“Azərbaycan, Ermənistan və Gürcüstanda bankların əsas maliyyə göstəriciləri güclü olaraq qalır və tarixi orta səviyyələri üstələyir”.

Bu barədə “Fitch Ratings” beynəlxalq reytinq agentliyindən bildirilib.

Reytinq agentliyi qeyd edib ki, güclü iqtisadi artım, suveren kredit profillərinin yaxşılaşması və Ukrayna müharibəsi fonunda yaranan dolayı təsirlər bank sektorunun performansını dəstəkləyib.

Fitch-in məlumatına görə, banklar 2022–2025-ci ilin 9 ayı ərzində rekord gəlirlilik nümayiş etdirib. Bu dövrdə xalis faiz marjaları faiz dərəcələrinin yüksəlməsi fonunda 1–2 faiz bəndi artıb. Ermənistan bankları və qismən Gürcüstan bankları tranzit ticarət, miqrasiya və Rusiyadan daxil olan ödəniş axınları hesabına komissiya gəlirlərini artırıb. Azərbaycanda isə aktivlərin keyfiyyəti ilə bağlı əvvəlki risklərin azalması bankların mənfəətliliyini gücləndirib.

Hesabatda qeyd olunur ki, Ermənistan və Gürcüstanda bankların kapital adekvatlığı yüksək gəlirlər və sərt tənzimləyici tələblər hesabına güclü olaraq qalır. Azərbaycanda isə sürətli kredit artımı və dividendlər kapital buferlərinin azalmasına səbəb olsa da, Fitch 2026-cı ildə kapitallaşmanın ümumilikdə sabit qalacağını gözləyir. Agentliyə görə, bunu kifayət qədər yüksək gəlirlilik və orta səviyyəli aktiv artımı dəstəkləyəcək.

Aktivlərin keyfiyyəti və dollarlaşma

Fitch bildirir ki, region üzrə aktivlərin keyfiyyəti yaxşılaşıb, lakin problemli kreditlərin səviyyəsi artıq aşağı olduğu üçün əlavə azalmanın məhdud qalacağı ehtimal olunur. Ən nəzərəçarpan irəliləyiş 2021-ci ildən sonra Azərbaycan banklarında müşahidə olunub. Bu, yerli valyutada daha xırda kreditləşməyə keçid və borcalanlar üçün sərt ödəmə qabiliyyəti meyarları ilə əlaqələndirilir.
Dollarlaşma səviyyəsi azalsa da, Gürcüstanda kreditlərin 42%-i, Ermənistanda isə 34%-i hələ də xarici valyutadadır (2025-ci ilin 9 ayının sonuna). Azərbaycanda isə xarici valyutada kreditlərin payı cəmi 14% təşkil edib, bu da manatın ABŞ dollarına effektiv bağlılığı və sərt valyuta kreditləşməsi qaydaları ilə izah olunur.

Bank sektorunda likvidlik komfortlu olaraq qalır. Bununla belə, Ermənistan və Gürcüstanda kredit/depozit nisbəti 2025-ci ilin 9 ayının sonuna 105%-i ötüb, halbuki bu göstərici 2022-ci ilin sonunda müvafiq olaraq 82% və 101% idi. Azərbaycanda kredit/depozit nisbəti 80% səviyyəsində olub.

Fitch-in qiymətləndirməsinə əsasən, bank reytinqləri ‘B’ ilə ‘BB+’ aralığında dəyişir. Gürcüstanın ən iri banklarının reytinqləri (BB/Stable) və Ermənistan banklarının reytinqləri (BB-/Positive) müvafiq suveren reytinqlərlə uyğunlaşdırılıb. Azərbaycan bankları isə suveren reytinqdən (BBB-/Stable) aşağı səviyyədə qiymətləndirilir, bu da bankların müstəqil kredit profili və əməliyyat mühiti ilə əsaslandırılır. Agentlik qeyd edir ki, tənzimləmələrin gücləndirilməsi və maliyyə göstəricilərinin davamlı qalması gələcəkdə Azərbaycanda reytinq artımı üçün imkan yarada bilər.