Azərbaycan mətbuatının yaranmasından 141 il ötür Hadisə

Azərbaycan mətbuatının yaranmasından 141 il ötür

Rəsmi şəxslər, millət vəkilləri və ictimai xadimlər jurnalistləri təbrik edib

Bu gün Azərbaycan mətbuatının yaranmasından 141 il ötür. Bakıda ilk mətbu orqanın- əsası Həsən bəy Zərdabi tərəfindən qoyulmuş "Əkinçi" qəzetinin nəşrə başladığı 22 iyul 1991-ci ildən Azərbaycanda Mətbuat günü kimi qeyd olunur.
XIX əsrin sonlarında Qafqazda erməni və gürcü dillərində qəzetlər nəşr olunsa da Azərbaycan dilində heç bir qəzet çıxmırdı. Həsən bəy Zərdabi böyük çətinliklərdən sonra Bakıda ana dilində "Əkinçi" qəzetinin nəşr edilməsi üçün icazə almışdı. Bu qəzetin ilk nömrəsi 1875-ci il iyulun 22-də çapdan çıxmışdı. "Əkinçi" qəzetinin nəşri bütün Qafqazda əks-səda doğurmuşdu. 1875-1877-ci illər ərzində fəaliyyət göstərmiş qəzetin 56 nömrəsi işıq üzü görmüşdü. "Əkinçi" qəzeti xalqımızın oyanışında, maarifçiliyin yüksəlməsində böyük rol oynayıb.
Qəzetin mütərəqqi ideyaları çar Rusiyasının hakim dairələrini narahat etmiş və 2 il sonra qəzet bağlanmışdı. Azərbaycan mətbuatının ilk müjdəçisi "Əkinçi"dən sonra bu sahədə xeyli irəliləyişlər olmuşdu. XIX əsrin sonlarında "Ziya", (1879), "Kəşkül" (1880), "Kaspi" (80-90-cı illər) qəzetləri nəşrə başlamışdı. XX əsrin əvvəllərində C. Məmmədquluzadə, M. Şahtaxtinski, S. Hüseyn, Ö. Faiq Nemanzadə, Ü. Hacıbəyov və başqaları yeni demokratik mətbuatın yaranması uğrunda mübarizə aparırdılar. Bu gərgin mübarizə öz nəticəsini verdi. "Şərqi-rus" (1903), "Həyat" (1905), "Açıq söz" (1915), "Azərbaycan " (1918) kimi demokratik ruhlu, milli qayəli qəzetlər meydana çıxdı.
1906-cı ildə "Molla Nəsrəddin" jurnalının nəşrə başlanması ilə Azərbaycan mətbuatında siyasi satiranın əsası qoyuldu. Redaktoru Xədicə xanım Əlibəyova olan "İşıq" jurnalının bütün əməkdaşları qadınlardan ibarət idi.
Sovet hakimiyyəti dövründə mətbuatın inkişafı daha böyük vüsət aldı. Respublikada böyük tirajlarla yüzlərlə qəzet, jurnal nəşr olunurdu. Bəzi qəzetlərin tirajı yarım milyonu keçirdi. Bu gün ölkəmizdə minlərlə mətbu orqan- qəzet və jurnal, həmçinin informaasiya agentliyi, xəbər saytları fəaliyyət göstərir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamı ilə "Əkinçi" qəzetinin nəşrə başladığı gün - 22 iyul Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü kimi qeyd olunur.
Qeyd edək ki, Milli Mətbuat Günü ilə bağlı bir sıra rəsmi şəxslər, millət vəkilləri və ictimai xadimlər jurnalistlərə təbrik məktubu ünvanlayıblar.
Azərbaycan Prezidenti Administrasiyası (PA) rəhbərinin müavini, Xarici əlaqələr şöbəsinin müdiri Novruz Məmmədov Azərbaycanın Milli mətbuatının yaranmasının 141-ci ildönümü münasibətilə jurnalistləri təbrik edib. Novruz Məmmədovun təbrikində deyilir: "22 iyul Milli Mətbuat və Jurnalistika günü münasibətilə Azərbaycanın mətbuat işçilərini təbrik edirəm. 141 illik bir tarixə malik mətbuatımız milli dövlətçiliyə, milli şurun oyanmasına, milli ideyaya xidmət edib. "Əkinçi", "Kaspi", "Ziya", "Kəşkül" kimi ilk qəzetlərin mətbuat ənənələri bu gün də davam etdirilir. Əsas amalı Azərbaycan dövlətinə və dövlətçiliyinə xidmət etmək olan bütün jurnalistləri təbrik edir, bu məsuliyyətli və şərəfli yolda uğurlar arzulayıram".
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Mübariz Qurbanlı da 22 iyul Mətbuat Günü ilə bağlı jurnalistləri təbrik edib: "Dəyərli mətbuat nümayəndələri, hər birinizi milli mətbuatımızın yaranmasının 141 illiyi münasibəti ilə təbrik edir, ən xoş arzularımı çatdırıram. Böyük maarifçi Həsən bəy Zərdabinin əsasını qoyduğu, çətin və şərəfli yol keçən milli mətbuatımız müstəqil ölkəmizdə dövlətin diqqət və qayğısı ilə əhatə olunmaqdadır. Ulu Öndərimiz Heydər Əliyevin layiqli davamçısı möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyev tərəfindən kütləvi informasiya vasitələrinə mütəmadi maliyyə yardımının ayrılması, eləcə də, mətbuat işçilərinin mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması və onlar üçün yaşayış evlərinin tikilməsi dediklərimin bariz nümunəsidir.
Azərbaycanımızın tərəqqisində və cəmiyyətimizin maariflənməsində, eləcə də, ölkə həqiqətlərinin ictimaiyyətə düzgün və dolğun çatdırılmasında mətbuatımızın xidmətləri danılmazdır.
Xalqımızın milli-mənəvi, multikultural və tolerant dəyərlərini ölkədə və dünyada təbliğ etdiyiniz və dövlət-din münasibətlərinin tənzimlənməsi sahəsində həyata keçirilən işləri yüksək səviyyədə işıqlandırdığınız üçün Sizə dərin təşəkkürümü bildirirəm! Bayramınız mübarək!".
22 iyulda doğum gününü qeyd edən Milli Məclisin üzvü F.Muradov bu günə təsadüf edən Milli Mətbuat Günü münasibətilə KİV nümayəndələrini də təbrik edib: "Milli Mətbuat günü münasibətilə jurnalistləri və mətbuat işçilərini ürəkdən təbrik edirəm. Azərbaycanın inkişafında, dövlətçiliyin qorunmasında mətbuatın xüsusi əməyi var. Azərbaycanın bu gün müstəqil, güclü dövlət olmasında onların da zəhməti var. Uzun illərdir, dostluq etdiyim və bu gün artıq gənc olmayan media nümayəndələrini xüsusi təbrik edirəm".
Azərbaycan öz müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bir çox milli-mənəvi dəyərlərə qayıdış mətbuat sahəsində də özünü göstərdi. Bu gün ölkəmizdə yüzlərlə mətbu orqan-qəzetlər, jurnallar və saytlar fəaliyyət göstərir. Artıq mətbuat demokratik cəmiyyətin mühüm atributlarından birinə çevrilmişdir. Hər il 22-iyul ölkəmizdə Milli Mətbuat Günü kimi qeyd olunur. Peşə bayramı münasibəti ilə bütün mətbuat işçilərini təbrik edir, onlara işlərində yeni-yeni uğurlar arzu edirəm.
"Yeni Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru, millət vəkili Hikmət Babaoğlu deyib ki, Azərbaycan mətbuatı heç vaxt indiki mərhələdə olduğu kimi dövlətin diqqət və qayğısı ilə əhatə olunmayıb: "Bu gün mətbuatımızda söz, fikir, düşüncə azadlığı təmin olunub. Azərbaycan mətbuatı milli, azad ideyaların, millətimizin maraqlarına cavab verən fikirlərin paylaşıldığı məkandır. Bayram münasibəti ilə bütün həmkarlarımı təbrik edirəm. Xüsusi olaraq, Azərbaycan Prezidentinə milli mətbuatımızın yaranma günündə onun maddi rifah halının möhkəmləndirilməsi üçün ayrıdığı ciddi məbləğdə maliyyə vəsaitinə görə bütün həmkarlarım adından təşəkkür edirəm. Düşünürəm ki, bu, Azərbaycan dövlətinin, cənab Prezidentin mediaya qayğısının növbəti təzahürü, ənənəvi davamıdır".
Mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayevin təbrikində bildirilir ki, mətbuat cəmiyyət həyatının, tarixi proseslərin aynası, milli düşüncənin, mənəvi dünyamızın inikasıdır: "1875-ci ilin 22 iyulunda görkəmli maarifçi, alim və publisist Həsən bəy Zərdabinin nəşr etdirdiyi "Əkinçi" qəzeti ilə xalqımızın milli oyanışında, mədəni mühitimizdə yeni üfüqlər açılmışdır. 141 yaşlı Azərbaycan milli mətbuatının zəngin tarixi vardır. "Əkinçi"nin idealları xalqımızın azadlıq və inkişaf ideallarına çevrilərək ölkəmizin gələcəyinə mühüm töhfələr verib. Həsən bəy Zərdabinin açdığı cığırla inam və sədaqətlə irəliləyərək milli mətbuatımızı irəli aparan fədakar ziyalılarımızı, qələm sahiblərini minnətdarlıqla yada salır, tarixi xidmətlərini unutmuruq".
Nazirin təbrikində daha sonra deyilir: "Milli mətbuatımız müstəqillik illərində böyük inkişaf yolu keçib. Vətəndaş cəmiyyətinin formalaşdırılmasında, milli birlik və tolerantlıq dəyərlərinin möhkəmləndirilməsində Azərbaycan mətbuatı böyük bir missiya yerinə yetirib. Dövlətimiz də kütləvi informasiya vasitələrinin bu mühüm rolunu həmişə dəstəkləmiş, mətbuatın inkişafına, plüralizmin təmin olunmasına şərait yaradıb".

Təbrikdə mədəniyyət və turizm mövzusunda yazan jurnalistlərin fəaliyyəti, media mənsublarının bu sahələrdə görülən işlərin, eləcə də mövcud problemlərin işıqlandırılmasında rolu xüsusi qeyd edilir: "Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi olaraq, mətbuat qurumları ilə əməkdaşlığa hər zaman önəm verir, mədəni irsimizin, incəsənətimizin, ölkəmizin turizm imkanlarının təbliğində, dünyaya tanıdılmasında kütləvi informasiya vasitələrinin rolunu yüksək qiymətləndiririk".
Əbülfəs Qarayev sonda bir daha bütün jurnalistləri Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü münasibətilə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin kollektivi adından təbrik edib, onlara cansağlığı, məsuliyyətli və şərəfli işlərində yeni-yeni uğurlar arzulayıb.
"Vətəndaş Cəmiyyəti" jurnalının baş redaktoru Səfər Alışarlı isə vurğulayıb ki, mediamız cəmiyyətin işlək strukturlarından biri kimi formalaşıb: "Onun inkişafına daimi dövlət diqqəti və qayğısı var. 80-nin axırlarında biz bütün gücümüzlə medianı dövlətin əli altından çıxarmağa çalışırdıq. Bəziləri o zaman bunu ictimai fəlakət kimi təsəvvür edirdi. Amma sonra cəmiyyət özü, onun hərəkətverici qüvvələri-filanı dəyişdi və çox böyük əziyyətlər bahasına başa gəlmiş "desentralizasiya"nın əks mexanizmləri işə düşməyə başladı. Yəni məlum səbəblərdən dövlətin himayəsi altına girmək daha sərfəli oldu. Bununla belə, sevindirici haldır ki, medianın müxtəlif ictimai-siyasi qüvvələrə mənsubluğu prinsipi qorunub saxlandı və fikrimcə, bu çox düzgün mövqedir. Bu gün media onun üzərinə qoyulmuş vəzifəni uğurla yerinə yetirir. Məqsəd Azərbaycan dövlətinin möhkəmlənməsinə və inkişafına xidmət etməkdir. Bu gün sosial şəbəkələrin hər kəsə, hər bir fərdə ayrı-ayrılıqda bir media qurumu olmaq və fəaliyyət göstərmək imkanı verməsi bəşəriyyətin ən böyük və önəmli demokratik dəyərlərindən sayılmalıdır. Mən Azərbaycanda da bu imkanın mövcudluğundan qürur duyur və bütün fəaliyyətimlə ona dəstək verməyə çalışıram".