İnternet və sosial şəbəkələr müasir dünyanın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Son onillikdə rəqəmsal platformalar təkcə ünsiyyət vasitəsi olmaqdan çıxaraq təhsil, informasiya mübadiləsi, biznes, ictimai rəyin formalaşdırılması və əyləncə sahələrində əsas alətlərdən birinə çevrilib. Uşaqlar da bu prosesin ən fəal iştirakçıları sırasındadır. Rəqəmsal texnologiyalar onların dünyagörüşünün formalaşmasına, bilik əldə etməsinə və sosial münasibətlərinə mühüm təsir göstərir.

Lakin rəqəmsallaşmanın sürətlənməsi yeni təhlükələri də özü ilə gətirib. Əgər bir neçə il əvvəl uşaqların təhlükəsizliyi əsasən fiziki məkanla əlaqələndirilirdisə, bu gün eyni məsuliyyət rəqəmsal mühit üçün də keçərlidir. Sosial şəbəkələrdə yayılan zorakılıq görüntüləri, intihara sövq edən çağırışlar, kibertəzyiq, dezinformasiya, nifrət nitqi, narkotik və qumarın təbliği, seksual xarakterli məzmun, eləcə də süni intellekt vasitəsilə yaradılan manipulyativ materiallar azyaşlı istifadəçilərin qarşılaşdığı əsas risklər sırasında yer alır.

Bu səbəbdən dünyanın əksər ölkələrində artıq müzakirə mövzusu uşaqların sosial mediadan istifadə edib-etməməsi deyil, onların bu mühitdə necə qorunmasıdır. Son illərdə qəbul olunan qanunlar və hüquqi mexanizmlər də məhz bu yanaşmaya əsaslanır. Azərbaycanda sosial şəbəkələrdə yaş meyarlarının tətbiqi istiqamətində atılan addımlar da eyni məqsədə – uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə xidmət edir.

Rəqəmsal təhlükəsizlik niyə dövlət siyasətinin prioritetinə çevrilir?

BMT-nin Uşaq Hüquqları Konvensiyası hər bir uşağın təhlükəsiz inkişaf hüququnu tanıyır. Bu hüquq yalnız fiziki təhlükəsizliklə məhdudlaşmır. İnformasiya texnologiyalarının inkişafı nəticəsində dövlətlərin üzərinə uşaqları rəqəmsal mühitdə yarana biləcək təhlükələrdən qorumaq öhdəliyi də düşür.

Son illərdə UNICEF, UNESCO, Avropa Şurası və digər beynəlxalq təşkilatlar dəfələrlə bildiriblər ki, uşaqların internetdən istifadəsi ilə bağlı siyasətin əsas məqsədi onların informasiya əldə etmək imkanlarını məhdudlaşdırmaq deyil, təhlükəsiz rəqəmsal mühit yaratmaq olmalıdır. Bu yanaşma "uşağın ən üstün maraqları" prinsipinə əsaslanır.

Müasir sosial media platformaları istifadəçilərin davranışını alqoritmlər vasitəsilə formalaşdırır. Bu alqoritmlər diqqəti daha uzun müddət platformada saxlamaq üçün emosional təsir gücü yüksək olan məzmunu ön plana çıxarır. Böyüklər belə bu təsirlərə məruz qalırsa, psixoloji baxımdan formalaşma mərhələsində olan uşaqlar üçün risklərin daha böyük olması təbiidir.

Məhz buna görə yaş meyarlarının tətbiqi müasir informasiya təhlükəsizliyi siyasətinin tərkib hissəsi hesab olunur.

Azərbaycanın yanaşması beynəlxalq təcrübəyə əsaslanır

Azərbaycanda həyata keçirilən hüquqi dəyişikliklər təsadüfi qərar deyil. Son illərdə Avstraliya, Fransa, Böyük Britaniya, ABŞ-ın bir sıra ştatları, Norveç, Kanada, Türkiyə və digər dövlətlər uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsi ilə bağlı yeni hüquqi mexanizmlər hazırlayıb və ya tətbiq etməyə başlayıblar.

Bu ölkələrdə qəbul edilən qərarların mahiyyəti oxşardır. Platformalar istifadəçilərin yaşını müəyyən etməli, azyaşlılar üçün əlavə təhlükəsizlik standartları tətbiq etməli, valideyn nəzarətini gücləndirməli və uşaqların zərərli məzmunla qarşılaşmasının qarşısını almaq üçün texniki həllər yaratmalıdır.

Bu baxımdan Azərbaycan da beynəlxalq təcrübəni öyrənərək onu milli qanunvericiliyə uyğunlaşdırmağa çalışır. Burada məqsəd sosial şəbəkələrin fəaliyyətini məhdudlaşdırmaq deyil, uşaqların yaşına uyğun təhlükəsizlik standartlarının tətbiq edilməsidir.

Əslində bu yanaşma cəmiyyət üçün yeni deyil. Necə ki, azyaşlıların alkoqollu içkilərdən, tütün məmulatlarından, qumar oyunlarından və onların psixoloji inkişafına mənfi təsir göstərə biləcək digər vasitələrdən istifadəsi qanunvericiliklə tənzimlənir, rəqəmsal platformalarda da analoji qoruyucu mexanizmlərin tətbiqi müasir dövrün zərurəti kimi qiymətləndirilir.

Prezident İlham Əliyevin sərəncamı yeni mərhələnin əsasını qoydu

Azərbaycanda bu istiqamətdə hüquqi islahatların başlanğıcı Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il 27 fevral tarixli "Uşaqların rəqəmsal mühitdə zərərli məzmun və təsirlərdən qorunması ilə bağlı tədbirlər haqqında" Sərəncamı ilə qoyuldu.

Sərəncamda qeyd edilir ki, rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı və sosial şəbəkələrin uşaqların gündəlik həyatında geniş yer tutması onların müdafiəsi üçün yeni hüquqi mexanizmlərin yaradılmasını zəruri edir.

Sənəddə Nazirlər Kabinetinə beynəlxalq təcrübə öyrənilməklə sosial şəbəkələrdə yaşın müəyyənləşdirilməsi mexanizmlərinin hazırlanması, rəqəmsal savadlılığın artırılması, kibertəhlükəsizlik üzrə maarifləndirmə tədbirlərinin həyata keçirilməsi, təhsil müəssisələrində müvafiq proqramların genişləndirilməsi və uşaqların rəqəmsal rifahı ilə bağlı tədqiqatların aparılması barədə tapşırıqlar verilib.

Bu, mühüm məqamdır. Çünki sərəncamın məzmunu göstərir ki, dövlətin yanaşması yalnız yaş meyarının müəyyənləşdirilməsi ilə məhdudlaşmır. Burada rəqəmsal mühitdə uşaqların müdafiəsini təmin edən kompleks siyasət nəzərdə tutulur. Hüquqi mexanizmlər, texniki həllər, təhsil, maarifləndirmə və valideyn iştirakının gücləndirilməsi vahid sistem kimi nəzərdə tutulur.

Milli Məclis mövcud qanunvericiliyi yeni çağırışlara uyğunlaşdırdı

Prezidentin tapşırıqlarından sonra Milli Məclis "İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında", "Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında" qanunlara, eləcə də İnzibati Xətalar Məcəlləsinə mühüm dəyişikliklər etdi.

Yeni dəyişikliklərə əsasən sosial şəbəkələrdə qeydiyyat zamanı yaşın təsdiqlənməsi mexanizmi yaradılacaq, platformalar və internet provayderləri bunun üçün müvafiq texniki imkanları təmin edəcək, qanunun tətbiqi üçün isə 12 aylıq keçid dövrü müəyyən olunacaq.

Bu müddət ərzində həm dövlət qurumları, həm də rəqəmsal platformalar yeni mexanizmlərin tətbiqinə hazırlaşacaq, texniki həllər hazırlanacaq və maarifləndirmə tədbirləri həyata keçiriləcək.

Əslində bu keçid dövrünün özü də dövlətin məsələyə mərhələli və sistemli yanaşdığını göstərir. Məqsəd yalnız yeni hüquqi norma qəbul etmək deyil, onun praktikada işlək mexanizmə çevrilməsini təmin etməkdir.

Azərbaycanda sosial şəbəkələrdə yaş meyarlarının tətbiqi bir qərardan ibarət deyil. Bu, Prezident sərəncamı, Milli Məclisin qanunvericilik dəyişiklikləri, beynəlxalq təcrübə və rəqəmsal təhlükəsizlik strategiyasının qarşılıqlı əlaqəsi əsasında formalaşan kompleks dövlət siyasətidir.

2018-ci ildə qəbul edilən qanun bugünkü islahatların hüquqi təməlini formalaşdırdı

Azərbaycanda uşaqların rəqəmsal mühitdə müdafiəsi ilə bağlı həyata keçirilən dəyişikliklər birdən-birə yaranmış hüquqi təşəbbüs deyil. Bu istiqamətdə dövlət siyasətinin əsası hələ 2018-ci ildə qəbul edilmiş "Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında" Qanun ilə qoyulub. Həmin qanun uşaqların yaş və psixoloji xüsusiyyətlərinə uyğun informasiya almaq hüququnu təmin etməklə yanaşı, onların fiziki, əqli, mənəvi və psixoloji inkişafına mənfi təsir göstərə biləcək informasiya məhsullarından qorunmasını dövlətin əsas vəzifələrindən biri kimi müəyyənləşdirib.

Qanunda informasiya məhsullarının yaş kateqoriyalarına bölünməsi, uşaqlar üçün nəzərdə tutulmayan məzmunun məhdudlaşdırılması və informasiya istehsalçılarının məsuliyyəti kimi müddəalar öz əksini tapıb. Həmin dövrdə sosial şəbəkələr bugünkü qədər geniş yayılmasa da, qanunun mahiyyəti rəqəmsallaşmanın gələcək inkişaf istiqamətlərini nəzərə alan preventiv yanaşma idi.

Son səkkiz ildə texnologiyaların inkişaf sürəti göstərdi ki, informasiya təhlükəsizliyi anlayışı artıq yalnız televiziya, kino və çap məhsulları ilə məhdudlaşmır. Sosial media platformaları milyardlarla istifadəçiyə malik qlobal informasiya məkanına çevrilib və buna uyğun olaraq hüquqi mexanizmlərin də yenilənməsi zərurəti yaranıb.

Konstitusiya dövlətə uşaqları qorumaq məsuliyyəti verir

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası uşaqların hüquqlarının müdafiəsini dövlətin əsas vəzifələrindən biri kimi müəyyən edir. Əsas Qanunda hər kəsin informasiya almaq hüququ təsbit olunsa da, eyni zamanda dövlətin insan hüquq və azadlıqlarını, xüsusilə də həssas sosial qrupların təhlükəsizliyini qorumaq öhdəliyi də öz əksini tapır.

Bu baxımdan rəqəmsal mühitdə uşaqların müdafiəsinə yönələn hüquqi mexanizmlər Konstitusiyanın ruhuna tam uyğun hesab olunur. Çünki burada söhbət informasiya əldə etmək imkanlarının məhdudlaşdırılmasından deyil, azyaşlıların yaş xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla onların təhlükəsiz informasiya mühitində böyüməsinin təmin edilməsindən gedir.

Müasir hüquq sistemlərində uşaqlar böyüklərlə eyni informasiya mühitində olsa da, onların müdafiəsi üçün əlavə təminatların yaradılması beynəlxalq hüququn da əsas prinsiplərindən biridir.

"Uşaq hüquqları haqqında" Qanun rəqəmsal dövrün çağırışlarını da əhatə edir

Azərbaycanda uşaq hüquqlarının müdafiəsini tənzimləyən əsas sənədlərdən biri olan "Uşaq hüquqları haqqında" Qanun da dövlət siyasətinin bu istiqamətdə ardıcıl xarakter daşıdığını göstərir.

Qanun uşaqların təhlükəsiz inkişafı, mənəvi sağlamlığı, informasiya əldə etmək hüququ və dövlətin onların maraqlarını qorumaq vəzifəsini müəyyən edir. Son dəyişikliklər fonunda bu qanunun tətbiqi rəqəmsal mühitə də şamil edilir.

Artıq hüquqşünaslar qeyd edirlər ki, internet real həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrildiyindən uşaq hüquqlarının müdafiəsi də fiziki və rəqəmsal mühit arasında fərqləndirilə bilməz. Uşaq küçədə necə qorunursa, internetdə də eyni səviyyədə müdafiə olunmalıdır.

Bu yanaşma dünyanın aparıcı hüquq sistemlərində də qəbul edilir və Azərbaycan qanunvericiliyində aparılan son dəyişikliklər həmin tendensiyanın davamı kimi qiymətləndirilir.

Dünya niyə eyni istiqamətdə hərəkət edir?

Azərbaycanın seçdiyi model beynəlxalq praktikadan fərqlənmir. 2024-cü ildə Avstraliya 16 yaşdan aşağı şəxslərin sosial şəbəkələrdə hesab açmasına dair dünyanın ən sərt qanunlarından birini qəbul etdi. Fransa valideyn razılığı olmadan 15 yaşadək uşaqların sosial platformalarda qeydiyyatını məhdudlaşdırdı. Böyük Britaniyada “Online Safety Act” çərçivəsində platformalara uşaqlar üçün xüsusi təhlükəsizlik öhdəlikləri qoyuldu. ABŞ-ın Florida, Texas, Arkanzas, Yuta və digər ştatlarında analoji təşəbbüslər qəbul olunub və ya məhkəmə baxışındadır.

Norveç hökuməti sosial şəbəkələrdən istifadə yaşının artırılması təşəbbüsü ilə çıxış edib. Kanada, İrlandiya və Yeni Zelandiya da uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyi ilə bağlı qanunvericiliyi yeniləyən ölkələr sırasındadır.

Bu ölkələrin hər biri fərqli hüquqi mexanizmlər seçsə də, ortaq məqsəd dəyişmir: azyaşlı istifadəçilərin zərərli məzmun, kibertəzyiq və manipulyativ rəqəmsal təsirlərdən qorunması.

Bu fakt Azərbaycanın qəbul etdiyi modelin beynəlxalq təcrübədən kənar deyil, əksinə, qlobal hüquqi tendensiyanın davamı olduğunu göstərir.

UNICEF və UNESCO-nun yanaşması nədən ibarətdir?

BMT-nin Uşaq Fondu (UNICEF) hesab edir ki, internet uşaqlar üçün böyük imkanlar yaradır, lakin dövlətlər onların rəqəmsal hüquqlarını qorumaq üçün əlavə tədbirlər görməlidirlər.

UNICEF-in tövsiyələrində yaşın müəyyənləşdirilməsi sistemləri, valideynlərin rəqəmsal savadlılığının artırılması, uşaqlar üçün təhlükəsiz platformaların yaradılması və texnologiya şirkətlərinin məsuliyyətinin gücləndirilməsi xüsusi yer tutur.

UNESCO da media və informasiya savadlılığının məktəb proqramlarının ayrılmaz hissəsinə çevrilməsini tövsiyə edir. Təşkilat hesab edir ki, uşaqları yalnız texniki məhdudiyyətlərlə deyil, həm də düzgün rəqəmsal davranış vərdişləri formalaşdırmaqla qorumaq mümkündür.

Bu yanaşmalar Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il sərəncamında əks olunan tapşırıqlarla da üst-üstə düşür. Sərəncamda məktəblərdə rəqəmsal savadlılığın artırılması, kibertəhlükəsizlik üzrə maarifləndirmənin genişləndirilməsi və valideynlərin prosesə cəlb olunması xüsusi vurğulanır.

Süni intellekt yeni təhlükələri də özü ilə gətirir

Son iki ildə süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələri daha da aktuallaşdırıb.

Deepfake videolar, süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış saxta görüntülər, manipulyativ səs yazıları və avtomatik yaradılan dezinformasiya artıq təkcə siyasi proseslərə deyil, uşaqların psixoloji vəziyyətinə də təsir göstərən amillər sırasındadır.

Beynəlxalq ekspertlər hesab edirlər ki, gələcək illərdə uşaqların üzləşəcəyi əsas təhlükələrin əhəmiyyətli hissəsi məhz süni intellekt əsaslı məzmunlarla bağlı olacaq. Buna görə də yaşın təsdiqlənməsi sistemləri, platformaların məsuliyyəti və valideyn nəzarəti yaxın gələcəkdə daha da aktuallaşacaq.

Azərbaycanın bu gün həyata keçirdiyi hüquqi islahatlar da məhz gələcəkdə yarana biləcək risklərin qarşısının əvvəlcədən alınmasına hesablanmış preventiv siyasətin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Rəqəmsal təhlükəsizlik yalnız texniki məsələ deyil

Bəzən sosial şəbəkələrdə yaş meyarları yalnız texniki yenilik kimi təqdim edilir. Halbuki məsələ bundan daha geniş məna daşıyır.

Burada söhbət uşaqların psixoloji sağlamlığından, informasiya təhlükəsizliyindən, ailə institutunun gücləndirilməsindən, məktəblərdə rəqəmsal savadlılığın inkişafından və bütövlükdə sağlam informasiya cəmiyyətinin formalaşdırılmasından gedir.

Bu baxımdan yaş meyarları ayrıca hüquqi norma deyil, dövlət, ailə, məktəb və texnologiya şirkətlərinin birgə məsuliyyətinə əsaslanan yeni idarəetmə modelinin tərkib hissəsi kimi çıxış edir.

Rəqəmsal təhlükəsizliyin yeni mərhələsi: Sosial şəbəkələrdə yaş meyarı uşaqların müdafiəsinə necə xidmət edir?

Valideyn nəzarəti hüquqi mexanizmləri tamamlayan əsas amildir

Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, heç bir hüquqi mexanizm valideyn iştirakını əvəz edə bilməz. Uşağın rəqəmsal davranışının formalaşmasında ailənin rolu həlledici olaraq qalır.

Məhz buna görə də Azərbaycanda qəbul olunan yeni modeldə 16-18 yaş arası yeniyetmələrin sosial platformalarda valideyn razılığı ilə iştirak etməsi nəzərdə tutulur. Bu yanaşma valideynlərin uşaqların rəqəmsal həyatına daha yaxından cəlb olunmasına, onların internetdə hansı məzmunla qarşılaşdıqlarını izləməsinə və təhlükəsiz istifadə vərdişlərinin formalaşdırılmasına imkan yaradır.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, uşaqlarla açıq dialoq, rəqəmsal etik davranış qaydalarının ailədə öyrədilməsi və valideynlərin özlərinin də rəqəmsal savadlılığının artırılması yeni hüquqi mexanizmlərin effektivliyini xeyli yüksəldə bilər.

Məktəblər rəqəmsal savadlılığın əsas mərkəzinə çevrilməlidir

Rəqəmsal təhlükəsizliyin təmin edilməsində təhsil müəssisələrinin rolu da xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il sərəncamında məktəblərdə rəqəmsal savadlılıq, kibertəhlükəsizlik və informasiya mədəniyyəti ilə bağlı proqramların genişləndirilməsi ayrıca tapşırıq kimi müəyyən olunub. Bu yanaşma təsadüfi deyil.

Müasir dövrdə uşaqların yalnız kompüterdən və ya telefondan istifadə etməyi öyrənməsi kifayət etmir. Onlar məlumatın etibarlılığını qiymətləndirməyi, dezinformasiyanı ayırd etməyi, şəxsi məlumatlarını qorumağı, kibertəzyiq hallarında necə davranmalı olduqlarını və sosial şəbəkələrdə etik davranış qaydalarını da mənimsəməlidirlər.

UNESCO-nun da vurğuladığı kimi, media və informasiya savadlılığı XXI əsrin əsas bacarıqlarından biridir. Bu səbəbdən məktəblərdə rəqəmsal təhlükəsizlik mövzularının tədrisinin genişləndirilməsi gələcək nəsillərin daha təhlükəsiz rəqəmsal mühitdə formalaşmasına xidmət edəcək.

Platformalar da məsuliyyət daşıyır

Son illərə qədər sosial şəbəkələr əsas məsuliyyəti istifadəçilərin üzərinə qoyurdu. Lakin beynəlxalq hüquqi praktika artıq fərqli yanaşmanı qəbul edir. Avropa İttifaqının Rəqəmsal Xidmətlər Aktı (Digital Services Act), Böyük Britaniyanın Onlayn Təhlükəsizlik Aktı (Online Safety Act) və digər qanunvericilik aktları platformaların da uşaqların təhlükəsizliyi üçün konkret öhdəliklər daşıdığını müəyyənləşdirir.

Azərbaycanda qəbul olunan dəyişikliklər də bu yanaşma ilə üst-üstə düşür. Yeni mexanizmlər platformaların yaşın müəyyənləşdirilməsi sistemləri yaratmasını, uşaqlar üçün təhlükəsizlik standartlarını gücləndirməsini və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun texniki həllər tətbiq etməsini nəzərdə tutur.

Bu isə o deməkdir ki, uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyi artıq yalnız ailənin və ya dövlətin deyil, texnologiya şirkətlərinin də məsuliyyət daşıdığı sahəyə çevrilir.

Rəqəmsal təhlükəsizlik milli təhlükəsizlik anlayışının tərkib hissəsinə çevrilir

Müasir dövrdə informasiya məkanı dövlətlərin milli təhlükəsizlik strategiyalarının əsas istiqamətlərindən biri hesab olunur. Dezinformasiya kampaniyaları, süni intellekt vasitəsilə hazırlanan manipulyativ materiallar, kibercinayətkarlıq və informasiya müharibəsi artıq beynəlxalq münasibətlərin mühüm elementlərindən biridir.

Belə şəraitdə uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin təmin edilməsi yalnız sosial siyasət məsələsi deyil, informasiya təhlükəsizliyinin də mühüm komponenti kimi çıxış edir.

Azyaşlıların erkən yaşlardan təhlükəsiz rəqəmsal davranış vərdişlərinə yiyələnməsi gələcəkdə cəmiyyətin informasiya təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə də töhfə verir. Bu baxımdan dövlətin həyata keçirdiyi hüquqi islahatlar uzunmüddətli strateji investisiya kimi qiymətləndirilə bilər.

Azərbaycan qlobal tendensiyanın bir hissəsidir

Bəzən sosial şəbəkələrdə yaş meyarlarının tətbiqi yalnız milli təşəbbüs kimi təqdim olunur. Halbuki beynəlxalq mənzərə tam fərqli mənzərə ortaya qoyur.

Avstraliya, Fransa, Böyük Britaniya, ABŞ-ın müxtəlif ştatları, Norveç, Kanada, İrlandiya, Türkiyə və digər ölkələr son illərdə eyni istiqamətdə addımlar atıblar. Avropa Komissiyası, UNICEF, UNESCO və digər beynəlxalq təşkilatlar da uşaqların rəqəmsal təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi ilə bağlı dövlətlərə tövsiyələr verir.

Azərbaycanın seçdiyi model də məhz bu beynəlxalq tendensiyanın davamıdır. Fərq yalnız tətbiq mexanizmlərində və milli qanunvericiliyin xüsusiyyətlərindədir.

Bu baxımdan ölkədə həyata keçirilən dəyişikliklər qlobal proseslərdən kənar addım deyil, beynəlxalq hüquqi təcrübənin milli reallıqlara uyğunlaşdırılması kimi qiymətləndirilə bilər.

Nəticə

Rəqəmsallaşma müasir dünyanın qaçılmaz reallığıdır və uşaqlar da bu prosesin ayrılmaz iştirakçılarıdır. Buna görə də əsas məqsəd onların internetdən istifadəsini məhdudlaşdırmaq deyil, rəqəmsal mühitdə təhlükəsiz, sağlam və məsuliyyətli inkişafını təmin etməkdir.

Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il 27 fevral tarixli sərəncamı, Milli Məclisin qəbul etdiyi son qanunvericilik dəyişiklikləri, 2018-ci ildən formalaşdırılan hüquqi baza və beynəlxalq təcrübə göstərir ki, Azərbaycan rəqəmsal dövrün çağırışlarına uyğun olaraq uşaqların müdafiəsini gücləndirməyə yönəlmiş sistemli dövlət siyasəti həyata keçirir.

Yaşın təsdiqlənməsi mexanizmləri, valideyn iştirakının artırılması, məktəblərdə rəqəmsal savadlılığın inkişafı, platformaların məsuliyyətinin gücləndirilməsi və geniş maarifləndirmə tədbirləri bu siyasətin bir-birini tamamlayan elementləridir.

Beləliklə, sosial şəbəkələrdə yaş meyarlarının tətbiqi informasiya əldə etmək hüququnun məhdudlaşdırılmasına deyil, uşaqların rəqəmsal məkanda üzləşə biləcəyi təhlükələrin minimuma endirilməsinə, onların psixoloji və sosial inkişafının qorunmasına, eləcə də təhlükəsiz rəqəmsal cəmiyyətin formalaşdırılmasına xidmət edən müasir hüquqi yanaşma kimi qiymətləndirilə bilər. Bu yanaşma həm milli qanunvericiliyin məntiqinə, həm də beynəlxalq hüququn və qabaqcıl dünya təcrübəsinin əsas prinsiplərinə uyğundur.