
"Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində və qlobal iqtisadi mühitdə rəqəmsal transformasiya təkcə texnoloji yenilənmə prosesi deyil, dövlətlərin strateji gücünün, rəqabət qabiliyyətinin və milli təhlükəsizliyinin əsas komponentinə çevrilib. İnformasiya-kommunikasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı, süni intellektin geniş tətbiqi, böyük verilənlərin emalı və rəqəmsal platformaların idarəetmə sistemlərinə inteqrasiyası XXI əsrin inkişaf modelini müəyyən edən başlıca amillərdəndir. Artıq dövlətlərin iqtisadi artım tempini, investisiya cəlbediciliyini və beynəlxalq nüfuzunu müəyyən edən əsas meyarlardan biri onların rəqəmsal imkanlarının səviyyəsidir".
Teleqraf xəbər verir ki, bu fikirləri açıqlamasında Milli Məclisin Regional məsələlər komitəsinin sədri Siyavuş Novruzov deyib.
Onun sözlərinə görə, belə bir mürəkkəb və sürətlə dəyişən qlobal şəraitdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə çıxışı xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır: "Bu çıxış yalnız texniki və inzibati yeniliklərin təqdimatı deyil, ölkəmizin gələcək inkişaf modelinin konseptual əsaslarının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilməlidir. Dövlət başçısının bu sahəyə dair yanaşması rəqəmsallaşmanı ayrıca bir sektor kimi deyil, bütün idarəetmə sistemini və iqtisadi strukturu əhatə edən kompleks transformasiya prosesi kimi təqdim edir.
Son illər Azərbaycanda həyata keçirilən sosial-iqtisadi islahatlar, infrastruktur layihələri və institusional yeniliklər rəqəmsal keçid üçün möhkəm zəmin formalaşdırıb. Enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması, nəqliyyat və logistika imkanlarının genişləndirilməsi, beynəlxalq tərəfdaşlıq əlaqələrinin gücləndirilməsi və maliyyə dayanıqlığının qorunması rəqəmsal arxitekturanın qurulması üçün fundamental əsaslar yaradıb. Bu kontekstdə Prezident İlham Əliyevin çıxışı ölkənin növbəti inkişaf mərhələsinə keçidinin məntiqi davamı kimi dəyərləndirilir.
Dövlət başçısı qeyd edib ki, Azərbaycanın bu sahədə ciddi üstünlükləri mövcuddur. Onlardan biri ölkəmizin əlverişli coğrafi mövqeyidir. Avropa ilə Asiyanı birləşdirən strateji məkanda yerləşən Azərbaycan beynəlxalq rəqəmsal və logistika marşrutlarının əsas qovşaqlarından birinə çevrilmək potensialına malikdir".
Deputat bildirib ki, transmilli böyük şirkətlərlə iş təcrübəmiz də mühüm üstünlükdür: "Enerji, nəqliyyat və infrastruktur layihələrində qazanılmış zəngin təcrübə rəqəmsal layihələrin icrasında da effektiv idarəetmə modelinin tətbiqinə imkan verir. Son illər ərzində aparılan məqsədyönlü siyasət nəticəsində Azərbaycan öz enerji generasiya gücünü böyük dərəcədə artırıb. Bu gün ölkəmiz bütün əsas enerji mənbələri ilə özünü tam təmin edir, eyni zamanda bu resursları dünya bazarlarına ixrac edir. Enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması isə genişmiqyaslı data mərkəzlərinin və rəqəmsal infrastrukturun dayanıqlı fəaliyyətinin əsas şərtlərindən biridir.
Azərbaycanın ən böyük maliyyə resurslarını idarə edən qlobal fondlarla sıx əlaqələri mövcuddur. Bu amil rəqəmsal transformasiya layihələrinin maliyyələşdirilməsi baxımından mühüm üstünlük yaradır. İnnovasiya və texnologiya sahəsində iri investisiya layihələrinin reallaşdırılması üçün beynəlxalq maliyyə institutları ilə əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Eyni zamanda, Azərbaycan dünyada nadir ölkələrdəndir ki, aparıcı güc mərkəzləri ilə imzalanmış strateji tərəfdaşlıq formatında əməkdaşlıq edir. Bu çoxtərəfli və balanslaşdırılmış xarici siyasət kursu ölkəmizin rəqəmsal təhlükəsizlik, texnologiya transferi və innovasiya mübadiləsi sahəsində geniş imkanlar əldə etməsinə şərait yaradır.
Müşavirədə vurğulanıb ki, süni intellektin tətbiqi, data mərkəzlərinin yaradılması və dövlət idarəçiliyində rəqəmsallaşma ilə bağlı islahatlar faktiki olaraq ölkələrin gələcək inkişafını müəyyən edir. Rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı iqtisadi artımın, səmərəli idarəetmənin, şəffaflığın və vətəndaş məmnunluğunun əsas təminatına çevrilib. Azərbaycan bu qlobal trendlərdən geri qalmamalı, əksinə, rəqabətqabiliyyətli rəqəmsal mühit formalaşdıraraq regionda lider mövqeyini daha da möhkəmləndirməlidir. Bu kontekstdə süni intellektin tətbiqi xüsusi prioritet kimi müəyyən edilmiş, onun dövlət qurumlarında geniş istifadəsinin idarəetmənin operativliyini artıracağı, qərar qəbuletmə prosesini daha səmərəli və məlumat əsaslı edəcəyi qeyd olunub. Böyük verilənlərin təhlili, avtomatlaşdırılmış xidmət mexanizmləri və proqnozlaşdırma sistemləri dövlət siyasətinin daha dəqiq və effektiv formalaşdırılmasına xidmət edəcək, resurslardan istifadənin optimallaşdırılmasına imkan verəcəkdir".
Komitə sədri qeyd edib ki, rəqəmsal transformasiyanın praktik müstəvidə həyata keçirilməsi dövlət xidmətlərinin “mygov” platforması üzərindən vahid mərkəzdən təqdim olunmasını nəzərdə tutur: "Vətəndaş-mərkəzli yanaşma əsasında qurulan bu model xidmətlərin əlçatanlığını artırmaqla yanaşı, şəffaflıq və operativliyi təmin edir, dövlət-vətəndaş münasibətlərində yeni keyfiyyət mərhələsi yaradır. Eyni zamanda, yeni rəqəmsal arxitekturanın mühüm komponentlərindən biri müasir data mərkəzlərinin yaradılmasıdır. Yüksək texnoloji standartlara cavab verən bu mərkəzlər dövlət məlumatlarının təhlükəsiz saxlanılması, emalı və ötürülməsi üçün strateji baza rolunu oynayacaqdır. Güclü enerji təminatı, dayanıqlı infrastruktur və beynəlxalq tərəfdaşlıq imkanları Azərbaycanın regionda rəqəmsal hab kimi formalaşması üçün real zəmin yaradır və vahid rəqəmsal ekosistemin dayanıqlı fəaliyyətini təmin edir. Data mərkəzləri sabit və böyük həcmdə enerji tələb edir. Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində, eləcə də Xəzər dənizində mövcud olan geniş “yaşıl enerji” potensialı bu mərkəzləri ekoloji cəhətdən təmiz və davamlı enerji ilə təmin etməyə imkan verir. Beləliklə, Azərbaycan təkcə xammal ixrac edən ölkə kimi deyil, həm də emal olunmuş rəqəmsal xidmət və texnoloji məhsul təqdim edən dövlət kimi mövqeyini gücləndirir.
Çıxışda kadr hazırlığı əsas vəzifələrdən biri kimi müəyyən edilib. Rəqəmsal transformasiyanın uğuru ilk növbədə insan kapitalından asılıdır. Süni intellekt, kibertəhlükəsizlik, məlumatların analitikası və proqram təminatı sahəsində yüksək ixtisaslı mütəxəssislərin hazırlanması dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən olmalıdır. Təhsil sistemində müasir texnologiyalara uyğun proqramların tətbiqi və beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi bu sahədə mühüm rol oynayacaqdır.
“Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” vahid fəaliyyət planı ölkənin gələcək inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən fundamental sənəddir. Bu təşəbbüs Azərbaycanın iqtisadi gücünü, texnoloji potensialını və beynəlxalq mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək. Mövcud enerji və maliyyə resursları, əlverişli coğrafi mövqe, güclü beynəlxalq tərəfdaşlıq əlaqələri və siyasi iradə rəqəmsal transformasiyanın uğurla həyata keçirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən yeni rəqəmsal strategiya Azərbaycanın innovativ, dayanıqlı və rəqabətqabiliyyətli dövlət kimi mövqeyini daha da gücləndirəcək, ölkəmizi qlobal rəqəmsal xəritədə ön sıralara çıxaracaqdır".