
Ukrayna öz hərbi imkanlarının məhdudlaşdırılmasına və ya neytrallığa razı olmayacaq. V. Zelenski bəyan etdi ki, bunlar "qırmızı xətlər"dir. Güclü və qətiyyətli – başqa sözə ehtiyac yoxdur. Lakin bir sual yaranır: ölkəmiz yaxın gələcəkdə həqiqətən NATO-ya qəbul olunacaqmı? Əgər belədirsə, bu, əla xəbərdir. Lakin Qərb liderlərindən bu barədə heç bir bəyanat eşitməmişəm. Əgər belə deyilsə, bəs onda necə? Sadəcə, havada qalan bir niyyət bəyanatı naminə ölkəni daimi müharibə ilə tamamilə tükəndirməliyikmi?
Xalqcebhesi.az xəbər verir ki, bunu Ukrayna Radasının sabiq deputatı Artur Bilous deyib.
"Finlandiya təcrübəsini yüzüncü dəfə gündəmə gətirmək istəmirəm. Lakin finlər həm NATO-nun, həm də Aİ-nin üzvüdürlər. Onlar bu qurumlara məqam yetişəndə — həqiqətən inkişaf etmiş bir dövlət qurduqdan sonra qoşuldular. Belə bir dövlət qurmaq və dünya xəritəsindən silinməmək üçün onlar bir vaxtlar sovetlərlə məcburi sülh bağlamışdılar. Bizim "divan vətənpərvərləri" buna kapitulyasiya deyərdilər. İndi isə ordu məsələsinə gələk: müharibədən sonra 800 min nəfərlik bir qüvvəni necə maliyyələşdirəcəyik? Xərcləri "Sülalə"mi qarşılayacaq, yoxsa necə? Belə olsa belə, bu, kifayət etməyəcək. Zelenski, adəti üzrə, Qərbə müraciət edir. Bəs müharibə bitdikdən sonra digər ölkələr ordumuzu — müharibədən sonrakı dövr üçün tələb olunan miqyasda — maliyyələşdirməyə razı olacaqlarmı? Gəlin səmimi olaq: bu, çox ehtimaldan uzaqdır" - o deyib.
"Sizi geyindirən sizi soyundurmağı da bacarar" prinsipini bir kənara qoysaq belə, tarixin gedişatı qeyri-sabit və gözlənilməzdir. Əgər siz və təhlükəsizliyiniz — özünüz tərəfindən deyil, başqası tərəfindən maliyyələşdirilirsinizsə, o zaman müstəqilliyi unudun. Bu, həm fərdlərə, həm də dövlətlərə aiddir. Mətbuata sızan məlumatların Ağ Ev tərəfindən hazırlanmış sənədlərin əsl məzmunu ilə nə dərəcədə üst-üstə düşdüyünü söyləmək çətindir.
Xatırladaq ki, Ağ Evin danışıqlar aparan nümayəndələri hazırda "servis diplomatiyası" (shuttle diplomacy) vasitəsilə öz planlarını həm Bankova (Ukrayna hakimiyyəti), həm də Kreml ilə razılaşdırmağa çalışırlar. Bununla belə, əgər Ukrayna üçün təhlükəsizlik zəmanətlərinə dair müddəalar — NATO Nizamnaməsinin 5-ci maddəsi əsas götürülməklə — və ordunun sayının 600 000 nəfərlə məhdudlaşdırılması barədə xəbərlər doğrudursa, o zaman bu, həqiqətən də çox yaxşı xəbərdir:
"Bəs yekun nəticə nədir? Hazırkı məqamda Kremldən Rusiyanın hətta Amerika təkliflərini belə qəbul etməyə hazır olduğunu göstərən heç bir siqnal yoxdur. Yeganə yenilik, danışıqlar prosesini bərpa etməyə hazır olduqlarını ifadə edən bəyanatdır. Belə bir prosesin nəticə verməsi üçün hər iki tərəf qarşılıqlı məqbul kompromisə nail olmaq naminə öz tələblərinə düzəlişlər etməlidir. Bu ssenaridə bizim tərəf nəyə razı olmağa hazırdır?
Müharibənin mövcud təmas xətti boyunca dayandırılmasına – bu, elə bu yaxınlarda Zelenskinin özünün də dilə gətirdiyi bir məqamdır. Putin isə hazırda bunu rədd edir və qoşunlarımızın, heç olmasa, Donbasın Ukraynanın nəzarətində olan hissəsindən çıxarılmasını tələb edir.
Bizim tərəf bununla razı deyil. Bu, tamamilə məntiqlidir və — sosioloqların tez-tez qeyd etdiyi kimi — Ukrayna xalqının əksəriyyətinin istəkləri ilə üst-üstə düşür. Bu çoxluğun həmin istəkləri müdafiə etmək üçün silaha sarılmağa hazır olub-olmaması isə başqa məsələdir. Lakin gəlin, müzakirə xatirinə, onların buna hazır olduğunu fərz edək. Bu halda, əgər biz qarşı tərəfdən bizim üçün təməl əhəmiyyət daşıyan bu mövqeyi qəbul etməsini tələb ediriksə, o zaman başqa məsələlərdə güzəştə getməyə hazır olmalıyıq.
Məsələn, hazırda daha çox qeyri-müəyyən xarakter daşıyan, yuxarıda qeyd olunan məsələlərlə bağlı. Lakin əgər dövlət başçımız hətta bu məqamlarla bağlı da "qırmızı xətlər" çəkərsə, o zaman danışıqlar əvvəldən uğursuzluğa məhkumdur. Bu, yalnız Kreml sahibinin ürəyincə olardı; o onsuz da müharibəyə son qoymaq üçün heç bir xüsusi istək nümayiş etdirmir.
Bəs bütün bunlar nə deməkdir? Müharibə — hakimiyyəti daimi olaraq uzatmaq üçün bir texnologiya; bu isə "elitalar" üçün gəlirli sövdələşmələr, əhalinin əksəriyyəti üçün isə saysız-hesabsız bəlalar deməkdir. Lakin belə bir quruluş olduqca kövrək və qeyri-stabildir".
Cavid