Cənubi Qafqazda davamlı sülhün formalaşması regionun iqtisadi perspektivlərini tamamilə dəyişdirə biləcək strateji dönüş nöqtəsidir. Uzun illər davam etmiş münaqişələr və qeyri-müəyyən geosiyasi mühit regionun iqtisadi potensialını məhdudlaşdırmış, investisiya axınlarını zəiflətmiş və regional əməkdaşlıq imkanlarını daraltmışdır. Lakin son dövrlərdə normallaşma və sülh gündəliyinin aktuallaşması Cənubi Qafqazı tədricən yeni iqtisadi mərhələyə doğru aparır və bu proses artıq yalnız siyasi sabitlik deyil, eyni zamanda struktur iqtisadi transformasiya məsələsi kimi çıxış edir.

Sülhün iqtisadi təsiri ilk növbədə investisiya mühitində özünü göstərir. Münaqişə risklərinin azalması və regional sabitliyin güclənməsi xarici və daxili investorlar üçün daha proqnozlaşdırıla bilən iqtisadi mühit formalaşdıracaq. Bu isə xüsusilə infrastruktur, enerji, logistika və istehsal sektorlarında yeni kapital axınlarının yaranmasına şərait yaradır. Sülhdən əvvəlki mərhələdə regionun risk zonası kimi qəbul edilməsi bir çox iri investisiya layihələrinin reallaşmasını ləngidirdisə, sülhün möhkəmlənməsi Cənubi Qafqazda vəziyyətin tamamilə dəyişməsinə imkan verəcək. Bu dəyişiklik yalnız maliyyə axınlarının artması ilə deyil, həm də iqtisadi etimad mühitinin formalaşması ilə tamamlanacaq ki, bu da uzunmüddətli inkişaf üçün əsas şərtlərdən biridir.

Digər mühüm istiqamət regionun nəqliyyat və ticarət funksiyasının genişlənməsi ilə bağlıdır. Cənubi Qafqazın Avropa ilə Asiya arasında strateji körpü mövqeyi sülh şəraitində daha effektiv iqtisadi məna kəsb edir. Sərhədlərin açılması, tranzit xətlərinin bərpası və logistika şəbəkələrinin inteqrasiyası regionu beynəlxalq ticarət dövriyyəsində daha aktiv iştirakçıya çevirə bilər. Bu proses yalnız tranzit gəlirlərinin artması ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda regionun qlobal təchizat zəncirlərinə daha dərindən inteqrasiya olunmasına gətirib çıxarır. Bu da onu göstərir ki, Cənubi Qafqaz sadəcə keçid dəhlizi funksiyasından çıxaraq əlavə dəyər yaradan iqtisadi məkana transformasiya olunacaq.

Cənubi Qafqazda olan sülh prosesində Azərbaycanın rolu xüsusi strateji əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın xarici siyasət kursu regionda formalaşan yeni geoiqtisadi reallıqların mühüm müəyyənedicilərindən biridir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən praqmatik, balanslaşdırılmış və nəticəyönümlü xarici siyasət xətti Cənubi Qafqazda post-münaqişə mərhələsinin normallaşma və iqtisadi inteqrasiya istiqamətində inkişafına institusional zəmin yaradır. Azərbaycanın irəli sürdüyü regional əməkdaşlıq təşəbbüsləri, nəqliyyat və enerji dəhlizlərinin inkişafı və çoxtərəfli platformalarda fəal iştirakı regionun iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsinə və yeni inteqrasiya modellərinin formalaşmasına töhfə verir. Bu amil sülh prosesinin yalnız siyasi deyil, eyni zamanda iqtisadi dayanıqlılıq baxımından da möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır.

Bununla belə, sülhün iqtisadi dividendləri avtomatik və tam bərabər şəkildə ortaya çıxmaya bilər. Regionda mövcud olan institusional çağırışlar, tarixi etimad məsələləri və iqtisadi inkişaf səviyyələrindəki fərqlər bu prosesin sürətinə və effektivliyinə müəyyən təsir göstərəcəkdir. Lakin düzgün koordinasiya və əməkdaşlıq mexanizmlərinin formalaşdırılması bu fərqlərin zamanla azalmasına və iqtisadi faydaların daha geniş şəkildə yayılmasına şərait yaradacaq. Bu baxımdan, sülhün davamlı iqtisadi nəticələr verməsi üçün institusional əməkdaşlığın gücləndirilməsi və regional iqtisadi idarəetmə mexanizmlərinin inkişafı mühüm rol oynayır.

Ümumiyyətlə, Cənubi Qafqazda sülh yalnız geosiyasi sabitliyin təmin olunması deyil, həm də regionun iqtisadi modelinin yenidən formalaşması deməkdir. Bu proses uğurla idarə olunduğu təqdirdə region tranzit iqtisadiyyatından daha kompleks və inteqrasiya olunmuş iqtisadi sistemə keçid edəcək. Belə bir inkişaf Cənubi Qafqazın qlobal iqtisadi arxitekturada rolunu gücləndirərək onu yalnız regional deyil, eyni zamanda beynəlxalq iqtisadi proseslərin aktiv iştirakçısına çevirə bilər.

Əli Səlimov, iqtisadçı