxış edib. «Ənsari hizbullah» qüvvələri qarşısında dünən çıxış edən Əhmədi prezidentliyə namizədliyi rədd olunmuş şəxslərə xəbərdarlıq ünvanlayıb. O, deyib ki, onun başçılıq etdiyi qüvvələr ölkədə keçiriləcək prezident seçkisinə hər hansı xələl gətirilməsinə imkan verməyəcək: «İran hüquq-mühafizə qüvvələri prezidentliyə namizədliyi rədd olunmuş namizədlərin tərəfdarlarının hər hansı küçə iğtişaşlarının qarşısını qətiyyətlə alacaq. Qüvvələrimiz tam hazır vəziyyətdədir və güman edirəm ki, narahat olmağa heç bir əsas yoxdur». Qeyd edək ki, İran Daxili İşlər Nazirliyi mayın 21-i axşam saatlarında Konstitusiyaya Nəzarət Şurasının prezidentliyə namizədliyini təsdiq etdiyi 8 namizədin adından ibarət siyahını yayıb. Həmin siyahıya görə Sistemin Məsləhətini Müəyyənləşdirən Qurumun rəisi, sabiq prezident ayətullah Haşimi Rəfsəncani və İran Prezidenti Administrasiyasının rəhbəri İsfəndiyar Rəhim Məşayinin prezidentliyə namizədliyi rədd edilib. Məşayi hazırki prezident Mahmud Əhmədinejadın qudası olmaqla yanaşı və dəstəklədiyi namizəd idi.  Read More →

Tehran universitetlərinin bir qrup tələbəsi azərbaycanlı milli-mədəni fəallara ağır həbs cəzalarının verilməsini pisləyiblər. Tələbələrin yaydığı bəyanatda Lətif Həsəni, Mahmud Fəzli, Yürüş Mehrəlibəyli, Şəhram Radmehr və Behbud Quluzadənin hər birinə 9 il həbs cəzasının verilməsinin ədalətsiz olduğu vurğulanır. Tələbələr bütün insan hüquqları təşkilatlarını məsələyə etiraz bildirməyə çağırıblar. Bəyanatda məhkəmənin qanun pozuntularına yol verdiyi və qərəzli qərar çıxardığı da vurğulanır.  Read More →

Almaniyanın Köln şəhərində Güney Azərbaycan Milli Qiyamının (2006-cı il 22 may hadisələri) ildönümü ilə bağlı aksiya keçiriləcək. Bununla bağlı yayılmış bildirişdə deyilir: «Bu gün Azərbaycan türk milləti yenə də tarix yaratdı. Beləliklə bizim millətimiz ölkəmizin çoxlu şəhər və kəndlərində İranda hakim fars irqçi və müstəmirə hökumətinin bizim millətimizi təhqir və aşağılama siyasətinə qarşı öz mədəni etirazını nümayiş etdirdi. İran rejimi isə bu mədəni hərəkata vəhşicəsinə cavab verdi. Bu günü yadda saxlamaq, İran rejiminin cinayətlərini və milli fəalların qanunsuz həbsi ilə bağlı faktları dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq üçün may ayının 25-də Almaniyanın Köln şəhərinin mərkəzi sayılan Dom kilsəsinin qarşısında saat 12-dən 14-dək aksiya keçiriləcək. Soydaşlarımızın aksiyaya qatılmaları istənilir».  Read More →

İranda «Mücahəddin Xalq» təşkilatı ilə əlaqəsi olan bir neçə şəxs prezident seçkiləri zamanı təxribat hazırlamaq ittihamı ilə həbs olunub. «Fars» agentliyinin təhlükəsizlik orqanlarındakı anonim mənbəyə istinadən yaydığı məlumata görə, saxlanılan şəxslərdən bir neçəsi daha əvvəllər də analoji fəaliyyətə görə həbs olunublar. Saxlanılan şəxslərdən ikisi ölkə daxilində olan agentləri təlimatlandırmaq məqsədi ilə bu yaxınlarda İrana gəliblər.  Read More →

Qüdrət Həsənquliyev: «Onlar pensiya ala bilmirlər» Bügün Milli Məclisin yaz sessiyasının növbəti iclası keçirildi. İclasda çıxış edən Bütöv Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının sədri, millət vəkili Qüdrət Həsənquliyev ilk öncə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 95 illiyi ilə əlaqədar öz təbriklərini çatdırdı. Millət vəkili eyni zamanda bu bayramın qeyd olunmasında xidmətləri olmuş istiqlalçı deputatlarla bağlı məsələni qaldırdı: «O zaman Azərbaycanın müstəqilliyinə səs vermiş bir qrup sabiq millət vəkili mənə də, digər deputat həmkarlarıma da müraciət ediblər. Onlar pensiya ala bilmirlər. Hesab edirəm ki, biz bu məsələdə sosial ədaləti bərpa etməklə, onlara yardımçı olmaqla vətəndaşlarımızın dövlətçiliyimizə olan hörmətinin artmasına xidmət etmiş olarıq». Millət vəkili çıxışında daha sonra deputatların bir sıra ölkələrə səfərlərinin əhəmiyyətindən danışdı: «Qeyd etmək istəyirəm ki, bu yaxınlarda şeyxin rəhbərliyilə parlament nümayəndələrinin, hörmətli Fəttah Heydərovun, Eldar İbrahimovun və başqalarının İrana səfəri oldu. Eyni zamanda Eldar Süleymanovun rəhbərliyi, energetika naziri Hatiq Əliyevin də iştirakı ilə bizim Sloveniyaya səfərimiz reallaşdı. Hesab edirəm ki, Azərbaycan həqiqətlərinin çatdırılmasında, dövlətlərarası münasibətlərin inkişafında və hətta bir çox məsələlərin müzakirə olunub həllini tapmasında deputat həmkarlarımızın və nümayəndə heyətlərimizin rolu böyük olub». Çıxışının sonunda Qüdrət Həsənquliyev bir daha sabiq millət vəkillərinin pensiya məsələsinə baxılması ilə bağlı Milli Məclis rəhbərliyinə müraciət etdi: «Keçmiş Kommunist Partiyasının rayon partiya komitələrində, Mərkəzi Komitədə işləmiş şəxslər, o cümlədən keçmiş hakimlər pensiya alsalar da, nədənsə sabiq millət vəkilləri bu məsələdə kənarda saxlanılıblar. Mən hesab edirəm ki, bu məsələdə biz onlara da yardımçı olmalıyıq».  Read More →

Əli Orucov: «Ciddi məsələlər müzakirə olunsaydı AMİP orada olardı» Cümşüd Nuriyev: «Onlar xalqın ağası olmaq üçün Amerikanın qulu olmağı üstün tuturlar» ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiri Riçard Morninqstar mayın 23-də səfirlikdə Müsavat Partiyası başqanının müavini Gülağa Aslanlı, Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) sədri Əli Kərimli, «El» Hərəkatının sədri Eldar Namazov, Ümid Partiyasının sədri İqbal Ağazadə, Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının (VHP) sədri Sabir Rüstəmxanlı, Açıq Cəmiyyət Partiyasının (ACP) sədri SülHəddin Əkbər, REAL Hərəkatının sədr müavini Erkin Qədirli ilə görüşüb. Görüşdə hansı məsələlərin müzakirə edildiyi barədə məlumat almaq üçün Gülağa Aslanlı ilə əlaqə saxladıq. Gülağa Aslanlı bildirdi ki, səfirlikdə müzakirə olunan məsələlər barədə mediaya məlumat verməmək barədə razılaşma olub. Ona görə də ətraflı heç bir informasiya verməyəcək: «Orada razılaşma oldu ki, keçirilən görüşdə müzakirə olunan məlumatların yayılması xoş əhval yaratmır. Ümumi bir cümlə deyə bilərəm ki, ölkədəki ictimai-siyasi vəziyyət haqqında fikir mübadiləsi aparıldı». Görüşdə iştirak edən deputat, Vənətdaş Həmrəyliyi Partiyasının sədri (VHP) Sabir Rüstəmxanlı isə bildirib ki, ümumi razılaşmaya əsasən, səfirlik özü mətbuata məlumat yayacaq: «Razılaşdıq ki, mətbuata açıqlama verməyək. Kişi kimi söz vermişik, indi durub danışa da bilmərik axı». Ehtimallara görə, qapalı görüşdə Milli Şura məsələsinin müzakirə olunduğu bildirilir. Görüşdə iştirak etməyən Azərbaycan Milli İstiqlal Partityasının (AMİP) funksioneri Əli Orucov diqqətə çatdırdı ki, görüşün hansı statusda baş tutması səfirliyin özündən asılı olan məsələdir: «Azərbaycan Milli İstiqlal Partiyası bu görüşə dəvət almayıb və orada iştirak etməyib. Ona görə də orada hansı məsələlərin müzakirə olunmasından xəbərimiz yoxdur. Əgər doğrudan da ölkədəki ciddi proseslər müzakirə olunurdusa onda AMİP orada mütləq olmalı idi. Görüşü təyin edən şəxs onun qaydalarını da özü müəyyənləşdirir. Maraqlıdır ki, orada iştirak edən siyasi qüvvələr öz fikirlərini səsləndirə bilmirlər, görüş haqqında hər hansı məlumat vermək istəmirlər». «Gör Azərbaycan müxalifəti nə günə qalıb ki, hansısa bir ölkənin səfirinin tapşırıqlarını yerinə yetirir» deyən, politoloq Cümşüd Nuriyev «belə olduqda, bunlar xalqı necə qoruyacaq, onlar niyə hakimiyyətə gəlmək istəyirlər?» sözlərini əlavə etdi. O, həmçinin dedi ki, onlar dövlət adamı olsa görüşün gizli olmasını anlayışla qarşılamaq olar: «Çünki dövlətlər arasında elə proseslər olur ki, onun gizli saxlanılması zərurətdən doğur. Onların izahat verməməsinin yalnız bir səbəbi var-Amerika səfiri ölkəsinin gələcək planlarının açıqlanmasını istəmir. Burada onların əsas məqsədi odur ki, Azərbaycan daxilində çaxnaşma yaratsın. Bir sözlə, onlar xalqın ağası olmaq üçün Amerikanın qulu olmağı üstün tuturlar». Əli  Read More →

Riçard Morninqstar: «Transxəzər layihəsi Azərbaycan və Türkmənistan arasında saziş imzalanmadan da həyata keçiriləcək» Dünən «Azərbaycanda enerji və dəniz hüququ: Milli və beynəlxalq perspektivlər» mövzusunda konfrans keçirilib. Tədbirdə çıxış edən ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiri Riçard Morninqstar «Şahdəniz» yatağının istismarı zamanı əldə olunan kompromis haqda danışıb: «Xəzərdə «Şahdəniz» yatağının istismarına sanksiyalar tətbiq oluna bilərdi. Çünki İran şirkətinin «Şahdəniz» neft yatağında 10 faizlik payı var və İranla neft-qaz sahəsində əməkdaşlıq edən şirkətləri ABŞ tərəfindən sanksiyalar gözləyə bilər. Bəs, ABŞ Konqresi nə dedi? Konqres kompromis çıxış yolunun təmin olunmasını məqsədəuyğun saydı. Bu olmasaydı, 20 il ərzində «Şahdəniz»in istismarı dondurula bilərdi. Belə olan təqdirdə beynəlxalq şirkətlər bu yatağın istismarında irəliyə doğru addım ata bilməyəcəkdi. Amma məsələyə başqa prizmadan baxaq. Qaz bütünlüklə İrana və ya Rusiyaya getsəydi, biz nə edə bilərdik?» Riçard Morninqstar münasibətlərdə və prosesin idarəçiliyində siyasətin önəminə də toxunub: «Siyasət bəzən qanunvericiliyə çox ciddi təsir göstərir. Bu baxımdan biz mübahisə yarada bilən hər hansı məsələnin aydınlaşdırılması məcburiyyətindəyik». Səfirin daha bir maraqlı fikri isə Transxəzər qaz kəməri layihəsi ilə bağlı olub: «Ümid edirik ki, Transxəzər qaz kəməri layihəsi Azərbaycan və Türkmənistan arasında dəniz sərhədi ilə bağlı saziş imzalanmadan da həyata keçiriləcək. Ölkələr arasında dəniz sərhədləri ilə bağlı məsələ 15-20 ildir həll olunmur. Bu layihə Avropa Birliyi ilə razılaşma çərçivəsində reallaşsa, ABŞ çox şad olar. Çünki bu kəmər həm Azərbaycan, həm də Türkmənistan sularından keçəcək. Razılaşmanın əldə olunması bu iki ölkədən asılıdır. Ümid edirəm ki, bu məsələ müəyyən bir vaxtdan sonra həll olunacaq». Ekoloji məsələlər barədə danışan səfirin sözlərinə görə, bu, hər bir layihə çərçivəsində nəzərə alınmalıdır. O, həmçinin əlavə edib ki, iki ölkə arasında razılıq əldə edilərsə, boru kəmərlərinin çəkilməsinə heç bir maneə olmayacaq: «Xəzərin hüquqi statusu ilə bağlı məsələ müəyyənləşərkən əvvəlcə Xəzərin dəniz və ya göl olması məsələsində dəqiqləşmə aparılmalıdır. Bundan çıxış edərək məsələyə hansı qanunların şamil edilməsi bəlli olacaq. Əslində Xəzərin açıq dənizə, yəni okeana çıxışı yoxdur. Belə olan təqdirdə Xəzər göl kimi nəzərə alınmalıdır». Səfir bildirib ki, Xəzər göldürsə, o zaman kondominium yanaşması (bir ərazi üzərində bir neçə dövlətin suverenlik hüququ) tətbiq edilə bilər: «Kondominium deyəndə biz birgə idarəçiliyi nəzərdə tuturuq. Ruslar və iranlılar əslində Xəzərin birgə idarəçiliyi təşəbbüsü ilə çıxış edirlər. Onlar deyirlər ki, Xəzər dənizi hamımızındır və Xəzərin sahilində yerləşən ölkələr dənizin dibindən hər hansı boru kəmərlərinin çəkilməsi təşəbbüsündən çəkinməlidirlər. Azərbaycan və Türkmənistan isə fərqli mövqedən çıxış edirlər və dənizdə müvafiq istismar işləri aparırlar. Azərbaycan və Türkmənistan öz sularında boru kəmərlərinin çəkilməsi hüququna malikdir. Ümumən biz bununla razıyıq. Onda baxışlarımızı dəqiqləşdirək. Azərbaycanla Türkmənistan arasında dəniz sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsi necə olmalıdır? 1990-cı illərdə mən ABŞ adından bu kimi sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi üçün vasitəçi vəzifəsinə təyin edilmişdim. İndiyə qədər Türkmənistanla Azərbaycan arasında dəniz sərhədləri müəyyən edilməyib. Çox zaman insanlar orta xəttin müəyyən edilməsindən danışırlar. Amma bu zaman Abşeron yarımadasını nəzərə almalıyıq. Yarımada Xəzərə doğru irəli gedib. Sanki dənizi yarır. O zaman Azərbaycana məhz Abşeron yarımadasına görə dənizin daha böyük hissəsi düşəcək. Bu zaman Azərbaycana düşən faiz müəyyənləşməlidir. Türkmənistan isə buna etiraz edir. Əslində Türkmənistan başqa məsələdən danışır. Onlar deyirlər ki, bizdə sahil qayalıqdır və buradan başlayaraq, sahil ölçülməlidir. Bu da artıq başqa məsələləri gündəmə çıxarır. Biz burada «Kəpəz»dən, «Sərdar»dan danışırıq. Bu neft yatağının istismar edilməsi məsələsi bir narahatlıq mənbəyidir. Çünki azərbaycanlılar bu yatağa «Kəpəz», türkmənlər isə «Sərdar» deyir. Türkmənlər orta xəttə öz maraqları kontekstindən yanaşırlar. Onların fikrincə, «Azəri-Çıraq» neft yataqları da Türkmənistan sektoruna düşür. Azərbaycan isə yerində olaraq bu məsələyə məhəl qoymur və artıq bu yataqlar istismardadır». Səfir qeyd edib ki, Azərbaycanla Türkmənistan Xəzərdə sərhədlərini müəyyənləşdirməlidir: «ABŞ-ın mövqeyinə görə, iki ölkə arasında razılıq əldə olunarsa, boru kəmərlərinin çəkilməsinə heç bir maneə olmayacaq. Burada bir kompromis olmalıdır. Bu məsələnin arbitraj məhkəməsində müzakirə edilməsinə dair təkliflər oldu. Amma bu, heç kimi razı salmadı. O zaman hər iki tərəf öz arasında razılığa gəlməlidir. Biz ölkələri danışıqlardan çəkinməməyə və bu məsələni dərindən müzakirə etməyə çağırmalıyıq. Son 15-20 il ərzində Azərbaycanla Türkmənistan arasında bu məsələyə dair danışıqlar tam sistemləşdirilməyib. Vaxtaşırı bu və ya digər ölkə arasında hansısa məsələ yaranır və cücərti səviyyəsində olan danışıqlar irəliyə doğru getmir. Əgər belədirsə, bəlkə yataqlardan gələn gəlirlərin bölüşdürülməsi ilə bağlı danışıqlar aparılsın? Ən azından iqtisadi baxımdan bu məsələlər öz həllini tapa bilər. Həm Azərbaycan, həm Türkmənistan boru kəmərlərinin çəkilməsi ilə bağlı irəliyə doğru addım atmaq istəyir. Çünki sonda bu boru kəməri Xəzərin dibi ilə hər iki ölkənin sektoru boyu tikiləcək. Ona görə də biz artıq hüquq siyasətindən danışırıq və siyasi kursun bu baxımdan formalaşması məsələsini gündəmə gətiririk». Bəs bu məsələdə politoloqların mövqeyi necədir? Məsələyə münasibətini açıqlayan politoloq Qabil Hüseynli diqqətə çatdırdı ki, yəqin ABŞ bu məsələdə Türkmənistanı razılığa gətirə bilib: «Ümumiyyətlə bu, çox risqli bir addımdır. Çünki Rusiya da Transxəzər layihəsinə qarşı çıxır. Özü də bunu təhdidedici formada nümayiş etdirir. Üstəlik də Rusiyanın təhdidlərinin qarşısını almaq üçün Amerika, yaxud Avropa tərəfi hansısa addım atmağı hələ ki, düşünmür. Türkmənistanın Transxəzər boru kəməri xəttinə razılıq verməsinə şübhə ilə yanaşıram. Türkmənistanın bu məsələdə nə bir bəyanatı, nə də bir mövqeyi mətbuata sızdırılmayıb. Ola bilsin ki, hansısa gizli danşıqlar gedir və ya bu danışıqlar başa çatdırılıb. Tüpkmənistan belə layihəni Azəpbaycanla onun apasında olan ixtilaflapı çözmədən həyata keçipməyə pazılıq vepib». Politoloqun fkpincə, belə olapsa bu, ümumiyyətlə həm Azərbaycan, həm də Avropa üçün, eləcə də Türkiyə üçün tarixi bir qələbə ola bilər:»Türkmənistanın özü üçün də bu tarixi addım sayılır. Çünki hazırda Türkmənistan qazının nəql edilməsində ciddi problemlər mövcuddur. Xüsusilə Rusiya ilə bağlı problemlər yaşanır. Üstəlik də Transxəzər layihəsi həyata keçəndən sonra Türkmənistan stabil, həm də yüksək qiymət vəd edən bir boru kəməri əldə etmiş olur. Bu da Türkmənistan iqtisadiyyatına misilsiz töhfələr verə bilər. Proseslər çox diqqət çəkicidir. Amma zənnimcə onu hələ ətraflı şərh etmək mümkün deyil. Çünki Türkmənistan tərəfindən bu məsələ ilə bağlı bir bəyanat səslənməyib, rəsmi şəxslər hər hansı bir məlumat verməyib. Bunlar olmadıqda səfirin sözü ilə bu problemin çözüləcəyini söyləmək olmaz». Əli  Read More →

Azərbaycanın 2012-ci il dövlət büdcəsi müvəffəqiyyətlə icra edilib. Büdcə kəsirini və ilin sonunda büdcədə qalan vəsaiti nəzərə alanda 2012-ci ilin büdcəsi faktiki olaraq profisitlə yerinə yetirilib. «APA-Economics»in məlumatına görə, bunu Hesablama Palatasının sədri Heydər Əsədov bildirib. Ötən il dünyada iqtisadi vəziyyətin ümumilikdə o qədər də yaxşı olmadığını xatırladan Palata sədri bildirib ki, Dünya Bankının hesabatına görə, 2012-ci il iqtisadi vəziyyətin yenidən pisləşməsi, iqtisadi böhranın ikinci dalğasının başlanması təhlükəsinin yarandığı bir il kimi yadda qalıb. Eyni zamanda, 34 dövləti əhatə edən iqtisadi əməkdaşlıq və inkişaf təşkilatının (İƏİT) ekspertlərinin də hesablamalarına görə, 2012-ci ilin sonunda iqtisadi vəziyyət 2009-cu ildən sonra ilk dəfə olaraq yenə də pisləşməyə başlayıb. Həmçinin, Avropa İttifaqı ölkələrində ÜDM-in həcminin 0,8% enməsi müşahidə olunub. «Ümumiyyətlə, dünya iqtisadiyyatında ÜDM-in artımına baxmayaraq, onun artım sürəti əvvəlki illərə nisbətən aşağı düşməyə başlayıb. Bütün bunlara baxmayaraq, Azərbaycanda aparılan iqtisadi siyasət nəticəsində iqtisadi sabitlik və dayanıqlıq davam edib və bütün bunlar, eləcə də aidiyyəti strukturların gərgin əməyi sayəsində büdcənin müvəffəqiyyətlə yerinə yetirilməsi üçün münbit iqtisadi mühit yaranıb. Məhz bunun nəticəsində ötən il büdcəyə nəzərdə tutulandan 255 mln. manat artıq vəsait daxil olub. Əvvəlki illərdən fərqli olaraq ötən il icrası əksər tədiyyə növləri üzrə büdcə daxil olmaları yerinə yetirilib, mərkəzləşmiş və qeyri-mərkəzləşmiş gəlirlər üzrə proqnozlara əməl edilib və büdcə daxil olmalarında ahəngdarlıq gözlənilib ki, bu da büdcə xərclərinin ahəngdar icrasına şərait yaradıb», — deyə Heydər Əsədov qeyd edib. Büdcə xərclərinə 1,4% qənaət olunduğunu bildirən Hesablama Palatasının rəhbəri əlavə edib ki, qənaət olunan məbləğin 64 mln. manatı əmək haqları, 59 mln. manatı mal və xidmətlərin satın alınmasının payına düşüb. Əmək haqlarının qənaət olunmasının səbəbi vakant iş yerləri, satınalmalarda qənaətin əsas səbəbi isə sifarişçi təşkilatlar tərəfindən kommunal, yanacaq və istilik xərclərinin əvvəlcədən sifariş verildiyi həcmdə istifadə olunmasıdır. Edilən qənaət dövlətin sosial, infrastruktur və digər proqramlarının icrasına mane olmayıb. Hesablama Palatasının rəhbəri dövlət borcları üzrə limitin son illərdə 50-60%-dən artıq istifadə olunmadığını xatırladaraq, bunun müsbət göstərici olduğunu bildirib. Heydər Əsədov qeyd edib ki, büdcə kəsirinin nəzərdə tutulandan bir neçə dəfə az olmasını və ilin sonunda büdcənin qalıq hesabında toplanan məbləği nəzərə alanda faktiki olaraq 2012-ci ilin büdcəsi profisitlə icra olunub: «Bütün bunları nəzərə alaraq bildirmək olar ki, 2012-ci ilin dövlət büdcəsi müvəffəqiyyətlə icra olunub».  Read More →

Əli Həsənov: «Almaniya ilə münasibətlərdə bir əsas şərtimiz var» «Almaniya ilə münasibətlər Azərbaycanın Avropa ilə əməkdaşlığında xüsusi önəm daşıyır». Bu sözləri Azərbaycan Prezident Administrasiyasının İctimai-siyasi məsələlər şöbəsinin müdiri Əli Həsənov «Azərbaycanın Avropa yolu: irəliləyişlər və potensiallar» mövzusunda Almaniya-Azərbaycan dialoq forumundakı çıxışında deyib. O bildirib ki, Azərbaycanın Almaniya ilə tarix boyu yaxşı münasibətləri olub: «Biz gələcəkdə də Almaniya ilə münasibətlərimizi davam etdirmək istəyirik. Almaniya Avropanın ən böyük dövlətlərindən biridir, Avropa Birliyində həlledici rola malikdir. Avropanın digər qurumlarında bu ölkənin həlledici rolu var. Avropa ölkələrinin bugünkü maliyyə böhranından çıxarılmasında, onların ümumi inteqrativ xətt ətrafında daha sağlam mövqelərdə bərqərar olmasında Almaniyanın rolu danılmazdır. Biz bu rolu tanıyırıq. Amma eyni zamanda Avropa və Almaniya ilə münasibətlərdə bizim bir əsas şərtimiz və tələbimiz var. Bu da Azərbaycanın milli maraqlarının nəzərə alınması, ölkəmizin müstəqil siyasətinin dəstəklənməsi, xalqımızın seçiminə və iradəsinə hörmətlə yanaşılmasıdır. Hesab edirəm ki, bu prinsiplər qətiyyən bizim münasibətlərimizə ziyan gətirmir, əksinə, eyni prinsiplərlə biz də Avropa xalqlarının siyasətinə hörmətlə yanaşırıq». Əli Həsənov deyib ki, Azərbaycan müstəqilliyini əldə etdikdən sonra birmənalı şəkildə Avropa yolunu seçib: «Avropa inkişaf yolu Azərbaycan xalqının maraqlarına tam cavab verir, Azərbaycan xalqının tarixi ənənələrinə uyğundur. Biz gələcək inkişafımızı Avropa dövlətləri və Avropa Birliyi ilə inteqrasiyada görürük». Əli Həsənov bildirib ki, Azərbaycan müsəlman dünyası ilə xristian dünyasının kəsişdiyi bir məkanda birləşdirici bir ölkədir: «Hər iki sivilizasiyanın dəyərləri, ənənələri Azərbaycanda mövcud idi. Ona görə də müstəqillik əldə edəndə qarşımızda iki inkişaf yolu vardı: ya müasir Avropa cəmiyyətinin dəyərlərini qəbul etmək və Avropa ilə inteqrasiya yolunu tutmaq, ya da müsəlman dünyası ilə sıx inteqrasiyaya getmək. Əlbəttə ki, müsəlman dünyasını birləşdirən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər qurumlar var, amma Azərbaycan xalqı, dövləti və onun liderləri Avropa inkişaf yolunu seçdilər». Əli Həsənov xatırladıb ki, Azərbaycan artıq 1992-ci ildə Avropa inkişaf yolunu seçib və bu seçim Azərbaycan dövlətinin siyasətində, Konstitusiyasında və dövlət quruculuğu ilə bağlı bütün sənədlərdə öz təsdiqini tapıb. Şöbə müdiri qeyd edib ki, Azərbaycan özünün gələcək təhlükəsizlik modelini NATO-nun və ya Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının tərkibində görmür, Bakı tərəfsiz ölkələr blokuna qoşulmaq yolunu seçib və bu iki təşkilatla da tərəfdaşlıq edərək özünün bitərəf təhlükəsizlik yolunu davam etdirir: «Bu, o demək deyil ki, Azərbaycan gələcəkdə seçimini dəyişməyəcək və ya dəyişə bilməz. Seçim istənilən zaman dəyişə bilər. Azərbaycanın milli maraqları burda həlledici amildir, milli təhlükəsizlik maraqları sabah tələb etsə ki, NATO-ya qoşulmaq lazımdır, deməli, belə olacaq. Yaxud, milli maraqlar Azərbaycanın KTMT-da iştirakına yenidən baxılmasını tələb edəcəksə, deməli, o məsələyə baxılacaq. Yəni bizim təhlükəsizlik, enerji, iqtisadi, siyasi, sosial maraqlarımız Azərbaycan xalqının ehtiyaclarından, onun maraqlarından doğur və ona əsaslanır».  Read More →

Tarix İnstitutu beynəlxalq elmi konfrans keçirib Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Tarix İnstitutunun təşkilatçılığı ilə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 95 illik yubileyinə həsr olunmuş beynəlxalq elmi konfrans keçirilib. Konfransda çıxış edən Tarix İnstitutunun direktoru Yaqub Mahmudov bildirib ki, 28 may Şərqin və türk dünyasının tarixində çox böyük gündür: «Azərbaycan xalqı Gülüstan və Türkmənçayda parçalanmasına baxmayaraq, I Dünya müharibəsinin gedişində, mürəkkəb tarixi şəraitdə ayağa qalxmağı bacardı və bütün dünyaya var olduğunu sübut etdi. Dünyanın, Şərqin və türk dünyasının ən demokratik respublikasını Azərbaycan xalqı yaradıb. Qadınlarla kişilərə bərabər hüquqları ilk dəfə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti verib. Bütün qonşu dövlətlərə dostluq siyasətini biz elan etdik. Cümhuriyyət Azərbaycanda mənsəbindən, dinindən asılı olmayaraq, bütün xalqlara bütün azadlıqları vəd elədi. O sübut elədi ki, Avropadan da, Rusiyadan da daha artıq dərəcədə demokratik ölkə yaratmağa qadirik». Yaqub Mahmudov deyib ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini yaradan ziyalıların xalqımız qarşısında ən böyük xidməti Azərbaycan dövlətçiliyini dirçəltməsidir: «Bu cümhuriyyət bizim tariximizin şərəf səhifəsidir. Bütün Şərq üçün biz nümunə göstərdik. Azərbaycandan 5 il sonra Türkiyə də cümhuriyyət yaratdı».  Read More →

Monteneqro, Albaniya, Xorvatiya, Bosniya və Herseqovina hökumət nümayəndələri Transadriatik (Trans Adriatic Pipeline, TAP) və İon-Adriatik (Ionian Adriatic Pipeline, IAP) qaz kəmərlərinin tikintisi üzrə qarşılıqlı anlaşma, dəstək və əməkdaşlıq haqqında memorandum imzalayıb. APA-nın «RİA Novosti»yə istinadən verdiyi xəbərə görə, bu barədə Monteneqro XİN məlumat yayıb. Memorandum mayın 23-də Tiranada imzalanıb. Tərəflər qaz kəmərləri layihələrinin inkişafına, maliyyələşməsinə və reallaşmasına yardım etmək, Azərbaycan və Xəzər regionundan qazın qəbulu üçün daxili bazarları hazırlamaq barədə öhdəlik götürüb. «İştirakçı dövlətlər TAP və IAP layıhələrinə tam dəstəyini ifadə ediblər, bununla da Avropa Birliyinin Avropaya qaz tədarükünün diversifikasiyası və təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədlərinə sadiq olduqlarını bəyan ediblər», deyə məlumatda bildirilir. Monteneqro XİN qeyd edir ki, 520 kilometrlik Transadriatik qaz kəməri (layihənin rəsmi saytında TAP-ın uzunluğu 870 km göstərilib) qazın Xəzər regionundan Qərbi Avropaya nəqli üçün nəzərdə tutulub. Plana əsasən, Yunanıstan və Albaniyanı da əhatə edəcək boru Adriatik dənizindən keçərək İtaliyanın şərqindəki Apuliya bölgəsinə çıxacaq. 530 kilometr uzunluğu olan İon-Adriatik qaz kəməri (İAP) əslində Transadriatik qaz kəmərinin (TAP) qolu olacaq. 610,5 milyon dollar dəyəri olan İAP kəməri Albaniyanın Fiyeri şəhərindən Monteneqro və Bosniya və Herseqovina ərazisindən keçməklə Xorvatiyanın Split şəhərinədək uzanacaq.  Read More →

Azərbaycanda şagirdlərə attestatların verilməsi qaydasında dəyişiklik edilib. Təhsil nazirinin ölkə prezidenti İlham Əliyevə müraciəti əsasında orta məktəbləri bitirən şagirdlərin hamısına attestatların verilməsi ilə bağlı Nazirliyin təklifinin araşdırılması prosesinin sürətləndirilməsi üçün tapşırıq verilib. Tapşırıq əsasında müvafiq dövlət orqanları qısa müddət ərzində məsələnin araşdırılması prosesini yekunlaşdıraraq öz təkliflərini Azərbaycan Nazirlər Kabinetinə təqdim edib. Azərbaycan Nazirlər Kabinetinin 23 may 2013-cü il tarixli qərarı ilə təhsil haqqında attestat və digər sənədlərin verilməsi ilə bağlı münasibətləri tənzimləyən qanunvericilik aktlarına müvafiq dəyişikliklər edilib. Qəbul edilmiş qərar əsasında illik qiymətlərdən asılı olmayaraq bütün 9-cu sinif şagirdləri buraxılış imtahanlarına buraxılır. Onlar həmçinin buraxılış imtahanında alınan qiymətlərdən asılı olmayaraq, yekun attestasiyanın nəticələrini özündə əks etdirən şəhadətnamə almaq hüququna malik olurlar. 11-ci sinif məzunları bütün fənlər üzrə müsbət illik qiymətlər (3 və daha yuxarı) almaq şərti ilə buraxılış imtahanlarına buraxılırlar. Bu kateqoriya məzunların attestat qiyməti 10 və 11-ci siniflər üzrə illik qiymətlər və imtahan nəticəsində alınmış qiymətlərin yuvarlaq orta qiymətidir. Bu qərar nəticəsində məzunların böyük əksəriyyəti üçün ölkənin ali və orta ixtisas təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanlarında iştirak etmək və sosial həyata aktiv şəkildə qoşulmaq imkanları yaranacaq. Qeyd edilməlidir ki, 2010, 2011 və 2012-ci illərdə attestat almayan şagirdlərin sayı müvafiq olaraq məzunların ümumi sayının 22, 24 və 10.5%-i qədər olub.  Read More →

Türkiyə hökuməti Suriya ilə sərhəddə sədd çəkmək barədə qərar qəbul edib. APA-nın verdiyi xəbərə görə, bu barədə gömrük və ticarət naziri Həyati Yazıçı bildirib. «2,5 km uzunluğunda ucaldılacaq sədd Hatay vilayətindəki Cilvəgözü nəzarət-buraxılış məntəqəsinin ətrafında yerləşəcək», deyə nazir qeyd edib. Onun sözlərinə görə, «söhbət Suriya ərazisindən Türkiyəyə qanunsuz keçidin qarşısını almaq məqsədi ilə tikanlı məftillə və nəzarət videokameraları ilə təchiz olunacaq divardan gedir». Bundan öncə Ankara Reyhanlıdan 90 km aralıda, Suriya ilə sərhəddə yerləşən Yayladağı nəzarət-buraxılış məntəqəsini bir ay müddətinə bağlamağı qərara alıb.  Read More →

Azərbaycan və Türkiyənin ortaq tarixinin yazılmasına başlanılıb. Bunu jurnalistlərə açıqlamasında AMEA Tarix İnstitutunun direktoru Yaqub Mahmudov deyib. Ortaq türk tarixinin yazılması Azərbaycan prezidentinin Türkiyə baş naziri ilə görüşündə razılaşdırılıb. İlk mərhələdə bütün türk dünyasının məşhur insanları ilə bağlı araşdırmalar aparılacaq: «Onlara qarşı olan təhqirləri aradan qaldıracağıq. Əmir Teymura, İldırım Bəyazidə, Şah İsmayıla eyni sevgini yaradacağıq. Bundan sonra türk dövlətlərinin tarixləri çap olunacaq. Son mərhələdə isə türkün ümumi tarixi yazılacaq». Yaqub Mahmudov deyib ki, artıq Azərbaycanın 7-8-ci sinif orta məktəb dərsliklərində bütün türk imperiyalarının tarixi öyrənilir: «Çox təəssüf ki, hələ Türkiyədə, Orta Asiya Respublikalarında bu proses həyata keçirilmir. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həmin ölkələr də türk imperiyalarının tarixini orta məktəb dərsliklərinə salacaaqlar».  Read More →

AŞPA Bürosunun mayın 30-da Ermənistanda keçiriləcək iclasında Azərbaycan və Gürcüstanda bu ilin oktyabrında keçiriləcək prezident seçkiləri müzakirə olunacaq. APA-nın verdiyi məlumata görə, bu məsələ Büro iclasının gündəminə daxil edilib. Azərbaycandakı seçkilərin müşahidəsi Azərbaycan parlament sədrinin dəvət məktubu əsasında həyata keçiriləcək. Büroda Monteneqroda keçiriləcək seçkilərin müşahidəsi və AŞPA-nın iyunun 24-28-də keçiriləcək sessiyasının gündəliyi də müzakirə olunacaq.  Read More →

Azərbaycan Ukraynanın «İskra» Elmi-İstehsalat Kompleksinin hazırladığı 80K6 tipli radiolokasiya stansiyasına (RLS) maraq göstərir. APA-nın verdiyi məlumata görə, Azərbaycan nümayəndə heyəti bu sistemin alınmasına dair görüşlər keçirib. RLS Ukrayna Ordusunun silahlanmasına 2007-ci ilin əvvəllərində daxil olub. Radiolokasiya stansiyası 400 km-ə qədər uzaqlıqda hədəfləri müşayiət edə, eyni zamanda üç hava obyektinin koordinatını və onların radial sürətinin ölçüsünü göstərə bilir. Stansiya radiodalğa qarışdırıcılarına qarşı yüksək səviyyədə qorumaya da malikdir. Azərbaycana bu RLS-in MZKT şassisi üzərində hazırlanmış 80K6M yeni variantı təklif edilib. Mobil 80K6M Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunlarının radiotexnika və zenit-raket bölmələri tərkibində istifadə üçün nəzərdə tutulur. İstehsalçı şirkətin rəsmi saytında qeyd olunub ki, Azərbaycan nümayəndə heyəti üçün müəssisədə və poliqonda məhsulunun nümayişi keçirilib.  Read More →

Levon Nersesyan: «Bəlkə bu milli seçilmişliyin sübutu yarışında dayanmaq və hamımızın bir yerdə son 23 ildə Vətənimizi necə ləkələdiyimizi dərk etmək vaxtıdır?» Ermənistanın A.D.Saxarov adına İnsan Hüquqlarının Müdafiəsi mərkəzinin direktoru Levon Nersesyanın ölkəsinin acınacaqlı durumunu bütün çılpaqlığı ilə əks etdirən məqaləsini olduğu kimi təqdim edirik. Hər dəqiqə Absurd teatrının oynandığı səhnəyə dönüb. Tarixən elə gətirib ki, biz keçmişlə yaşayırıq. Körpəlikdən əminik ki, əcdadlarımız dünya sivilizasiyasının inkişafına birbaşa töhfə veriblər. Məsələn, Nuhun Ağrıdağa çıxmasından başlayaraq. İstənilən millətin fəxr edə biləcəyi möhtəşəm şəxsiyyətlərin fəaliyyətləri ilə formalaşmış belə tarixi keçmişə malik xalqa mənsub olmaqdan hər bir erməninin qürur duyduğunu desəm, səhv eləmərəm. Məni orta statistik vətəndaş kimi bu sual narahat edir, biz niyə zəmanəmizdə öz yurdlarının şərəfinə düzəltdikləri Üçüncü Respublikanın vətəndaşlarıyıq? Birinci arqument müstəqillikdir. Təcrübə göstərir ki, müstəqillik ictimai-siyasi, mənəvi-mədəni və sosial-iqtisadi sahələrdə də verilir. Özlərini təmənnasız olaraq xalqa xidmətə həsr eləməyə hazır olan yüksək əxlaqlı şəxsiyyətlər, öz vətənlərini şöhrətləndirərək, hər bir erməninin müstəqilliyinə təkcə hüququ baxımdan deyil, həm də əxlaq baxımından yanaşmalıdırlar. Biz hara gəldik? 90-cı illərin həyat şərtləri elə gətirdi ki, Respublikanın 800 mindən artıq əmək qabiliyyətli və fəal əhalisi ölkəni tərk etdi. Merkantil siyasi ambisiyaları xatirinə ölkənin sənaye potensialını məhv etdilər. «Yeni iqtisadi təfəkkür» haqqında boşboğazlıq etməklə ölkənin elmi-texniki və təhsil sistemini dağıtdılar, elmi-texniki kadr potensialını bütün dünyaya qovdular. «Torpaq kəndlilərə» şüarı altında kəndləri dağıtdılar və kiçik şəhərləri tərk etməyə məhkum etdilər. İqtisadiyyatın inkişafı adı altında ölkənin təbii resursları icarəyə verildi, nəticədə insanların yaşama arealı total şəkildə məhv olundu. Dövlətin resursları ailə-tayfa və klan-korporativ tələbatların ödənilməsi üçün istifadə edilir. Hakimiyyətin icraedici və qanunverici qanadları vahid sahmana salınmış hüquqi-prosessual mexanizmə çevrilib…… Hakimiyyətin icraedici və qanunverici qolları əhalidən töycü almaq üzrə uzlaşdırılmış mexanizmə çevriliblər və əhalini sağlamlıqdan, layiqli təhsil almaqdan, ləyaqətli qocalıq və həyat tərzi imkanlarından məhrum edirlər. 20 ildən artıq dövr ərzində bədbəxtlik zonasının bərpası problemi heç cür həll olunmur. Ölkə sosiumu kölə psixologiyasına vərdiş edib. Biz daim və istənilən səviyyədə yardım istəyirik və iş öyrənirik. Biz dilənçilər və izqoylar ordusu yaratmışıq. Biz istənilən seçki kampaniyasını, o cümlədən ölkə prezidentinin seçkisini küçə tamaşasına döndəririk. Bizim «müvəffəqiyyətlərimizi» (təfsilatından asılı olaraq) sonsuzluğa qədər saymaq olar. Və bütün bunları «barrikadanın harasında (hakimiyyət, yoxsa müxalifət tərəfdə) dayanmağımızdan asılı olmayaraq» biz (öz imkanlarımız və səlahiyyətlərimiz çərçivəsində) edirik. Ölkəmizin düşdüyü vəziyyət fərdi və korporativ iddiaların təmin edilməsi uğrunda çalışdığımız şöhrətpərəstliyimizin nəticəsidir. Müstəqilliyin 20 ildən çox keçmiş dövrü ərzinə görə müasirimiz kiminlə və nəylə öyünə bilər? Bəlkə, milli «mtavorakanlar», siyasi isteblişment və ya biznes elita, görkəmli mədəniyyət və incəsənət xadimləri, ruhanilər və ya elmlə texnikanın bu və ya digər sahəsindəki yüksək peşəkar mütəxəssislərlə? Kiminlə? Biz və ya bizim nəsillərimiz 21-ci əsrin əvvəlini qiymətləndirərkən dövrün «Ermənistanın adı» ola biləcək heç olmasa bir nəfərini qeyd edə bilərikmi? Öz həyatları bahasına bizə müstəqilliyimizi hədiyyə edən qəhrəmanlara xalqımız ürəkdən minnətdardır. Bu müstəqilliyi belə fərsizcəsinə xərclədiyimiz üçün isə ayıb olsun bizə. Bizim bütün ictimai-siyasi, mənəvi-əxlaqi və sosial-iqtisadi durumumuz hazırda durğunluq vəziyyətindədir. MDB ölkələrində keçirilən sosioloji sorğunun nəticələrinə görə, erməni əhalinin 40%-i öz gələcəyini Rusiyanın sərhədləri daxilində görür. Bu dəhşətdir. Qanunauyğun sual: əgər ölkəni hər il 30-40 min adam tərk edirsə, vətən oğulları niyə əbəs yerə özünü qurban verirdi? Belə görünür ki, «milli demokratiyamızın ataları» şəxsi hakimiyyət uğrunda mübarizədə bir vacib detalı nəzərdən qaçırırlar (bəlkə də bilmirlər). Məsələ belədir-müstəqillik əxlaqi kateqoriya olub köləlik, xəzinə oğurluğu, rüşvətxorluq, axmaqlıq, qəddarlıq, hakimiyyətsevərlik, tamahkarlıq, boşboğazlıq, qeyri-obyektiv iddialar, fahişəlik və son 20 illik ən yeni tariximiz ərzində belə qızğın surətdə cəmiyyətimizdə inkişaf etmiş başqa qüsurlarla bir araya sığmır. Cəmiyyət təkcə sosial-məişət istiqamətində deyil, ondan daha dəhşətli olan mədəni-mənəvi deqradasiyaya uğrayır. Biz azğın liberalizmin yalançı bəşəri dəyərləri uğrunda yarışda öz eyniyyətimizi itiririk. Özlərinin rəzil arzularını həyata keçirməyə cəhd edərək hakimiyyətdəkilərin (həm də hakimiyyətə can atanların) və onların əlaltılarının nümayiş etdirdikləri özbaşınalığı nümunə kimi götürərək biz millətimizin mənəvi əsaslarını məhv edirik. Əgər müstəqilliyimizi itirdiyimizi başa düşməsək, düşmənlərimizin edə bilmədiyini özümüz edəcəyik! İctimai əxlaq və hakimiyyətə inam milli elitanın göstərdiyi nümunəylə formalaşır. Nomenklaturanın ayrı-ayrı nümayəndələrinin permanent şəkildə dəyişməsi ilə ölkədəki ictimai-siyasi iqlimin sistemli dəyişikliyinə nail olmaq mümkün deyil, çünki dövlət idarəetmə sisteminin ümumi əhval-ruhiyyəsi dəyişməz qalır, yeni təyin olunmuş şəxs isə özünün daxili mənəvi-əxlaqi səviyyəsindən asılı olmayaraq mövcud «oyun qaydaları»na uyğunlaşır. Mövcud sistemin «oyun qaydaları»nı ya «aşağıdan» inqilabi yolla dəyişmək mümkündür. Bu variant bizim halda olan ölkə üçün faciə ola bilər. Ya da hakimiyyətə passionar şəxslərdən ibarət vahid komanda gəlir və ölkə üçün yeni dəyərlər sistemini formalaşdırır. Ölkənin idarə edilməsi üzrə sistemli dəyişikliklərin Sinqapur və İslandiya variantları çətindir. Onları bir şəxs edə bilməz, burada eyni məzhəbə qulluq edənlərdən ibarət kifayət qədər güclü komanda olmalıdır. Ölkədə vətənə təmənnasız olaraq xidmət etməyə hazır olan yüksək əxlaqlı şəxsiyyətlər varmı? Əsas məsələ də budur! Hazırladı: Aysel  Read More →

Mayın 23-də Gürcüstan Azərbaycanlıları Əlillər Assosiasiyasının təşkilatçılığı ilə Dmanisidə Azərbaycanın və Gürcüstanın Müstəqillik Gününə həsr olunan xeyriyyə aksiyası keçirilib. APA-nın Gürcüstan bürosunun məlumatına görə, 42 kənddən olan 100 nəfər əlilə ərzaq yardımı paylanılıb. Onlardan 20 nəfər gürcü, 80 nəfəri azərbaycanlıdır. Tədbiri Gürcüstan Azərbaycanlıları Əlillər Assosiasiyasının rəhbəri Rövşən Əliyev açaraq, əllillərə yardım üçün dəstəyə görə, ARDNŞ-in Gürcüstan nümayəndəliyinə təşəkkür edib. Sonra Gürcüstan parlamentinin azərbaycanlı deputatı Mahir Dərziyev, ARDNŞ-in rəsmisi Şövqi Mehdizadə, Gürcüstan Azərbaycanlıları Milli Konqresinin sədri Əli Babayev, Dmanisi rayon icra hakimiyyətinin başçısı Qoqi Barbakadze çıxış edərək, əlillərə yardıma görə Gürcüstan Azərbaycanlıları Əlillər Assosiasiyasının rəhbərliyinə təşəkkür edərək, təşkilatın əllillərə qayğısından söhbət açıblar. Qeyd edək ki, ARDNŞ-in dəstəyi ilə və assosiasiyanın təşkilatçılığı ilə min tirajla Azərbaycan dilində nəşr olunan «Əlillərin Hüquqları haqqında konvensiya» məlumat kitabçası da əlillərə hədiyyə edilib. Sonda gürcü və azərbaycanlı əlillər yardım üçün ARDNŞ-ə və Gürcüstan Azərbaycanlıları Əlillər Assosiasiyasına minnətdarlıqlarını bildirib. Tədbirdə QHT nümayəndələri, gürcü və azərbaycanlı ziyalılar, kənd sakinləri, mətbuat nümayəndələri iştirak edib.  Read More →

Azərbaycan Milli Platforması ölkənin işğal altında olan ərazilərindəki erməni icmasının AB Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunda iştirakı ilə bağlı Avronest Parlament Assambleyasına bəyanat ünvanlayıb. Azərbaycan Milli Platformasından veriləməlumatına görə, bəyanatda bildirilir ki, Avronest Parlament Assambleyasının 27-28 mayda Belçikanın paytaxtı Brüsseldə keçiriləcək plenar iclasının gündəliyinə tanınmayan, konfliktli ərazilərin QHT və fəallarının Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunda iştirakları ilə bağlı məsələnin salınmasını Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyətləri Forumunda Azərbaycan Milli Platforması (AMP) narahatlıqla qarşılayıb. Bəyanatında bildirilir ki, AMP Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumu İdarə Heyətinin aprelin 4-5-də İrəvanda keçirilmiş toplantısında «Şərq Tərəfdaşlığı — regionları ilə bağlı təklifini müzakirə edib və bununla bağlı münasibətini elə həmin ay Avropa İttifaqının Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyətləri Forumu İdarə Heyətinə ünvanladığı müraciətdə əks etdirib. «AMP bir daha fikrində qalaraq bəyan edir ki, Azərbaycanın işğal altında olan ərazilərindəki erməni icmasının Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumuna müraciətləri yalnız Azərbaycan nümayəndə heyətinin tərkibində baxıla bilər. Bunun üçün isə öncə həlledici addımların atılması zəruridir. 1. Azərbaycan Respublikasının işğal altında olan əraziləri Ermənistan tərəfindən azad olunmalıdır. 2. Bölgədə sülh təmin olunmalı və Azərbaycan vətəndaşları olan hər iki icmanın ( erməni və azərbaycan icmalarının) nümayəndələrinin Dağlıq Qarabağda bərabər hüquqlu şəraitdə yaşayışı təmin olunmalıdır. 3. Daha sonra isə hər iki icma arasında sivil əməkdaşlıq münasibətlərinin formalaşması üçün zəmin yaranmalıdır. 4. Bu zəruri addımlar atıldıqdan sonra Azərbaycanın erməni əsilli vətəndaşlarının təmsilçiləri Azərbaycan Konsititutsiyasında təsbit olunmuş hüquqlar çərçivəsində qanuni fəaliyyət göstərə və Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunda Azərbaycan Milli Platforması kimi seçimlərə qatıla və iştirak edə bilərlər», deyə bəyanatda bildirilir. Bəyanatda həmçinin bildirilir: «Nəzərə alsaq ki, Şərq Tərəfdaşlığının fəlsəfəsi və hüquqi prinsipi məhz tanınan ərazilər və ölkələrlə əməkdaşlıqdır, o halda bu təklifin Avronestin plenar iclasının gündəliyinə salınması qurumun soykəndiyi hüquqi prinsipləri kobud şəkildə pozur. Diqqətinizə bir daha çatdırırıq ki, bu gün Dağlıq Qarabağ dünya tərəfindən Azərbaycanın işğal altında olan ərazisi kimi tanınırsa və həmin ərazilərdə formalaşmış qondarma qurumun legitimliyi heç bir dövlət və beynəlxalq qurumlar tərəfindən tanınmırsa, o halda həmin ərazilərdə formalaşmış QHT-lərin də nə statusu, nə də fəaliyyəti qanuni hesab oluna bilməz. Legitim hesab olunmayan vətəndaş cəmiyyəti isə Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunda təmsil oluna bilməz». Xatırladaq ki, Avronest Parlament Assambleyasının 27-28 mayda Brüsseldə keçiriləcək plenar iclasının gündəliyinə tanınmayan, konfliktli ərazilərin QHT və fəallarının Şərq Tərəfdaşlığı Vətəndaş Cəmiyyəti Forumunda iştirakları ilə bağlı məsələ salınıb. Bununla bağlı mayın 21-də Avronest Parlament Assambleyasının üzvü, millət vəkili Azay Quliyevlə Milli Platformanın bir qrup üzvünün görüşü keçirilib.  Read More →

Mehriban Zeynalova: «Çoxuşaqlı ailə məsələsinə kompleks tədbirlərin görülməsi istiqamətində yanaşılsa, onun effekti daha güclü olacaq» Musa Quliyev: «Ailələrə ev kiminsə uşaqlarının çox, kimin isə az olması prinsipinə görə verilməməlidir» Azərbaycanda 3 və daha çox uşağı olan ailələr mənzil ilə təmin olunacaq, eyni zamanda, xüsusi ipoteka şərtlərinə malik olacaqlar. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Hazirliyinin Sosial təminat siyasəti şöbəsinin müdiri Elnur Sultanov APA-ya açıqlamasında bildirib ki, bu, Azərbaycan Respublikası Prezident Adminstrasiyası və Hazirlər Kabineti tərəfindən hazırlanan xüsusi yeni «Çoxuşaqlı ailələrə dövlət dəstəyinin təmin olunması haqqında» qanun layihəsində öz əksini tapıb. Onun sözlərinə görə, o cümlədən qeyd olunan ailələrdəki valideynlər işlə bağlı dövlət qurumlarına müraciət etdikdə onların çoxuşaqlı ailə statusu da rəsmi olaraq nəzərə alınacaq: «Bundan başqa üç uşaqdan sonra doğulan uşaqlar üçün əlavə olaraq aylıq və birdəfəlik müavinətlər veriləcək ki, bu da minimum aylıq əmək haqqının 12 mislini təşkil edəcək». Qeyd edək ki, müstəqillik qazanmamışdan öncə Azərbaycanda çoxuşaqlı ailələrin sayı yetərincə idi. Ölkəmizdə elə ailələr var idi ki, 10-12 uşağa sahib idilər. Lakin bazar iqtisadiyyatına keçiddən sonra yaranmış çətinliklər valideynləri çox uşaq dünyaya gətirməkdən uzaqlaşdırdı. İndi əksər ailələr bir, uzağı iki uşağın olması ilə kifayətlənirlər. Belə vəziyyət isə istər-istəməz indi olmasa da, gələcəkdə demoqrafik partlayışa səbəb ola bilər. Görünür, hökumətin çoxuşaqlı ailələrlə bağlı atmaq niyyətində olduğu sözügedən addımda da başlıca məqsəd məhz gələcəkdə gözlənilə biləcək demoqrafik çətinliklərin qarşısını indidən almaqdır. Görəsən, çoxuşaqlı ailələrin sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına yönəlik sözügedən addımlar nə dərəcədə realdır? Həmin addım ailələri çox uşaq dünyaya gətirməyə stimullaşdıracaqmı? Bu sahədə başqa hansı addımların atılması vacibdir? «Təmiz dünya» İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalovanın fikrincə, çoxuşaqlı ailələrin mənzillə təminatı prosesi stimullaşdırsa da, məsələnin qısa zamanda həlli gözlənilən deyil: «3 və daha çox uşağı olan ailələrə mənzil verilməsi prosesi ədalətli həyata keçiriləcəksə, hesab edirəm ki, bu amil valideynləri çox uşaq böyütməyə meylləndirmək baxımından əsas stimulaşdırıcı addım olacaq. Bu istiqamətdə çoxuşaqlı ailələrin xüsusi ipoteka şərtlərinə malik olmaları da prossin stimullaşdırılması yolunda müəyyən təsirlərə malik ola bilər. Bu böyük amildir, amma həlledici də deyil. Eyni zamanda, bunlarla yanaşı paralel olaraq uşaqların təhsil və sağlamlıq məsələlərilə bağlı da hansısa bir təminatlar qurulmalıdır. Yəni prosesə kompleks tədbirlərin görülməsi istiqamətində yanaşılsa, onun effekti daha güclü olacaq. Yalnız evlə təmin etmək və ipoteka şərtlərinin yüngülləşdirilməsi isə məsələnin kompleks həllinə imkan verməyəcək. Əksər ailələr artıq məşğuldur, hansısa firmalarda işləyirlər. Gənclərimiz də karyera qurmaq, daha da irəli getmək istəyir. Belə olan halda Avropada olduğu kimi, isanlar ya gec evlərin, ya da bir uşaqla kifayətlənirlər. Bu cür amillərin aradan qaldırılması və valideynləri çox uşaqlılığa meyl etdirmək üçün iş yerlərində gənc analara müəyyən təzminatların verilməsi, dövlət müəssisələrində olduğu kimi, özəl şirkətlərdə də təminatların olması vacibdir. Çoxuşaqlı ailələrə mənzil verilməsi prosesi real olsa da, qısa müddətdə baş verən hadisə olmayacaq. Bildiyimə görə artıq hökumət tərəfindən əhali üçün evlərin tikintisinə başlanılıb. Amma rayonlarda bu proses getmir. Ona görə də inanmıram ki, qısa müddətdə sözügedən məsələnin reallaşacağı inandırıcı olsun. Rayonlarda iş yerlərinin çox olmaması da prosesi tormozlayan məqamlardandır». Millət vəkili Musa Quliyev isə indiki situasiyada çox uşaqlılığı stimullaşdırmağın tərəfdarı olmadığını dedi: «Hesab edirəm ki, ailələrə ev kiminsə uşaqlarının çox, kimin isə az olması prinsipinə görə verilməməlidir. Evə kimin ehtiyacı varsa, onun alınmasına dövlət kömək etməlidir. Belə bir yanaşmanın tərəfdarıyam. Sosial ipoteka istifadəçilərinin tərkibi genişləndikdə təbii ki, həmin addım çoxuşaqlı ailələrə də şamil olunar. Amma ailə üzvlərinin sayına görə imtiyaz ayrılmasının o qədər də tərəfdarı deyiləm. Elə ailələr var ki, bir və ya iki uşağı var, amma imkanı bəzi çoxuşaqlı ailələrə münasibətdə belə azdır. Yəni bir sıra hallarda məhz onlara ünvanlı yardımın göstərilməsi daha vacibdir. Yardım veriləndə və yaxud sosial güzəştlər tətbiq olunanda ünvanlılıq əsas şərt olmalıdır. Ölkəmizə çox sayda deyil, keyfiyyətli uşaqların olması vacibdir. Azərbaycanda onsuz da demoqrafik proseslər müsbət istiqamətdə gedir. Hər il əhalinin sayı 100 minə qədər artır. Geniş ərazilərə də malik deyilik ki, çox insan dünyaya gətirməklə onların hamısını məskunlaşdıra bilək». Rüfət Sultan  Read More →

İraqın Müdafiə və Ətraf Mühit nazirliklərinin əməkdaşlarından ibarət heyət Azərbaycana gələcək. Bu barədə «BayMedia»-ya Azərbaycan Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentlikdən (ANAMA) məlumat verilib. Hər iki nazirliyin 6 əməkdaşının təmsil olunduğu nümayəndə heyəti iyunun 2-dən 7-dək Azərbaycanda səfərdə olacaq. ANAMA-nın Füzuli, Ağstafa və Göygöl Regional bazalarına səfər edən nümayəndə heyəti Azərbaycanda həyata keçirilən mina təmizləmə əməliyyatlarının gedişi, kadrların hazırlanması ilə yerində tanış olacaqlar. Qeyd edək ki, bir müddət əvvəl ANAMA-nın direktoru Nazim İsmayılov APA-ya açıqlamasında İraqın mina təmizləmə sahəsində Azərbaycanla əməkdaşlığa maraq göstərdiyini, ANAMA-nın bu ölkədə neft mədənləri ərazilərinin minalardan təmizlənməsi əməliyyatlarına dəvət olunduğunu bildirib.  Read More →

Türkiyənin «Yapı Kredi» bankının nəşriyyatı məşhur yazar Səməd Ağaoğlunun «İlk köşə» və «Həyat bir macəradır» adlı kitablarını çapdan çıxarıb. APA-nın Türkiyə bürosunun xəbərinə görə, Səməd Ağaoğlunun bütün əsərlərinin çap səlahiyyəti Türkiyənin ən böyük nəşriyyatı sayılan «Yapı Kredi» bankının nəşriyyatındadır. Azərbaycanın böyük filosofu, mühərriri, siyasətçisi və dövlət adamı Əhməd Ağaoğlunun oğlu Səməd 1909-cu ildə Bakıda anadan olub. İlk və orta təhsilini İstanbulda, lisey təhsilini Ankarada alıb. 1931-ci ildə Ankara Universitetinin hüquq fakültəsini bitirib. 1888-ci ildə atası Əhməd bəyin Şuşadan oxumağa getdiyi Fransanın Sorbon Universitetində hüquq doktoru təhsili almağa gedib. 16 ay Sorbonda qaldıqdan sonra təhsilini tamamlamadan geri qayıdıb. Bir müddət dövlət işində çalışdıqdan sonra 1946-cı ildə Demokrat Partiyasının qurulmasında yaxından iştirak edib. 1982-ci ildə İstanbulda vəfat edən Səməd Ağaoğlunun məzarı Fəriköy səmtindəki qəbristanlıqda Ağaoğlu ailəsi üzvlərinin dəfn edildiyi bölümdədir.  Read More →

Azərbaycanın «Eurovision-2013″ təmsilçisi Fərid Məmmədovun APA-ya müsahibəsini oxucularımıza təqdim edirik - Bu ağır missiyanı həyata keçirdikdən sonra özünüzü necə hiss edirsiniz? - Yaxşıyam, amma hələlik istirahət etməyə vaxtım olmayıb. Çalışıram boş vaxtımı istirahət edərək dəyərləndirim. Digər tərəfdən isə çox xoşdur ki, tanımadığım insanlar artıq məni görəndə təbrik edirlər. Onların ağzından eşitdiyim «halal olsun» sözü mənim üçün böyük qurur hissidir. Bu sözün dəyəri mənim üçün çox yüksəkdir. Əgər tanımadığın insanlar bu sözü sənə deyirsə, demək bu özü böyük nailiyyətdir. Doğrudur, ikinci olduğum üçün tam sevinə bilmirəm, amma yenə də Allaha şükürlər olsun. Deməli belə də olmalı imiş. O qədər çətinlikdən, əziyyətdən sonra ikinci olmaq mənim üçün yaxşı bir şey deyil. - Fikrincə, Danimarka təmsilçisi Emelli həqiqətən səndən üstün idi, yoxsa hansısa prinsiplər əsasında qalibiyyət qazandı? - Yox, əlbəttə ki yox. Bizim performansımızın daha yaxşı olduğunu düşünürəm. Çünki bu ifanı iki ay məşq etmişdik. Amma onların səhnə performansı və musiqiləri də o qədər mürəkkəb deyildi. Bizim mahnımız yarışmanın favoriti idi. Hətta sonradan kənardan baxanda da fikirləşirəm ki, bu yarışmanın qalibi məhz «Hold me» mahnısı olmalı idi. - Bəlkə Azərbaycan 2012-ci ildə bu yarışmaya ev sahibliyi etdiyi üçün qalibiyyət bizə qismət olmadı? - Bəlkə də belədir. Məsələn, İsveç mənə bir xal da vermədi və məncə onlar mənim qalib olmağımı istəmirdilər. Lakin digər ölkələr — İspaniya, Avstriya mənə səs verdi və məncə, bu ifa etdiyim nömrənin onların xoşuna gəlməsi ilə bağlı idi. - Çoxları elə düşünür ki, bu il Azərbaycana ötən illərdən fərqli olaraq 10 ölkənin 12 xal verməsi həm də siyasi və iqtisadi səbəblərlə bağlıdır. - Çıxış edərkən bu amillər barədə qətiyyən düşünmürdüm. Mənim üçün ən əsası ifam və performansım idi. Məqsədyönlü şəkildə hazırlaşdım ki, hər şey yaxşı alınsın. Əsas o idi ki, yaxşı çıxış edim və Allaha şükür ki, pis alınmadı. Şəxsi fikrimə gəlincə, dediyiniz məsələ də ola bilər. Amma bir daha qeyd edirəm — ifa da, şou da olduqca maraqlı idi. - Artıq altı ildir Azərbaycan sözügedən müsabiqədə təmsil olunur və şəxsi müşahidəmə əsaslanaraq deyə bilərəm ki, bu günə kimi bütün iştirakçılarla münasibət qurmaq, müsahibə almaq daha asan olub. Yerli jurnalistlərlə yanaşı, avropalı media nümayəndələri də səninlə münasibət qurmağın daha çətin olduğunu deyirdilər. Media ilə məsafə saxlamağa özün qərar vermişdin? - Kim nə deyir-desin, orada bəlkə də məndən çox səmimi, sadə olan iştirakçı yox idi. İstər jurnalistlərə, istər fotoqraflara öz işlərini yerinə yetirmələri üçün köməklik göstərirdim. Əgər bir problem olubsa, o da vaxt çatışmazlığından olub. Bəlkə səhnəyə hazırlıq prosesində kənardan qəribə görünürdüm, amma mən müsabiqəyə psixoloji cəhətdən hazır olmaq üçün özümə qapanmalı idim. Bu qədər yorğunluqdan sonra hamı insandan pozitiv enerji, gülər üz gözləyir. Mən o qədər də sevincli deyiləm. - Bu il daha çox hiss olundu ki 60 yaşına qədəm qoymağa çalışan Avropanın ən baxımlı şousuna ildən-ilə diqqət azalır. Və yaxın beş il ərzində bu müsabiqənin artıq keçirilməyəcəyi barədə düşünənlər var. - Bəlkə beş ilə dünya dağıldı, onu kim bilir? Bu ola da bilər, olmaya da bilər. Amma marağın azaldığını mən hiss edə bilmirdim, çünki bu cür fikirlərə beynimdə yer yox idi. - Finaldan sonra simanda böyük təəssüf hissi vardı və bu gün mən yenə də durumunun davam etdiyinin şahidi oldum. Simandakı bu ifadə nə vaxta kimi belə davam edəcək? Gənc yaşda, bu qədər ölkənin arasında ikinci olmaq kiçik bir şey deyil axı. Nədir səni təəssüfləndirən məqam? - Bilmirəm bu suala necə cavab verim. Bəlkə də az hazırlaşsaydım, heç olmasa bir məqamı boş buraxsaydım, nə isə yanlışım olsaydı, bu qədər üzülməzdim. İdeal olmağa çalışdığıma görə ikinci olmağıma üzülürəm, ürəyim partlayır. Bir düşünün, bizə düşmən ölkənin vətəndaşları belə ifama biganə qala bilmədilər. Görün nə dərəcədə çıxış etmişik ki dostlarla yanaşı, düşmənlər də bunu etiraf etdi. Amma nəticədə — ikincilik… Onsuz da Azərbaycan təmsil olunduğu ildən bəri onluqdan düşməyib. Bu balansı saxlamaqla yanaşı, birinci olmaq istəyirdim, amma alınmadı. - Şoudan sonra Vətənə qayıdışının ürəkaçan olmaması bir çoxlarını — həm içtimaiyyəti, həm də medianı narahat edir. Xüsusi qarşılanmamanın səbəbi nədir? - Əslində yorğun olduğum üçün bunları düşünməmişdim. Ona görə də özüm də bunu istəmirdim. Sözün düzü, belə şeylərə ehtiyacım yoxdur. Bütün bunları lazımlı da bilmirəm. Bəlkə birinci yerə çıxsaydım, deyərdim bəli, məni təntənəli şəkildə qarşılasınlar. Hava limanına yaxın dostlarım gəldi və bu, mənim üçün bəs idi. Düzdür, birinciliyi qazanmış ölkə ilə aramızda bal fərqi o qədər də çox deyil, amma əsas məsələ nəticədir. Xüsusi qarşılanmamam məni məyus etmədi. Yorğun olduğumdan evə tez çatmaq istəyirdim. Əslində bununla bağlı neqativ xəbərlərin yayılması mənə pis təsir etdi. - Gəl yaxın keçmişə nəzər salaq: 2009-cu ildə Aysel və Araş üçüncü olmalarına baxmayaraq daha təntənəli qarşılanmışdı. - Bunun cavabın mən verə bilmərəm. Bu sualı mənə yox, başqalarına verməlisiniz. Mən hər şeyə şükür edən insanam. Həmişə ən yüksək mərtəbəyə çatmağa çalışmışam. Ona görə bu mənim özümə olan münasibətimdir. - «Eurovision» müsabiqəsində iştirak sənə qazandırdı, yoxsa itirdin? - Heç nə itirməmişəm. Mənim üçün Azərbaycanı təmsil etməkdən vacib məsələ yoxdur. Bundan artıq nə olmalıdır ki? Vətənini, yurdunu, xalqını sevən hər bir insan üçün bu çox önəmlidir. Vətənin bayrağını xarici ölkələrdə dalğalandırmaqdan qürurlu nə ola bilər? Düzdür, ölkəmə birincilik qazandıra bilmədiyimə görə təəssüflənirəm. Amma bu qədər ölkə içərisində ikinci olmaq da kiçik bir şey deyil. - «Eurovision» artıq geridə qaldı, bundan sonra Fərid Məmmədovdan hansı yenilikləri gözləyək? Ümumiyyətlə, «Eurovison»a bir daha qatılmaq planın varmı? - Bu da istisna deyil, «Eurovision»a bəlkə beş ildən sonra yenidən qatıldım. Bildiyiniz kimi, mən həm də idmançıyam. Bəlkə də 2015-ci ildə Bakıda keçiriləcək Avropa Olimpiya Oyunlarında iştirak etdim. Müğənnililiyə gəldikdə, konsertlər vermək, yeni mahnılar hazırlamaq fikrindəyəm. Mən tükənməmişəm. Bəlkə də ikinci olmağım Allahın qisməti idi ki, öz üzərimdə daha çox işləyim. İnşallah mayın 27-də Türkiyəyə yola düşürük və orada şərəfimə xüsusi mərasimin keçirilməsi nəzərdə tutulur. Türkiyənin mətbuat nümayəndələri və tamaşaçıları ilə görüşəcəyəm. - İkincilikdən sonra yəqin ki xüsusi təbriklər aldın. Təbrik edənlər arasında tanınmış simalardan kimlərin adını çəkə bilərsən? - Filipp Kirkorov mənimlə söhbət etdi. Həmin vaxt Andrey Malaxov da orda idi. O mənə dedi ki, Kirkorov məni təbrik etmək istəyir. Sonra Kirkorov mənimlə danışıb uğurlar arzuladı. Onun rəqqası Saşa Aleksandr bizimlə birgə səhnədə rəqs edirdi. Mən özüm Filip Kirkorova təkilif etmişəm ki əgər «Hold me» mahnısını rusca hazırlayıb ona prodüserlik edərsə, məmnuniyyətlə ifa edərəm. Əgər istəyərsə, bərabər də ifa edə bilərik. Məncə, bu iki ölkə arasında dostluq nümunəsi kimi də qəbul edilə bilər. - Bu illər ərzində təmsilçilərimiz gözəl nəticələr əldə ediblər. Amma iştirakçılarımıza müsabiqəyə hazırlıq dövründə müəyyən şans tanınır. Müsabiqə yekunlaşdıqdan sonra isə artıq təmsilçilərimiz bir növ «kimsəsiz» qalıblar. Eyni tale ilə üzləşəcəyindən narahat deyilsən? - Bunu heç kim deyə bilməz. Məni tanıyanlar tanıyır. Necə varamsa, o cür də qalmışam. Bircə şeyi bilirəm ki, insan istəmədiyi işlə məşğul olanda onun nəticəsi olmur. Bilirsiniz, mən uşaq vaxtından musiqidəyəm, «Eurovision» mənim üçün qeyri-adi bir şey deyil. Çünki onsuz da mən oxuyurdum. Bircə təəssüf hissi var ki, onu da hamı mənim üzümə vurur. Mənim üçün vacib olan Azərbaycan xalqının adının o yarışmada çəkilməsi idi. - Düzdür, bizim səhnə kimi böyük olmasa da, belə böyük səhnəyə ilk dəfə idi ki, çıxırdın. Böyük səhnədə çıxış sənə hansı hisslər yaratdı? - Səhnə geyimim o qədər də rahat deyildi. Hər dəfə o hərəkətləri edəndə bir az problemlə üzləşirdim. Ona görə çalışırdım ki, həyəcanımı boğum. İlk məşqimdə də bir az çətinliklər vardı. Amma sonra daha da rahatladım. Bilirsiniz ki, məşqlərdə olan şüşə ilə konsertdəki şüşə tamamilə fərqli idi. Ortada dəqiqə söhbəti var idi, çünki bir az artıq qalan kimi şüşə tərləyirdi və istənilən effekti vermirdi. - Skandinaviya ölkəsində yaşaya bilərsənmi? İsveçdəki vəziyyət səni nə dərəcədə qane etdi? - Bir söz deyə bilmərəm. Orada yaşasam, ölkəm üçün darıxaram. Çünki yaxınlarım, dostlarım hamısı burdadır. Ola bilər ki, hansısa layihələr, planlar olsun, gedib orada işləyim və yenidən Azərbaycana qayıdım. Allaha Şükürlər olsun ki, gücüm də var. İstərdim ki, Azərbaycandan da Tarkan kimi məşhur müğənni olsun. Getdiyim yolu da bilirəm, məqsədim də var, səsim də var və məncə, məqsədimə çatacağam. - Müsabiqə dönəmində səhhətində hər hansı bir problem olmadı? Nəzərə alsaq ki, bu müddət çox ağır keçir, insanda müəyyən problemlər ola bilər. - Bəli, birinci yarımfinal günü səhhətimdə problemlər yaşadım. Elə bu səbəbdən də I yarımfinala baxa bilmədim. Əzələlərim dartılmışdı və bununla bağlı narahatçılığım vardı. - Müsabiqədə özündən başqa kimi favorit sayırdın? - İsveç, Malta, Rusiya təmsilçilərinin ifasını çox bəyəndim. ELə onlarla da dostluq münasibətləri qurduq. - Necə fikirləşirsən, bu müsabiqə iddia olunan kimi siyasi xarakter daşıyır, yoxsa yoxsa ifaya və ifaçıya da qiymət verilir? - Belə götürsək adi həyatda da kömək edib kimisə qabağa vermək olar. Amma yarışmada nömrə zəifdirsə, siyasi tərəflər nə qədər önəmli olsa da, burada rol oynamır. İfa, performans vacib məsələdir. Təbliğat da böyük məsələdir. Əgər bir az maraqlı təsir bağışlayırsansa, siyasətdə mühüm rol oynayır. Güman edirəm ki, növbəti il ölkəmizi kim təmsil edəcəksə, qalib gələcək və qələbə yenə bizim olacaq. - Qollarındakı alov şəkilli döymələr nəyin göstəricisidir? - Bu «Odlar diyarı»nın simvoludur. Bunu üç il bundan öncə etdirmişdim. Vətənimi çox sevirəm. - Fərid yarışmadan sonra müəllimlərinin sayı çoxalıb. Cavan Zeynallı iddia edir ki, sən onun tələbəsisən. Sən kimi özünə ustad hesab edirsən? - Universitetdə Cavan Zeynallı bütün qrupla birgə mənim də müəllimim idi. Amma mənə 8 yaşından müəllimlik etmiş, muğamları, vokalı öyrədən sənətkar təbii ki, Aybəniz Haşımovadır. Yaxşılığı heç vaxt danmaram. Vaqif Gərayzadənin də estrada ifaçılığımda köməyi çox olub. Stiv Vanderi də qeyd etmək istəyirəm. Elə məni də bu istiqamətə Vaqif Gərayzadə yönəldib. Amma təbii ki, əsas istiqamət Aybəniz Haşımovadır. Əgər müəllimlərim məni bu istiqamətə yönəltməsəydilər, yəqin ki, mən ya meyxanaçı, ya da dülgər olardım (gülür). Onlar olmasaydı, yəqin ki, müğənni olmazdım. Sözsüz ki, bu məqamda öz üzərimdə çox işləməyim də qeyd olunmalıdır. Mən daima axtarışdayam və bu, davam edəcək. Ölkəmizi hər zaman layiqincə təmsil etməyə hazıram və bu mənim üçün ən şərəfli işdir!  Read More →

Natiq Miri: «Saakaşvilinin demədikləri dediklərindən daha çoxdur» Cavid Gürcüstan prezidenti Mixail Saakaşvili mətbuat konfransında ölkəsinin qonşu dövlətlərlə ciddi problemlərinin olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, «Qars-Axalkalaki dəmiryolunun tikintisi dayandırılıb, Azərbaycanla münasibətlərdə strateji fəlakət ehtimalı çox böyükdür. Gürcüstan prezidenti Türkiyə ilə də bir sıra sərmayə layihələrinin dayandırıldığını söyləyib. «Mən şəxsən bundan çox narahatam, yəqin ki, bu başqaların da ürəyincə deyil. Ümid edirəm, hökumət də narahatdır. Bunların hamısı — üzərində bu vaxtadək çalışdığımız layihələrdir və biz istəməzdik ki, bunlar boşa çıxsın» deyən Mixail Saakaşvili bəyan edib ki, Gürcüstan təcrid vəziyyətində qala biləcək sərvətə malik deyil. Politoloq Heydər Oğuz Gürcüstan prezidentinin narahatçılığını ciddi qəbul edir. Onun fikrinə görə, İvanişvili hakimiyyətinin Rusiyaya meylliliyi əvvəlcədən məlum idi və Gürcüstanda hakimiyyət dəyişikliyinin səbəbi yalnız bu ölkənin taleyi ilə bağlı deyildi: «Gürcüstan geopolitik mövqeyinə görə Cənubi Qafqazın açarı hesab olunur. Bu ölkə geopolitik maraqlar etibarilə həm Rusiya, həm də Avropa üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Gürcüstan Avropa baxımından bir yandan regionun təbii sərvətlərinin Qərbə tranzit yolu üzərində yerləşir, bir yandan da 19-cu əsrdən etibarən Rusiyanın nəzarətinə keçən və bundan dolayı tarixə qovuşan tarixi İpək Yolunun yenidən bərpası istiqamətində böyük əhəmiyyətə malik coğrafiyadır. Rusiya üçün isə regionun əhəmiyyəti daha böyükdür. Qara dənizin sahilində yerləşən Gürcüstanın və Ukraynanın itirilməsilə Rusiya faktiki olaraq geopolitik gücündən və imperial vizyonundan məhrum olunub. Belə ki, Avrasiyanın böyük qismini özündə birləşdirməsinə baxmayaraq şimal qonşumuzun açıq dənizlərə və dolayısıyla dünyaya açılan əsasən üç qapısı vardı. Bunlardan biri Baltik dənizi, digəri paytaxtdan və ölkənin əsas iqtisadi gücünün cəmləşdiyi Qərbi Rusiyadan xeyli uzaqda yerləşən Sakit okean idi. Üçüncü qapı isə Qara dənizdir. Bu qapılar olmadan Rusiya nə qədər geniş əraziyə sahib olursa-olsun dünya dövlətinə çevrilə bilməzdi». Politoloq qeyd edib ki, bunlardan ən əhəmiyyətli dəniz isə Qara dənizdir. Çünki bu dəniz həm Rusiya iqtisadiyyatının əsas gücünün cəmləşdiyi Qərbi Rusiyaya yaxındır, həm də dünya ticarətinin can damarı sayılan Aralıq dənizinə açılan yeganə qapıdır. Təbii ki, Rusiya geopolitik cəhətdən bu qədər böyük əhəmiyyətə malik olan regionun başqa qüvvələrin əlinə keçməsinə laqeyd qala bilməzdi və deyildi. Heydər Oğuzun fikrincə, SSRİ-nin dağılması ərəfəsində həm iqtisadi, həm də siyasi cəhətdən çökmə prosesini yaşayan Rusiyanın başı daxili məsələlərinə qarışdığından və regionda gedən proseslərin qarşısının alınmasına gücü çatmadığından Cənubi Qafqazın Qərbin və ABŞ-ın əlinə keçməsinə göz yuman şimal qonşumuz yenidən bölgəni ələ keçirmək üçün fürsət gözləyirdi: «O, yaxşı başa düşürdü ki, ABŞ-ın regionda əsas məqsədi Azərbaycan neftilə bağlıdır. Neft bitdikdən sonra regionda qalmasının o qədər də əhəmiyyətinin olmadığını dərk edən supergüc yenidən Rusiyanın böyük dövlət vizyonunun açarını ona qaytara bilər». Heydər Oğuza görə, Qərb artıq Bakı neftindən qazandığını qazanıb. «Bundan sonra onun buradakı fəaliyyəti qazandığı kapitaldan bir qismini investisiya kimi neftin istismarına yönəltməsi şəklində ola bilər. Neft şirkətləri investisiya qoyacağı təqdirdə isə hasil olunan neftin 4/3-ü Azərbaycana, 4/1-i isə qlobal neft şirkətlərinə çatacaq. Əsrin müqaviləsi adlandırdığımız sazişlərin şərti belədir. Bu o deməkdir ki, Qərbin regiona marağı əvvəlki kimi deyil. Heydər Oğuza görə, Saakaşvilinin artıq neçənci dəfədir ki, Qərbə ünvanladığı hay-küyün səbəbi budur və strateji fəlakət deyərkən bunu nəzərdə tutur: «Amma nədənsə, anlamaq istəmir ki, strateji fəlakətin yaradılması Qərbin də marağından uzaq deyil. Hətta bəlkə də Gürcüstan üçün yeni perspektivlərin açılmasına səbəb ola bilər. Zira, Rusiyanın təsir dairəsinə düşən Gürcüstan şimal qonşumuzla Türkiyə arasında tranzit bölgəsinə çevriləcək ki, bu da ona daha artıq iqtisadi divident gətirəcək. Belə ki, Rusiya ilə Türkiyə arasında bağlanan müqavilələrə görə iki ölkə arasındakı ticarət həcmi 2015-ci ilə qədər 26 milyarddan 100 milyarda qədər yüksəldiləcək». Onun sözlərinə görə, Cənubi Qafqazın Rusiyaya tərk edilməsinin digər səbəbi Yaxın Şərqdə yaşanan geostrateji mübarizə ilə də bağlıdır. Politoloq Natiq Miri isə bildirib ki, Saakaşvilinin demədikləri dediklərindən daha çoxdur. Onun demədikləri dediklərinin içində gedir. O, bu fikri ilə daha çox Rusiya faktorunu qabardır. Qars-Axalkalaki-Bakı dəmiryolu xətti dünyada iki komunikasiya sistemlərindən biri olacaq, yəni iki qitəni bir-birinə birləşdirəcək. Avropadan başlayan komunikasiya xətti Hindistana qədər bir çox Yaxın Şərq ölkələrini birləşdirəcək və bu xətt Rusiyadan yan keçəcək. Yəni Rusiyanın strateji maraqları çərçivəsində olmadığına görə, o, bu prosesi hər cəhdlə pozmaq istəyir: «Gürcüstanda hakimiyyət dəyişikliyi baş verəndən sonra bu məsələ nisbətən səngiyib. Konkret bu yöndə yeni baş nazir İvanaşvilinin bəyanatı oldu. Baxmayaraq ki, sonradan həmin bəyanata müəyyən dəyişiklər etdi. Hər bir halda İvanişvili hökuməti hakimiyyətə gələn andan bu proses ləngiyib. Çox maraqlıdır ki, bəzi dezinformasiyalar da meydana çıxıb. Türkiyənin Cümhuriyyət Xalq Partiyası bəyan etmişdi ki, Türkiyədə də tikinti işləri dayandırılıb. Sonradan hökumətdən buna təkzib gəldi. Bəzi yerlərdə relyeflə əlaqədar olaraq ləngimələrin olduğu, amma tikintinin dayanmadığı deyildi». Politoloq qeyd edib ki, Saakişvili bu açıqlama ilə Gürcüstan ictimaiyyətinə mesaj verir ki, belə bir komunikasiya xəttinin fəaliyyətə başlaması həm Gürcüstanın dövlət büdcəsinə, həm də bütövlükdə maraqlarına uyğun bir davranış olardı, qlobal səviyyədə Gürcüstanın əhəmiyyətini artırardı: «Amma indiki şəraitdə Gürcüstan çox çətin nəfəs alır və Rusiyadan ciddi bir köməyi də yoxdur. Ən əsası İvanişvili seçkiöncəsi verdiyi vədləri yerinə yetirə bilməyib. Bunu görən Saakaşvili ictimai rəylə oynayır və bununla bəzi gerçəkləri də ortaya qoyur. Amma Saakaşvilinin dediklərində böyük həqiqət var. İvanaşvilinin siyasətində Gürcüstanın maraqlarından kənar müəyyən sapmalar var. Bütövlükdə Gürcüstanda demokratik şəraitin geriləməsi reallığı var və yersiz kifayət qədər həbslər var. Saakaşvili açıqlaması ilə İvanişvili hökumətinin diqqətini bu məsələlərə çəkmək istəyir».  Read More →

Ələsgər Məmmədli: «Böhtan və təhqir maddələri Cinayət Məcəlləsindən çıxarılmasa «Diffamasiya haqqında» qanunun heç bir əhəmiyyəti olmayacaq» Əli Hüseynli: «Cinayət Məcəlləsində Böhtan və təhqir maddələrinin çıxarılması nəzərdə tutulmayıb» «Diffamasiya haqqında» qanunla bağlı cəmiyyətdə xeyli müddətdir ki, disskusiyalar gedir. Bu məsələ ilə bağlı müxtəlif fikirlər səsləndirilir. Əsasən media təmsilçiləri qanunun qəbul olunmasının tərəfdarı olsalar da, bir sıra hakimiyyət nümayəndələri və ekspertlər Azərbaycan cəmiyyətinin buna hazır olmadığını deyirlər. Amma hər halda hakimiyyət bu qanunun gələcəkdə qəbuluna meylli görünür. «Diffamasiya haqqında» qanun qəbul olunacağı təqdirdə Cinayət Məcəlləsində təhqirə görə maddənin qalıb qalmaması sual doğurur. Hüquqşünas Ələsgər Məmmədli diqqətə çatdırdı ki, əslində «Diffamasiya haqqında» qanunun qəbulu ifadə azadlığına görə cəzaların dekriminallaşmasıdır. Onun sözlərinə görə, böhtan və təhqirə görə nəzərdə tutulan maddələr Cinayət Məcəlləsindən çıxarılmalıdır: «Əslində burada məqsəd ifadə azadlığının qorunmasıdır. Burada elə təsəvvür yaranmasın ki, bu qanun qəbul olunarsa insanların şərəf və ləyaqəti qorunmayacaq. İnsanların şərəf və ləyaqəti qorunacaq, dəyən zərər isə sadəcə kompensasiya ilə əvəzlənəcək. Avropa Məhkəməsində də məsələyə bu formada yanaşılır. İnsanları fikrinə, hətta yanlış fikrinə görə məhkum etmirlər. Sadəcə buna görə onlar kompensasiya ödəmək məcburiyyətində qalırlar. Bu qayda daha doğrudur. Azərbaycanda da «Diffamasiya haqqında» qanunun qəbulunun arxasında daha çox bu dayanır ki, məsələ Cinayət Məcəlləsindən çıxarılsın. Əgər bu baş verərsə faktiki olaraq məhkəmələr probemlə yeni baxışla yanaşacaqlar. Burada şəxsin ictimai fiqur olması, jurnalistin yazısının fakt və ya rəy olması, məsələnin ictimai əhəmiyyətliyi nəzərə alınacaq». Ələsgər Məmmədli onu da deyib ki, «Diffamasiya haqqında» qanunun qəbulu ləngiməməlidir: «Qanunun qəbulu ilə paralel olaraq Cinayət Məcəlləsindəki 147 və 148-ci maddələr ləğv edilməlidir. Bu maddələr qalarsa, o zaman «Diffamasiya haqqında» qanunun heç bir effekti olmayacaq». Hüquqşünasın fikrincə, İnsan Hüquqlarına dair Milli Fəaliyyət Proqramına görə, diffamasiya haqqında qanun xeyli bundan əvvəl qəbul edilməli idi: «Təəssüf ki, bu addım atılmadı və regionda, habelə Avropa Şurası üzvü olan keçmiş sovet respublikalarında təkcə Azərbaycanda ifadəyə görə həbs cəzası qalmaqdadır. Böhtan və təhqirə görə həbs cəzası Azərbaycanda ifadə azadlığına yanaşmada dözümsüzlüyün nümayişi kimi qiymətləndirilir». Hüquqşünas Namizəd Səfərov isə dedi ki, «diffamasiya» latın sözü olub ləkələmək, pisləmək mənasını verir. Onun sözlərinə görə, diffamasiya mətbuatda, kütləvi informasiya vasitələrində başqası barəsində onu rüsvay edən ləkələyən, nüfuzuna xələl gətirən məlumatların yayılması kimi başa düşülməlidir. Bizim dildə bu hadisə təhqir və ya böhtan kimi xarakterizə olunr. Məsələ ondadır ki, başqası barəsində onun nüfuzuna xələl gətirən məlumatların yayılması heç də həmişə bu məlumatların yalan olması ilə səciyyələnmir. Yəni bu məlumatlar həqiqi faktlar da ola bilər». Onun sözlərinə görə, Cinayət Məcəlləsində «böhtan» (147-ci maddə) və «eəHqir» (148-ci maddə) maddələrinin «Diffamasiya haqqında» qanuna görə ləğvi də inandırıcı deyil: «Diffamasiya haqqında» qanunun qəbul olunması lazımdır, amma yaxın perspektivdə bunun baş verəcəyi sual doğurur. Digər tərfdən mən inanmıram ki, buna görə, Cinayət Məcəlləsində böhtan və təhqir maddələri çıxarılsın». Qeyd edək ki, bu məsələyə Milli Məclisin insan hüquqları və dövlət quruculuğu komitəsinin sədri Əli Hüseynli də münasibət bildirib. O, deyib ki, «Azərbaycanda «Diffamasiya haqqında» qanunun qəbulu məsələsi qüvvədə qalır və hazırda bunun üzərində iş gedir: «Biz, bu qanunun qəbulunda heç bir problem görmürük». Komitə sədri qeyd edib ki, Azərbaycan prezidentinin müvafiq fərmanı və insan hüquqlarının səmərələşdirilməsi ilə bağlı dövlət proqramı var, orada Milli Məclisə tövsiyə olunub ki, «Diffamasiya haqqında» qanunun qəbuluna baxılsın. Onun fikrincə, bu qanun qəbul oluna bilər və xüsusi bir problem yoxdur. Əli Hüseynli bildirib ki, qanunun tezliklə qəbulu mümkündür. Lakin qanunun qəbulunda mübahisəli məqam kimi dəyərləndirilən Cinayət Məcəlləsindəki 147 və 148-ci maddələrlə «Diffamasiya haqqında» qanunun heç bir əlaqəsi yoxdur. Bir sıra Avropa ölkəsində olduğu kimi Məcəllədəki bu maddələri saxlamalıyıq, çünki maddə çəkindirici xarakter daşıyır, tətbiq dairəsi çox dardır və bu maddənin tətbiqi zamanı da daim Avropa standartları nəzərə alınacaq. Milli Məclisin vitse-spikeri Ziyafət Əsgərovun mövqeyi ondan ibarətdir ki, diffamasiyaya görə təhqir və böhtanın aradan götürülməsi yanlış yanaşmadır. Hüquqşünas Müzəffər Baxışov isə dedi ki, «Diffamasiya haqqında» qanun layihəsində Cinayət Məcəlləsindən böhtan və təhqir maddələrinin çıxarılması nəzərdə tutulmayıb. Onun sözlərinə görə, bu qanunla yalnız vəzifəli şəxslərin jurnalistləri məhkəməyə verərək həbs etdirməsi mümkün olmayacaq: «Yəni qanunda göstərilir ki, vəzifəli şəxssənsə, ictimai maraq kəsb edirsənsə, onda tənqidlərə dözümlü yanaşmalısan. Əslində «Diffamasiya haqqında» qanun qəbul olunsa belə, əhəmiyyət kəsb etməyəcək». Onu da bildirək ki, elə bu yaxınlarda Milli Məclisdə Cinayət Məcəlləsinin «böhtan» (147-ci maddə) və «təhqir» (148-ci maddə) maddələrinə dəyişikliklərdə cəzalar sərtləşdirilib. Təkliflər Milli Məclisə ölkənin baş prokuroru Zakir Qaralovun imzası ilə daxil olub. Bu dəyişikliklərə gərə, böhtan, yəni yalan olduğunu bilə-bilə hər hansı şəxsin şərəf və ləyaqətini ləkələyən və ya onu nüfuzdan salan məlumatları kütləvi çıxışlarda, kütləvi nümayiş etdirilən əsərdə, kütləvi informasiya vasitəsində və ya kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatında yayma 100 manatdan 500 manatadək miqdarda cərimə ilə və ya iki yüz qırx saatadək müddətə ictimai işlər və ya bir ilədək müddətə islah işləri və ya altı ayadək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır. Həmçinin, təhqir, yəni kütləvi çıxışlarda, kütləvi nümayiş etdirilən əsərdə, kütləvi informasiya vasitəsində və ya kütləvi nümayiş etdirildiyi halda internet informasiya ehtiyatında şəxsiyyətin şərəf və ləyaqətini nalayiq formada qəsdən alçaltmaya görə 300 manatdan 1000 manatadək miqdarda cərimə və ya 240 saatadək müddətə ictimai işlər və ya bir ilədək müddətə islah işləri və ya altı ayadək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılma olacaq. Əli  Read More →

«Hazırda ABŞ Senatında bizə qarşı iki təhlükəli plan hazırlanıb, Azərbaycanı İrandan ayırmaq istəyirlər» «Xamneyiyə qətiyyətlə demədim ki, siyasi səhnəyə qayıtmaq istəmirəm, bilirdim ki, bəziləri ağzımdan bir söz çıxan kimi dərhal üstümə şığıyacaqlar» İran prezidentliyinə keçiriləcək seçkilərdə iştirak hüququndan məhrum edilən Sistemin Məsləhətini Müəyyənləşdirən Qurumun rəisi, ölkənin sabiq prezidenti ayətullah Haşimi Rəfsəncani Konstitusiyaya Həzarət Şurasının qərarından sonra ilk dəfə danışıb. O, srağagün seçki qərargahının iclasında çıxış edərək prezident seçkisinə öncə qatılmaq niyyətindən olmamasının, lakin sonradan fikrini dəyişməsinin səbəblərindən danışıb. Rəsfəncani namizədliyinin Konstitusiyaya Həzarət Şurası tərəfindən təsdiqlənməməsinə görə və ölkədəki mövcud şəraitlə bağlı xalqı dözümə çağırıb: «Hər halda ümid edirəm ki, rəsmilər ölkənin mövcud vəziyyəti haqda ciddi qərarlar qəbul etsinlər. Xalqdan da istəyərəm ki, bu şəraitdə məyus olmasınlar və bir az dözümlü olsunlar. Bizim hələlik başqa çarəmiz yoxdur. Bizimlə belə rəftar edənlərin xarici düşmənə ehtiyacı yoxdur. Çünki bütün problemlər daxildən baş verməkdədir». Rəfsəncani seçkilərə qatılmaq məsələsilə bağlı əvvəlcədən müəyyən tərəddüdlər içərisində olduğunu vurğulayıb: «Mən əvvəlcə ölkə rəhbərinin (Xamneyi) yanına gedib dedim ki, namizədliyimi irəli sürmək istəmirəm. Ondan istədim ki, kimi nəzərdə tutubsa, özü məsləhət bildiyi kimi etsin. Əlbəttə, mən qətiyyətlə demədim ki, siyasi səhnəyə qayıtmaq istəmirəm. Bilirdim ki, bəziləri ağzımdan bir söz çıxan kimi dərhal üstümə şığıyacaqlar. Sonra Nəcəf, Qum, Məşhəd və digər yerlərdən din alimləri mənə məktub yazaraq və ya telefon edərək namizədliyimi irəli sürməyimi istədilər. Mən onların, özəlliklə də gənclərin ümid dolu bu istəyinə necə yox deyə bilərdim? Mən qeydiyyata alındığım gün gecə yarısına qədər oyaq qalıb ölkənin daxili və xarici durumu, həm də mənə qarşı təbliğat aparanlar haqda fikirləşirdim. Mən bu kimi şəxsləri yaxşı tanıyır, onların düşüncə tərzi və şəxsi maraqlarına yaxşı bələdəm». Rəfsəncani seçkiyə qatılmaq qərarını həm də ölkənin iqtisadi durumunun gündən-günə çətinləşməsi və ölkəni təhdid edən xarici təhlükələrlə izah edib. O, deyib ki, bəzi səriştəsiz rəsmilərin son illərdə yürütdüyü səhv siyasət nəticəsində ölkə iqtisadiyyatı tamamilə çöküb, kənd təsərrüfatı məhv edilib, ölkənin valyuta fondu boşalıb: «Hazırda ölkədəki problemləri nəzərə alsaq, görəsən, növbəti hökumət banklara və podratçılara olan 500 milyard dollar borcla ölkəni necə idarə edə biləcək? Ölkənin valyuta fondunda artıq pul qalmayıb. Az-çox qalan pulu da harasa köçürmək mümkün deyil. Biz xaricdəki pullarımızı Çinə verdik ki, banklarda saxlasın. O da müəyyən faiz çıxandan sonra onları yuana çevirdi. Sonra pullarımızı istəyəndə dedilər ki, pul əvəzinə sizə özümüzün məsləhət bildiyimiz əmtəəni verəcəyik. Hindistan da gəlib bizim neftimizi ucuz qiymətə aldığı halda yerinə rupi vermək istəmir. O da pul əvəzinə bizə mal vermək istəyir. Bizim kiçik bir kənd təsərrüfatımız var. Kənd təsərrüfatı sektoru üçün Çindən aldığımız dərmanlara görə bildirki və builki məhsullarımız zay oldu. Çindən idxal edilən dava-dərmanlar keyfiyyətsiz olduğundan xalq narazıdır və gedin görün nələr çəkir». Rəfsəncani ölkəyə qarşı xaricdə hazırlanmış ssenarilərdən danışıb: «İran istər inqilabdan əvvəl, istərsə də inqilabdan sonrakı illərdə dünyada hörmətə sahib, əziz bir ölkə idi. Mən özüm şəxsi avtomobilimlə bütün Avropa ölkələrini gəzmişəm. Bir ölkədən digərinə keçərkən yalnız pasportumu göstərib keçirdim. Lakin indi elə bir yerə gəlib çatmışıq ki, camaat öz arvadını yanına salıb xarici səfərə aparmaqdan qorxur. Hazırda ABŞ Senatında bizə qarşı iki təhlükəli plan hazırlanıb. Onlar indiyə qədər gözləyirdilər ki, bizdəki seçkiyə kimlərin qatılıb-qatılmamağı və seçkinin nəticələri bəlli olsun. Lakin güman edirəm ki, bundan sonra fəaliyyətə keçəcəklər. Onlar Azərbaycan, Sistan və Bəlucistan əyalətlərini İrandan ayırmaq istəyirlər. Sonra da İsrail İrana qarşı hərbi hücuma keçsə, ona dəstək verməyi planlaşdırırlar. Bunların hamısı bizə psixi müharibə də ola bilər. Lakin güman edirəm ki, qarşıda duran hər hansı mümkün təhlükənin qarşısını almaq üçün əvvəlcədən tədbir görmək lazımdır». Maraqlıdır ki, İran İslam Respublikasının qurucusu ayətullah Xomeyninin nəvəsi Həsən Xomeyni də Sistemin Məsləhətini Müəyyənləşdirən Qurumun rəisi Haşimi Rəfsəncaniyə məktub yazaraq onun prezidentliyə namizədliyinin rədd olunmasından təəssüfləndiyini bildirib. Məktubda deyilir ki, Rəfsəncaninin adı bundan sonra İran xalqının yaddaşında sabaha ümid hissi ilə həkk ediləcək: «Sizin prezidentliyə namizədliyinin rədd olunması sizi, imamı (Xomeyni) və ölkə rəhbərini sevənlərin ürəyini ağrıtdı. Sizə olan bu sevgi təkcə keçmişdəki böyük rolunuza, imamın sizə göstərdiyi maraq və etibara və mübarizə illərində göstərdiyiniz fədakarlıqlara görə deyil. Mən sizdə elə qabiliyyətlərin olduğunu kəşf etmişəm ki, bunu az adamda tapmaq mümkündür. Son günlər mən imamın məqbərəsinin ziyarətinə gələn zəvvarların 90 faizində sizə olan sevgini görəndə dəhşətə gəldim. Bir millətin amalının sığınacaq yeri olmaq və ya onun ümid yeri sayılmaq özü-özlüyündə böyük bir Allah vergisidir. Bu ağır vəzifə isə sizin üzərinizə düşüb. Güman edirəm ki, Rəfsəncaninin adı təkcə mübarizə, inqilab, müqəddəs müdafiə və quruculuq işləri ilə deyil, həm də bundan sonra İran xalqının yaddaşında qabarıq şəkildə sabaha ümid hissi ilə həkk ediləcək. Sizin adınızı əbədiləşdirən də məhz budur. Unutmaq lazım deyil ki, bir millətin əsas sərmayəsi ümiddir». Yeri gəlmişkən, İranın ilk prezidenti, hazırda Fransada mühacirətdə yaşayan Əbülhəsən Bənisədr bəyan etmişdi ki, İranda keçiriləcək prezident seçkilərinin nəticələri əvvəlcədən düzülüb-qoşulub: «Budəfəki seçkinin özəlliklərindən biri ondan ibarətdir ki, hər şey əvvəlcədən müəyyən edilib. Məqsəd isə odur ki, ölkədəki respublika idarəçilik sistemi mahiyyətcə dəyişsin, cümhuriyyətdən əsər-əlamət qalmasın və ölkə prezidenti dini liderin qulluqçusuna çevrilsin. Güman edirəm ki, Haşimi Rəfsəncani prezidentliyə namizədliyini irəli sürməklə siyasi həyatının son qumarına girib. Namizədliyinin rədd olunması ilə o, bu qumarda heç nə uduzmur. O nəinki heç nə itirmir, əksinə, qazanır da. Onsuz da son 8 ildə hər şeyi, bütün imtiyazları onun əlindən alıblar. Rəfsəncani itirdiyi imicini bərpa edə bildi». Lakin BBS-nin şərhçisi Saeed Barzin Rəfsəncaninin seçkidən kənarlaşdırılmasını onun siyasi iflası kimi dəyərləndirib: «78 yaşlı siyasətçinin rəhbərlik etdiyi mərkəzçi fraksiyanın İranın siyasi səhnəsində tutduğu yerdən sıxışdırılıb çıxarılması anlamına da gəlir. Onu öz təmsilçisi sayan dairələr bu qərardan sonra çox güman ki, siyasi proseslərdən kənarlaşmaq və boykot yolunu seçəcəklər. Həmin dairələrə, o cümlədən, orta, biznes və ruhani təbəqələrinin bir qismi daxildir». Onun fikrincə, Rəfsəncaninin seçkidən kənarlaşdırılması eləcə də həyacanlanmış və zəifləyən İran rəhbərliyinin oturduğu budağı mişarlamağa hazırlaşdığını göstərir: «Bu addımla İran respublikası özünü daha çətin vəziyyətə salır. Çünki özündən uzaqlaşdırdığı sosial qruplardan özünü qorumaq üçün bundan sonra daha qəddar mühafizə mexanizmini yaratmalıdır».  Read More →

İlqar Hüseynli: «Bələdiyyə şirkət yaradarsa, onun əldə etdiyi gəlirlər ərazisinin sosial-infrastruktur prosesinin inkişafına xərclənəcək ki, bu da bələdiyyənin inkişafına təkan verər» Aydın Hüseynli: «Bələdiyyələrin öz müəssisələrini qura bilməməsi bəzi bələdiyyə sədrlərinin səriştəsizliyindən qaynaqlanır» Artıq 14 ildir ki, Azərbaycanda bələdiyyə sistemi fəaliyyət göstərir. Bu müddət ərzində üç dəfə bələdiyyələrə seçkilər keçirilib. Keçən bu müddət bələdiyyələrin formalaşması, inkişafı, peşəkarlıq əldə etməsi baxımından mühüm dövrdür. Amma Azərbaycanda hələ də əksər özünüidarə orqanları gəlirlə işləmir. Bələdiyyələrin bir hissəsi, ancaq dövlətdən aldığı dotasiyalar hesabına yaşayır. Bəzi bələdiyyələr isə, vergi toplanışından müəyyən qədər gəlir əldə etmək imkanı qazanır. Lakin ölkəmizdə mövcud olan bələdiyyələrin böyük qismi özlərini dolandırmaq üçün şəxsi müəssisələr açmaq qabiliyyətinə malik deyillər. Halbuki, ərazilərində hansısa istehsal müəssisəsi açmaq bələdiyyələrin səlahiyyətləri daxilindədir. Belə bir müəssisə açmaqla bələdiyyələr bir tərəfdən öz büdcələrini lazımi qədər vəsaitlə təmin edə bilərlər. Digər tərəfdən də bu yolla bələdiyyə ərazisində yaşayan işsiz əhalinin bu problemi də öz həllini tapar. Amma nədənsə, bu sahədə də ölkə bələdiyyələri axsayır. Bunun səbəblərini ekspertlərlə aydınlaşdırdıq. Bələdiyyələr üzrə ekspert İlqar Hüseynlinin fikrincə, özünüidarə orqanlarının ərazilərində müəssisə yarada bilməməsi onların maliyyə imkansızlığı ilə bağlıdır: «Bələdiyyə ərazilərində ciddi gəlir gətirən sahələrin yaradılması qanunla ona verilən səlahiyyətlər çərçivəsindədir. Bələdiyyələr kiçik və iri müəssisələr, xidmət funksiyasını həyata keçirən müxtəlif tip müəssisələr yarada bilər. Bu məsələdə ortaya çıxan ən ciddi problem bələdiyyənin formalaşdığı gündən üzü bəri onların gəlir gətirən müəssisələrin yaradılması üçün yetərincə büdcəsinin olmamasından qaynaqlanır. Xüsusən ərazisində mədən tipli obyektlərin yaradılmasına imkanın olduğu bölgələrdə bu addımın atılması bələdiyyələrə ciddi stimul verərdi. Azərbaycanın bir sıra regionlarında tikinti işləri və layihələri həyata keçirilir. Eyni zamanda, ərazisində qum və çınqıl ehtiyatı olan kifayət qədər bələdiyyələr də mövcuddur. Amma təəssüf ki, həmin itehsalın qurulması üçün bələdiyyənin lazımi qədər vəsaiti yoxdur. Burada söhbət bir müəssisənin açılması üçün 1 milyon manata qədər vəsaitin olmasından gedir. Bələdiyyələrin bu qədər vəsaiti olmadığından həmin torpaqları iri sahibkarlara, bəzi məmurların nəzarətində olan şirkətlərə icarəyə verir. Qubada və İmişli ərazisindəki Bəhramtəpədə qum-çınqıl zavodunda vəziyyət məhz bu cürdür. İmişli ərazisində təxminən 30-a yaxın sahibkar rayondakı bələdiyyə torpaqlarını mənimsəyərək burada qum-çınqıl istehsalı ilə məşğuldur. Bu səlahiyyətlər vaxtında bir qədər maliyyə imkanlarının artırılması fonunda bələdiyyələrə verilsəydi, bu qurumun büdcəsinə böyük vəsaitlər daxil olardı. Bələdiyyə şirkət yaradarsa, onun əldə etdiyi gəlirlər bilavasitə ərazisinin sosial-infrastruktur prosesinin inkişafına xərclənəcək ki, bu da bələdiyyənin inkişafına təkan verər. İndilikdə isə bələdiyyə ərazisində şirkət quran sahibkarlar özünüidarə orqanlarına vergini belə ödəməkdən yayınırlar. Bəələdiyyə ərazisində gəlir gətirən müəssisələrin formalaşmasının başlıca amili onun yetərincə maliyyə imkanına malik olmaması və dövlətin bu istiqamətdə lazımi addımların atmamasından irəli gələn bir faktordur». İqtisadçı ekspert Aydın Hüseynli isə bu qənaətdədir ki, bələdiyyələrin əraziləri daxilində öz müəssisələrini yarada bilməməsi quruma rəhbərlik edən kadrların bacarıqsız fəaliyyətindən qaynaqlanır: «Azərbaycanda bələdiyyələrin səlahiyyətləri formalaşıb. Bunun hüquqi bazası və təminatlar da var. Bu istiqamətdə bələdiyyələrə kifayət qədər hüquqlar verilib. Sadəcə olaraq, bəzi bələdiyyə sədrləri öz üzərinə düşən işləri lazımi səviyyədə qura bilmir. Bələdiyyə sədrləri öz işlərini qura bilmədiyindən, deməli, ərazilərinin inkişafı üçün lazım olan maliyyə mənbələrini də müəyyənləşdirə bilmirlər. Bələdiyyə rəhbərlərinin bəzilərinin qabiliyyəti müasir tələblərlə uzlaşmır. Bu da onların səriştəsizliyi ilə bağlıdır». Rüfət Sultan  Read More →

Azər Rəşidoğlu: «Bu, Rusiyanın Azərbaycana təzyiqləri ilə bağlıdır» Gülnarə İnanc: «Həmişə dövlətlərarsı münasibətlərdə etnik faktor siyasi təzyiq amili kimi istifadə olunub» Separatçı ləzgi təşkilatı olan «Sadval» yaxın günlərdə Dağıstanın Azərbaycanla sərhəd Məhərrəmkənd rayonunda böyük mitinq keçirməyi planlaşdırır. Mətbuatın yazdığına görə, mitinqin Məhərrəmkənd rayonunun Samur kəndində keçirilməsi planlaşdırılır. Aksiyada Samur çayının düzgün bölüşdürülməməsi, ləzgilərin Azərbaycanda hüquqlarının pozulması barədə iddialar qaldırılacaq. Mitinqin təşkilatçılarından biri, «Sadval»ın sədri Nazim Hacıyev, onun müavinləri Əmirxan Babayev və İkram Yəhyayev artıq Dərbənddə və Dərbənd rayonunun Bilici qəsəbəsində əhali ilə görüşlər keçiriblər. Mitinqlə bağlı xüsusi təbliğatçılar qrupu da yaradılıb. Onlar Dağıstanda yaşayan ləzgilərdən Azərbaycan ərazisində yaşayan qohumlarının da aksiyaya cəlb olunmasına çalışırlar. Mitinqi aparacaq şəxsin kimliyi də bəllidir. Bu şəxs, daim Azərbaycana qarşı düşmənçilik çağırışları ilə tanınan Hacı Abulrəhimovdur. Siyasi şərhçi Azər Rəşidoğlu diqqətə çatdırdı ki, bu, Rusiyanın Azərbaycana təzyiqləri ilə bağlıdır: «Moskva Azərbaycanda etnik və dini qarşıdurma yarada biləcəyi ilə rəsmi Bakını hədələyir. Zaman-zaman Kremlin belə niyyətləri olub, lakin Azərbaycanda etnik qarşıdurma yaratmaq mümkün olmayıb. Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda yüzlərlə ləzgi, talış və digərləri şəhid olub. Azərbaycan hamının doğma vətənidir və odur ki, Rusiyanın bu addımlarının da boşa gedəcəyini ehtimal edə bilərik». Millət vəkili Zahid Oruc isə hesab edir ki, 90-cı illərdən sonra Rusiyada «Sadval»ın müyyən elementləri qalmışdı və hazırda onların ortaya çıxması mümkündür. Onun sözlərinə görə, bu təşkilatın Azərbaycan əleyhinə ciddi bir qüvvəyə çevriləcəyi inandırıcı deyil: «Sadval»ın bizim ölkədə hər hansı ideoloji və ya siyasi zəmini olmadığından onlar burda kök ataraq Azərbaycan əleyhinə fəaliyyətlərdə iştirak imkanlarını itirdilər. Əlbəttə, etiraf etmək lazımdır ki, müəyyən məkanlarda istənilən ideya ətrafında təmərküzləşə bilən insanlar var. Lakin hazırkı mərhələdə «Sadval»ın dirçəlməsi, onun Azərbaycan ərazisinə daxil olması və genişlənərək Azərbaycanda etnik parçalanma yaratması imkanları yoxdur. Düşünürəm ki, bu ideyaya iqtisadi baxımdan investisiya qoyan qüvvələr də yoxdur. Amma mümkündür ki, təxribatçı qüvvələr bir əldə tutulsun və onlardan müəyyən vəziyyətlərdə istifadə olunsun». Zahid Orucun fikrincə, separatizmdən əziyyət çəkən Rusiyanın eyni kartı Azərbaycana qarşı istifadə etməsi onun özünə baha başa gələ bilər: «Rusiya yaxşı bilir ki, sabah bu və digər «Sadval» kimi təşkilatlar ortaya çıxaraq ona problemlər yarada bilər. Onsuz da Rusiya ərazisində yüzlərlə bu cür təşkilat var. Rusiya onlardan çox qorxur. Düşünürəm ki, Rusiyanın «Sadval»a ehtiyacı yoxdur. Əksinə, bu, Rusiya ilə Azərbaycan münasibətlərinə mənfi təsir göstərə, Azərbaycanı anti-Rusiya mövqeyinə yuvarlaya, Qərbə daha da yaxınlaşdırardı». Etnoqlobus Beynəlxalq İnformasiya və Analitik Mərkəzinin direktoru Gülnarə İnanc isə dedi ki, həmişə dövlətlərarsı münasibətlərdə etnik faktor siyasi amil kimi istifadə olunub. Onun sözlərinə görə, bu tipli məsələlər müxtəlif zamanlarda arxa plana keçsə də məqamı gələndə gündəmə gətirilir: «Biz neçə illərdir ki, bu cür məsələləri müşahidə edirik. Azərbaycanda da seçki ərəfəsindədir. Ona görə də müəyyən məqsədlərə nail olmaq üçün etnik məsələdən istifadə olunur və separatçı təşkilatların qızışdırılması cəhdləri müşahidə olunur». Gülnarə İnanc əlavə etdi ki, ümumiyyətlə, Azərbaycanda milli azlıqlarla bağlı həmişə kənardan problemlərin yaradılmasına cəhdlər edilib: «Ümumiyyətlə, Dağıstanda Azərbaycana qarşı bir patoloji nifrət, qısqanclıq mövcuddur. Orada dəfələrlə olmuşam və bu mövzuda araşdırma aparmışam. Rusiya bu məsələləri həmişə qızışdırıb. Amma son illər Rusiya bu meyilləri açıq şəkildə dəstəkləmir və müəyyən qədər məsafə saxlayır. Bunun əsas səbəblərindən biri kimi Azərbaycanla Rusiya arasında sərhədlərin razılaşdırılmasıdır. Əvvəllər mütəmadi olaraq Ləzgistan məsələsi qaldırılırdı. Dəfələrlə Azərbaycanda milli azlıqların hüquqların pozulması, onların məhz etnik azlıq olduğuna görə, hüquqlarının tapdanması, işdən çıxarılmasına görə bəyanatlar səsləndirilirdi. Amma mənim araşdırmalarım göstərir ki, bu, həqiqət deyil. Təhsil alanda, işə qəbul olunanda Azərbaycanda kimdənsə etnik mənsubiyyəti ilə bağlı heç nə soruşulmur. Milli azlıqların nümayəndələri də deyirlər ki, onlardan heç zaman etnik kimlik soruşulmur. Əgər etnik kimlik soruşulmursa, hansı əsasla etnik azlıqların hüquqlarının pozulduğunu iddia etmək olar? Yenə deyirəm bu gün Azərbaycanda etnik zəmində kiminsə haqqının tapdalanması faktı yoxdur». «Atlas» Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu isə deyir ki, Rusiya «Sadval» kartından zaman-zaman Azərbaycana qarşı istifadə edib: «Bu məsələdə Moskvanın əlinin olması ehtimalı güclüdür. İki ölkə arasında münasibətlər normal axarda cərəyan edərkən «Sadval»dan xəbər olmur, elə ki, ikitərəfli münasibətlərdə sualların sayı artır, «Sadval» xortlayır. Hazırda Kremllə rəsmi Bakı arasında da münasibətlər hamar olmadığından «Sadval» yenə peyda olub və mən ehtiyat edirəm ki, yaxın gələcəkdə bu separatçı təşkilatın ismini tez-tez eşidək. Özünü strateji tərəfdaş adlandıran ölkə Azərbaycana qarşı ərazi iddiası ilə çıxış edən separatçı quruma fəaliyyət göstərməsi üçün gen-bol şərait yaradarmı? Aydındır ki, «Sadval»ın vasitəsilə Azərbaycana təzyiqi artırdıqlarını düşünürlər. Rəsmi Bakının «Sadval»ın qonşu dövlətdə fəaliyyətini genişləndirməsinə seyrçi qalması yolverilməzdir. Moskvadan ona verilən dəstəyin, yaradılan şəraitin səbəbləri soruşulmalıdır». Ləzgi Mədəniyyət Mərkəzinin rəhbəri Şair Həsənov isə vurğulayıb ki, müxtəlif qüvvələr onlardan istifadə etməyə çalışsalar da buna nail ola bilməyəcəklər: «Dağıstanda bəziləri Azərbaycana qarşı pis niyyətlərə alət olurlar. Halbuki Dağıstandakı insanların vəziyyəti, onların hüquqları Azərbaycandakı ləzgilərə yaradılan şəraitlə müqayisə oluna bilməz. Orada demək olar ki, hər gün terror aktı, partlayışlar törədilir. Azərbaycanda isə əmin-amanlı içində yaşayırıq». Əli  Read More →

«Firidunbəy Köçərlinin arxivi haqqında bəzi inandığım yoldaşlara xəbər vermişdim. Ancaq nədənsə heç kəs bu məsələyə yaxın durmaq istəməmişdi» Uğur Tanınmış ədəbiyyatşünas Firidun bəy Köçərlinin anadan olmasının 150 illiyi tamam olur. Əziz Şərifin Ədəbiyyat və İncəsənət arxivindəki 255 saylı fondunda Firidun bəylə bağlı yazısı onun yaradıcılığı haqqında təəssürat yaradır. Yazını redaksiyaya arxivin direktoru Maarif Teymur təqdim edib. Bildirək ki, Əziz Şərifin Firidun bəy haqqındakı yazısı tam halda ilk dəfə «Xalq Cəbhəsi» qəzetində işıq üzü görür. II yazı Bu dövrdə yaşayan bir nəfər də ictimai və mədəni xadim yoxdur ki, bu sandıqda onun izi olmasın. Hələ XVIII-XIX və daha qədim əsrlərə aid materiallar öz yerində. Burada Vaqif haqqında Mirzə Fətəli Axundovun əlyazması var idi. Deməklə başa gələsi deyil. Adamın gözləri qamaşır. Biz gecə saat birə qədər oturduq. Bu bir neçə saatın ərzində mən sandıqdakı materialın ancaq azacıq hissəsini gözdən keçirə bildim. Nəhayət, belə qərara gəldim ki, ölsəm də gərək bu qiymətsiz xəzinəni gün işığına çıxarım. Mərkəzi Komitədə məsələ qoymaq və lazım olsa, lap yuxarıya qədər getmək lazımdır. Gedərkən mən Badsəba xanıma öz sonsuz təşəkkürümü bildirdim və arxivi üzə çıxarmaq üçün var qüvvəmlə çalışacağıma söz verdim. Yazıq arvadın gözləri yaşardı… Gündəliyindəki bu sətirlərdən başqa bir kağız parçası da o gündən xatirə qalıb. Görünür, sandıqdakı materialları gözdən keçirincə ayrı vərəqdə karandaşla qısaca siyahı tutmuşam. Zənnimcə, bu vərəqin məzmunu da oxucular üçün maraqsız olmaz. Başda 12.1.37 tarixi, sonra «Firidunbəy Köçərli» yazılıb. Siyahıya bunlar yazılıb: 1. Qızıl balıq. Tərcümə. 1892, İrəvan. 2. Üç şam ağacı və nə yatmısan ay kəndli, 1895, Şuşa. 3. Firdosidən Sabirin tərcüməsi «Rəhbər»də çap edilib. 4. «Molla Nəsrəddin»in Köçərliyə məktubları. 5. 4-1-87, rusca; Nehrəmdən Türkcə öz hekayəsi haqqında. 6. 4-I-91. Nehrəmdən Türkcə «Səkinə» hekayəsi haqqında. Məktubdan cümlə: «Dəxi mənzuməni geri göndərməyin lüzumu yoxdur». 7. 13-II-91. Nehrəmdən gələn məktubdan cümlə: «mənzuməmi diqqətlə oxuyub qüsurlarını bəndəyə məlum edin məktubunuzda». … 14-XII-? Nehrəmdən xəstəlik və dərman haqqında. Bacısı haqqında. Bu məktubda Mirzə Cəlilin atası tərəfindən yazılmış sətirlərdə qızların təhsil almasına qarşı rəy ifadə edilir; Vaqif haqqında Mirzə Fətəli Axundovun Berje üçün rusca yazılmış məqaləsi… Vərəqin hər iki tərəfində yazılmış bu sətirlər çox şübhə yaradır, tədqiqat üçün təzə məsələlər irəli sürülür. Çox təəssüf ki, bu suallara cavab vermək, şübhələri rədd və məsələləri həll etmək üçün bu gün əlimizdə heç bir tutarlı material yoxdur. Biz yalnız ehtimalla deyə bilərik ki, bəlkə Cəlil Məmmədquluzadənin bizə gəlib çatmamış və əlyazması Firidunbəy Köçərlinin arxivində qalmış «Səkinə» adlı hekayəsi və adı məlum olmayan mənzuməsi var imiş. Yadımdadır ki, o zaman Firidunbəy Köçərlinin arxivi haqqında bəzi inandığım yoldaşlara xəbər vermişdim. Ancaq nədənsə heç kəs bu məsələyə yaxın durmaq istəməmişdi. Nəhayət, götürüb yuxarı orqana aşağıdakı məzmunda bir məktub yazdım. Məktubun rusca əlyazması və makinada çap olunmuş nüxsəsi məndə durur. Budur onun tercüməsi: «Sizə məlum olduğu üzrə Firidunbəy Köçərli uzun illər boyu Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinə aid material toplamaqla məşğul olub və öz varlığının az-çox görkəmli olan bütün yazıçı və ictimai xadimləri ilə məktublaşıb. Azərbaycan ədəbiyyatının tarixinə aid onun hazırladığı materiallar sonra sovet hakimiyyəti dövründə, dörd cilddən ibarət olaraq nəşr edilib və bu günə kimi ən qiymətli yoxlama materialı kimi durur. F.Köçərlinin ədəbiyyat məsələlərinə olan canlı həvəsi, tanışlarının geniş dairəsi özünün isə Azərbaycan ziyalıları arasında güclü nüfuzu və şöhrəti onun qoyub getdiyi ədəbi irsin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu göstərir. Mən Firidunbəy Köçərlinin arvadı Badsəba xanımın saxladığı arxivin bir hissəsini çox ötəri gözdən keçirə bildim və qərara gəldim ki, bu arxivdə ədəbiyyatımızın yalnız uzaq keçmiş tarixini deyil, Köçərlinin müasiri olan və müntəzəm surətdə onunla məktublaşan yazıçı, şair jurnalistlərimizin ədəbi-ictimai fəaliyyətini də yüksək dərəcədə işıqlandıra biləcək son dərəcə qiymətli materiallar tapmaq olar. Köçərlinin irsi bir çox Azərbaycan təşkilatlarına məlum idi. Elmlər Akademiyası Azərbaycan filialının xüsusi komissiyası ilə bir neçə ay bundan qabaq bu irslə müfəssəl tanış olmuşdu, lakin nə Akademiyanın Azərbaycan filialı, nə də Dil və Ədəbiyyat insititutu bu arxivi almaq və ondan istifadə etmək üçün bir tədbir görüb. Elmlər Akademiyası Azərbaycan filialının sabiq rəhbərliyi tərəfindən Firidunbəy Köçərlinin arxivindəki olduqca qiymətli ədəbi-tarixi materiallara bu kimi münasibətini qiymətləndirməkdən vaz keçərək, mən cəsarət edib yoldaş rəis, sizdən rica edirəm ki, göstərilən arxivlə yaxından tanış olmaq və nəticəni şəxsən sizə bildirmək üçün xüsusi komissiyanın təşkil edilməsi haqqında göstəriş verəsiniz». 1937-ci il 31 yanvar tarixli bu rəsmi məktubu Yazıçılar İttifaqının üzvi kimi imzalayıb sabahı gün fevralın 1-də yuxarı orqanda mədəniyyət şöbəsinin müdirinə təqdim elədim və ərizənin nəticəsini gözləməyə başladım. Mən güman edirdim ki, Mirzə Fətəli Axundovun arxivini almaq üçün təyin edilmiş komissiya kimi bu iş üçün də komissiya təyin ediləcək, mən də bu komissiyada olub arxivin tezliklə təhvil alınmasına çalışacağam. Lakin çox təəssüf olsun ki, belə olmadı. Aradan günlər keçdi. «Azərnəşr»də işlərkən mən yuxarı orqanda mədəniyyət şöbəsinin müdiri ilə tez-tez görüşməli və bilavasitə vəzifələrimə aid məsələlər ətrafında onunla məsləhətləşməli olurdum. Bu hörmətli yoldaş sağdır və mən biləsi şəxsi təqaüdçüdür. Mən burada onun adını çəkmirəm, lakin işdir bu sətirlər onun nəzərinə çatsa, bəlkə bu hadisələri yadına sala və burada nəql edilən tarixi həqiqətləri təsdiq edə. O zaman sovet xalqın son dərəcə gərgin günlər keçirirdi. Buna görə çox şeyi biz adi vətəndaşlar başa düşürdük. Ancaq məndə olan sənəd və gündəliklərdən belə məlum olur ki, ərizəni müdir yoldaşa verəndən bir neçə həftə sonra fevralın 27-də mənə xəbər verilmişdi ki, rəis mən qaldırdığım məsələni həllini maarif xalq komissarı Məmməd Sadıq Əfəndiyevə həvalə edib, mənə isə çatdırmağı tapşırmışdı ki, artıq belə işlərə qarışmayın. Bu ikinci göstərişin mənasını və səbəbini anlamasam da tabe olmağa məcbur idim və artıq Köçərlinin arxivi ətrafında bir tədbir görməyi mümkün bilmirdim. Maarif xalq komissarına tapşırılmış məsələ həll edilməmiş qaldı, çünki komissarın biri getdi, biri gəldi, mən isə Bakıdan Tiflisə qayıtmalı oldum. Bir az sonra Böyük Vətən müharibəsi başlandı. Badsəba xanım Bakıdan rayona gedi. Sandığın başına nə gəldiyini bilmədim. İndi təxminən otuz beş il keçəndən sonra bu əhvalatı xatırlatmaqda mənim yeganə məqsədim budur ki, gənc alimlərimiz, dalbadal namizədlik və doktorluq disertasiyaları müdafiə edən ədəbiyyatşünas və tarixçilərimiz axtarış aparsınlar, bəlkə birinin bəxti gətirdi, bu zəngin xəzinənin tapıb üzə çıxardı. Belə bir tapıntı demək olar ki, müasir mədəniyyətimizin tarixində inqilab olar, indi bilmədiyimiz çox şeyi bilər, şübhələrimizi rədd edər, məlumatımızı artırar, mədəniyyətimizi və elmimizi zənginləşdirərik. Bu xatirəni yazıb hazırladıqdan sonra Bakıya gələndə öyrəndim ki, haqqında yazdığım arxivin özü əldə yoxdursa da, ondakı materialların müfəssəl siyahısı Akademiyanin Əlyazmaları fondunda var. Bu fonda müraciət etməli oldum. Fondun əməkdaşlarından filologiya elmləri doktoru hörmətli Əzizə xanım Cəfərzadə xahişimi mehriban qarşılayıb siyahını mənə göstərdi. Siyahı iki məktəbli dəftərində yazılmışdı ki, bunların birində müxtəlif əsərlərin əlyazmaları, ikincisində isə məktublar qeyd edilmişdi. Göründüyü kimi, birinci dəftərdə siyahıya alınmış əlyazmaların Firidunbəyin tərtib elədiyi Azərbaycan ədəbiyyatının tarixinə aid materiallar üçün toplanmış və istifadə edilmiş imiş. İkinci dəftərdə isə sayca ən çox məktub yazan Sultan Məcid Qənizadə olmuşdu ki, siyahıda onun 1893-cü ildən 1917-ci ilə qədər 24 ilin müddətində yazdığı 78 məktubu qeyd edilmişdi. Bundan başqa siyahıda Abbas Səhhətin 27, Abdulla Şaiqin 24 (1908-1919-cu illər), Qori semnariyasında Azərbaycan şöbəsinin ilk müdiri məşhur müəllim Çernyayevskinin 24 məktubu, Ömər Faiq Nemanzadənin 23 (1905-1913-cü illər) Cəlil Məmmədquluzadənin 22 (1887-1913-cü illər) Eynəli Sultanovun 20, Salman Mümtazın 17 (1914-1917-ci illər) sonra da Sabirin, Nəriman Nərimanovun, Haqverdiyevin, Hüseyn Cavidin, keçmişlərdə Krımda nəşr edilən «Tərcüman» qəzetinin redaktoru İsmayılbəy Qasprinskinin, Qurbanəli Şərifzadənin və daha bir çoxlarının müxtəlif vaxtlarda yazılmış məktubları qeyd edilmişdi. Bu siyahıda iki yüzə qədər tanınan, ya tanınmayan adamın adı çəkilmişdi ki, bunların hər birinin hər məktubu, heç şübhəsiz, yazıldığı vaxtın maraqla və əhəmiyyətli mədəni-ictimai hadisələrinə həsr edilmişdi, bu hadisələrdən xəbər verir. Bakıda vərəqlədiyim bu siyahı Firidunbəy Köçərlidən qalan arxivin nə qədər zəngin və mədəniyyətimizin tarixi üçün nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha sübut edir. 2 may 1971. Moskva-Bakı  Read More →