
“Böyük Türk Ensiklopediyası ideyası təkcə elmi və texniki imkanların deyil, həm də milli iradənin, mədəni yaddaşın və ortaq gələcək düşüncəsinin sınağıdır. Və bu sualın cavabı əslində aydındır: bəli, bu layihə tamamilə reallaşa bilər”.
Bu fikirləri Milli Məclisin deputatı Elnarə Akimova “Xalqcəbhəsi.az”a açıqlamasında bildirib.
Deputat qeyd edib ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin səsləndirdiyi “Bizim ailəmiz türk dünyasıdır” tezisi sadəcə siyasi bəyanat deyil, dərin tarixi və mədəni reallığın ifadəsidir:
“Bu yanaşma Altaylardan Balkanlara, Sibirdən Aralıq dənizinə qədər uzanan geniş coğrafiyada formalaşmış ortaq dəyərlərin təsdiqidir. Türk dünyası minilliklər boyu ortaq dil qatları, mifologiya, dastanlar, dövlətçilik ənənələri və mədəni davranış kodları üzərində formalaşıb. Bu baxımdan hər bir xalq ayrı-ayrılıqda zəngin olsa da, birlikdə onlar böyük bir sivilizasiya xəzinəsini təşkil edir. Dünya təcrübəsi göstərir ki, ensiklopediyalar yalnız məlumat toplusu deyil, həm də milli kimliyin ifadə formasıdır.
Fransızların maarifçilik dövründə yaratdıqları ensiklopediyalar, Britaniyada formalaşan ensiklopedik ənənə və Çinin minilliklər boyu topladığı bilik sistemləri sübut edir ki, ensiklopediya həm də bir xalqın özünüifadə vasitəsidir. Bu mənada Böyük Türk Ensiklopediyası yalnız kitab deyil, həm də kimlik manifesti ola bilər”.
Elnarə Akimova bildirib ki, türk dünyasının zəngin irsi belə bir layihə üçün möhkəm əsas yaradır:
“Orxon-Yenisey abidələrindən başlayaraq klassik ədəbiyyata, aşıq sənətindən müasir elmi nailiyyətlərə qədər uzanan geniş irs sistemli şəkildə toplanarsa, ortaya yalnız ensiklopediya deyil, bütöv bir sivilizasiya atlası çıxar. Bu atlasda hər xalqın səsi, hər bölgənin nəfəsi əksini tapar. Bu layihənin həyata keçirilməsi üçün bu gün kifayət qədər texniki imkanlar mövcuddur.
Rəqəmsal texnologiyalar, ortaq platformalar, süni intellekt və beynəlxalq elmi əməkdaşlıq bu təşəbbüsün reallaşmasını daha əlçatan edir. Lakin əsas məsələ texnologiya deyil, niyyətdir. Əgər biz həqiqətən türk dünyasını bir ailə kimi dərk ediriksə, bu ensiklopediya artıq ideya səviyyəsində mövcuddur. Bu təşəbbüs yalnız akademik çərçivədə qalmamalıdır.Bu layihə alimlərlə yanaşı müəllimlərin, yazıçıların, jurnalistlərin və ümumilikdə cəmiyyətin geniş təbəqələrinin iştirakı ilə ümumtürk hərəkatına çevrilməlidir. Çünki ensiklopediya yalnız faktların toplusu deyil, həm də ruhun ifadəsidir”.
Deputat əlavə edib ki, qloballaşma şəraitində belə təşəbbüslər xüsusi əhəmiyyət daşıyır:
“Bu gün qloballaşma bir tərəfdən milli kimlikləri zəiflədir, digər tərəfdən isə onları daha güclü ifadə etməyə sövq edir. Böyük Türk Ensiklopediyası bu baxımdan türk dünyasının özünü daha aydın tanıtması üçün mühüm vasitə ola bilər. Bu, gələcək nəsillərə ünvanlanan bir mesajdır: ‘Biz kim idik, kimik və kim olmaq istəyirik?’”.
Sonda deputat vurğulayıb ki, bu ideyanın reallaşması ortaq iradədən asılıdır:
“Əgər biz doğrudan da bir ailəyiksə, o zaman bu ailənin yaddaş kitabını yazmaq bizim borcumuzdur. Bu, təkcə mədəni layihə deyil, həm də gələcəyin qurulmasına xidmət edən strateji təşəbbüsdür”.
Günel Elxan