“Qazaxıstanın Türküstan şəhərində keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) qeyri-rəsmi Zirvə görüşü həm seçilən məkan, həm də müzakirə olunan "Süni intellekt və rəqəmsal inkişaf" mövzusu baxımından strateji və tarixi bir əhəmiyyət kəsb edir. Türk dünyasının mənəvi paytaxtı sayılan Türküstanın bu gün qlobal texnoloji trendlərin müzakirə mərkəzinə çevrilməsi regionun köklü keçmişi ilə rəqəmsal gələcəyi arasında güclü bir körpünün qurulduğunu göstərir”.

Bu fikirləri xalqcebhesi.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Bəhruz Məhərrəmov bildirib.

B.Məhərrəmovun sözlərinə görə, məlumdur ki, müasir dövrdə süni intellekt və rəqəmsal infrastruktur sadəcə iqtisadi deyil, həm də milli təhlükəsizlik və suverenlik məsələsidir: “TDT daxilində süni intellekt və rəqəmsal inkişafın əsas mövzu kimi seçilməsi üzv ölkələrin qlobal texnoloji asılılığını azaltmaq və öz milli data resurslarını qorumaq iradəsini ortaya qoyur. Türkdilli ortaq böyük dil modellərinin yaradılması, rəqəmsal xidmətlərdə inteqrasiya və kibertəhlükəsizlik standartlarının birgə müəyyənləşdirilməsi bu zirvənin ən praktiki nəticələrindən biri ola bilər. Türküstan Sammiti coğrafi olaraq Şərqlə Qərbi birləşdirən Orta Dəhlizin həm də rəqəmsal müstəviyə daşınmasını sürətləndirir. Üzv və müşahidəçi ölkələrin iştirakı ilə fiber-optik magistral xətlərinin çəkilməsi, regional data mərkəzlərinin qurulması və tranzit rəqəmsal imkanların genişləndirilməsi regionu qlobal rəqəmsal ticarətin mərkəzinə çevirir”.

Deputat əlavə edib ki, Türküstanın özünün son illərdə sürətli rəqəmsal və memarlıq transformasiyası keçirməsi bu görüş üçün ideal fon yaradır: “Zirvədə rəqəmsal hökumət və "Ağıllı şəhər" konseptlərinin TDT məkanında yayılması, idarəetmədə rəqəmsal innovasiyaların tətbiqi üzrə təcrübə mübadiləsi mühüm yer tutur. Bu, rəqəmsal uçurumu qısaltmağa və bütün üzv dövlətlərdə eyni keyfiyyətli rəqəmsal ekosistemin qurulmasına xidmət edir”.

O, eyni zamanda söyləyib ki, bu tədbirdə müşahidəçi ölkələrin də təmsil olunması rəqəmsal ticarət və ortaq startap ekosistemlərinin coğrafiyasını genişləndirir: “Gömrük prosedurlarının rəqəmsallaşdırılması, elektron sənəd dövriyyəsinin unifikasiyası və rəqəmsal koridorların yaradılması TDT daxilində ticarət dövriyyəsini dəfələrlə artıra biləcək potensial ortaya qoyur. Eyni zamanda süni intellekt sahəsində ortaq fondların və inkubasiya mərkəzlərinin qurulması gənc və dinamik türk əhalisinin intellektual potensialını bir araya gətirəcək. Bu mənada, Türküstan Zirvə görüşü TDT-nin gələcəyə yönəlmiş, praqmatik və yüksək texnoloji bir iqtisadi güc mərkəzi olduğunu sübut edir. Süni intellekt sahəsində atılacaq birgə addımlar Türk dünyasının qlobal rəqəmsal rəqabətdə aparıcı oyunçulardan birinə çevrilməsinə təkan verəcək”.

Röya İsrafilova