“Dünyanın siyasi xəritəsində sərhədlər dəyişə, dövlətlər arasında münasibətlər mürəkkəbləşə, texnologiyalar insan həyatının ritmini sürətləndirə bilər, lakin bəşəriyyətin qarşısında dəyişməz qalan bir həqiqət var: qarşılıqlı anlaşma olmadan davamlı sülhə, etimad olmadan möhkəm əməkdaşlığa nail olmaq mümkün deyil. Bu gün fərqli mədəniyyətləri, dini inancları və siyasi baxışları bir-birindən uzaqlaşdıran amillərin gücləndiyi bir vaxtda dialoq sadəcə diplomatik ünsiyyət vasitəsi deyil, qlobal təhlükəsizliyin və birgəyaşayışın mühüm şərtidir. Bakıda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun məzmunu və Prezident İlham Əliyevin açılış mərasimində səsləndirdiyi fikirlər də məhz bu reallıq fonunda xüsusi əhəmiyyət daşıyır”.

Bu fikirləri xalqcebhesi.az-a Milli Məclisin deputatı Elnarə Akimova deyib.

E.Akimova qeyd edib ki, “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusu ilə keçirilən Forumun aktuallığı onun yalnız mədəniyyətlər arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə xidmət etməsində deyil, həm də müasir dünyanın qarşılaşdığı mürəkkəb problemlərin həlli üçün ortaq düşüncə və əməkdaşlıq mühiti yaratmasındadır: “2011-ci ildə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə əsası qoyulan bu beynəlxalq platforma illər ərzində əhatə dairəsini genişləndirərək müxtəlif ölkələrin, beynəlxalq təşkilatların və ictimai institutların iştirak etdiyi nüfuzlu müzakirə məkanına çevrilib. Budəfəki Forumda 100 ölkədən 500 xarici qonağın iştirakı da onun beynəlxalq miqyasını göstərən faktlardan biridir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemindəki mövqeyi ilə dialoq təşəbbüsləri arasında əlaqənin vurğulanmasıdır. Dövlət başçısı Forumun son illərdə səmərəli və inklüziv platformaya çevrildiyini, burada qlobal gündəliyin aktual məsələlərinin müzakirə olunduğunu qeyd edib. Bu yanaşma dialoqun formal görüşlər və bəyanatlarla məhdudlaşmamalı, real problemlərin həllinə, dövlətlər və cəmiyyətlər arasında etimadın möhkəmlənməsinə xidmət etməli olduğu fikrini önə çıxarır”.

Deputatın sözlərinə görə, çıxışın mühüm istiqamətlərindən biri də münaqişələr və onların nəticələri ilə bağlı səsləndirilən fikirlərdir: “Prezident müharibəyə başlamağın asan, onu başa çatdırmağın isə çətin olduğunu vurğulayaraq Azərbaycanın öz təcrübəsinin öyrənilməsinin əhəmiyyətinə toxunub. Onun mövqeyinə görə, Azərbaycan uzun illər davam edən münaqişəyə son qoyduqdan sonra sülh təklif edib və bu təcrübə münaqişələrin həlli yollarını axtaran tərəflər üçün faydalı ola bilər. Bu fikirlərin əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, sülh məsələsi yalnız hərbi qarşıdurmanın dayandırılması ilə bitmir. Münaqişədən sonrakı mərhələdə etimadın yaradılması, siyasi iradənin nümayiş etdirilməsi, qarşılıqlı münasibətlərin normallaşdırılması və gələcək qarşıdurmaların qarşısının alınması da eyni dərəcədə vacibdir. Müharibələrin yaratdığı dağıntılar fiziki baxımdan aradan qaldırıla bilər, lakin cəmiyyətlərin yaddaşında qalan ağrıların, qorxuların və inamsızlığın aradan qaldırılması daha uzunmüddətli səylər tələb edir. Buna görə də dialoq sülhün alternativi deyil, onun möhkəmlənməsinin əsas vasitələrindən biridir. Prezidentin çıxışında Azərbaycanın müstəqil siyasəti və sabitliyi ilə bağlı fikirlər də xüsusi yer tutur. Dövlət başçısı ölkənin son 35 ildə əldə etdiyi nailiyyətləri Azərbaycan xalqının fəaliyyəti ilə əlaqələndirib, müstəqil siyasətin beynəlxalq mövqeyə təsirini vurğulayıb. Bu məqam Azərbaycanın beynəlxalq dialoq platformalarına ev sahibliyini yalnız təşkilati fəaliyyət kimi deyil, həm də özünü beynəlxalq münasibətlərin fəal iştirakçısı kimi təqdim etmək imkanının bir hissəsi kimi nəzərdən keçirməyə əsas verir”.

“Mədəniyyətlərarası dialoqun digər mühüm tərəfi cəmiyyət daxilində müxtəlifliyə münasibətdir. Prezident Azərbaycanda müxtəlif etnik və dini qrupların nümayəndələrinin bir ailə kimi yaşadığını, dini və etnik dözümlülük ənənələrinin tarixi irs olduğunu bildirib. Bu yanaşmanın əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, beynəlxalq miqyasda qarşılıqlı hörmət çağırışları cəmiyyətin özündə də hüquq bərabərliyi, dözümlülük və birgəyaşayış prinsipləri ilə tamamlanmalıdır. Multikulturalizm yalnız fərqli mədəniyyətlərin yanaşı mövcudluğu deyil, onların qarşılıqlı anlaşma və hörmət şəraitində inkişaf edə bilməsidir. Forumun keçirildiyi dövrdə nəqliyyat bağlantıları, enerji təhlükəsizliyi və Azərbaycanın regional mövqeyi də çıxışın diqqətçəkən istiqamətlərindəndir. Prezident Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat marşrutları üçün strateji əhəmiyyətini vurğulayaraq ölkənin coğrafi mövqeyinin müasir infrastrukturla birlikdə regional və qlobal əməkdaşlıq baxımından imkanlar yaratdığını bildirib. Bu məqam göstərir ki, dövlətlər arasında əlaqələr yalnız siyasi və mədəni münasibətlərlə məhdudlaşmır. Nəqliyyat, enerji, ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq da qarşılıqlı asılılığı artıran, ölkələri ortaq maraqlar ətrafında birləşdirən mühüm amillərdir” - deyə o söyləyib.

E.Akimova eləcə də deyib ki, bununla belə, dialoqun real nəticə verməsi üçün beynəlxalq tədbirlərdə səslənən çağırışların konkret fəaliyyətlə tamamlanması vacibdir: “Mədəni və dini fərqliliklərdən siyasi qarşıdurma vasitəsi kimi istifadə edilməməsi, ayrı-seçkilik və dözümsüzlüklə mübarizə, gənclərin dialoq prosesinə cəlb olunması, rəqəmsal mühitdə dezinformasiyanın təsirlərinin azaldılması və beynəlxalq təşkilatlar arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsi bu istiqamətdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. VII Forumun proqramında sülh quruculuğu, dini və mədəni dialoq, media, süni intellekt, gənclərin iştirakı və mədəni irsin qorunması kimi mövzuların yer alması müzakirələrin geniş spektrini nümayiş etdirir. Bakının növbəti dəfə belə bir beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi etməsi Azərbaycanın mədəniyyətlərarası münasibətlərin inkişafına verdiyi töhfəni nümayiş etdirmək baxımından əhəmiyyətlidir. Lakin hər bir dialoq platformasının həqiqi uğuru iştirakçıların sayından və səslənən bəyanatların miqyasından daha çox, onun yaratdığı etimadın davamlılığı və müzakirələrin real nəticələrə çevrilməsi ilə ölçülür. Məhz bu baxımdan Forumun qarşısında duran əsas vəzifə fərqli mövqeləri eyni masa ətrafında toplamaqla kifayətlənməmək, həmin mövqelər arasında anlaşma üçün işlək mexanizmlər formalaşdırmaqdır”.

Röya İsrafilova