Avropa İnvestisiya Bankı Qrupunun (EIB) Cənubi Qafqaz üzrə Regional Nümayəndəliyinin rəhbəri Stella Renita "APA-Economics"in suallarını cavablandırıb.

– EIB hazırda Azərbaycanda hansı investisiya imkanlarını görür və hansı sektorlar sizin üçün xüsusilə maraqlıdır?

– Biz Azərbaycanda investisiya potensialı olan bir neçə sahə görürük. Əlbəttə, əsas istiqamətlərdən biri enerji, xüsusilə bərpa olunan enerji və enerji səmərəliliyidir. Digər mühüm sahə isə bağlantılılıqdır.

Biz Azərbaycanda daha hansı istiqamətlərdə daha çox iş görə biləcəyimizi araşdırmaqda maraqlıyıq. Hazırda bunun üzərində işləyirik: maliyyələşdirməmizin və ekspertizamızın Azərbaycana fayda verə biləcəyi və ölkənin prioritetlərini dəstəkləyə biləcəyi konkret layihələri müəyyənləşdirməyə çalışırıq.

– Azərbaycan hazırda qeyri-neft sektorunun inkişafına diqqət yetirir. Burada söhbət yalnız yaşıl enerjidən deyil, həm də infrastrukturdan gedir, eyni zamanda mədənçilik sektoru da Azərbaycan üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu sektorlarda EIB investisiyası üçün imkanlar görürsünüzmü?

– Əlbəttə, investisiya ehtiyacları yaşıl enerji ilə məhdudlaşmır. Söhbət nəqliyyat əlaqələrindən və ya şəhərlərdə daha dayanıqlı infrastrukturdan gedirsə, infrastruktur qeyri-neft iqtisadiyyatının inkişafı üçün vacibdir. Kiçik bizneslərin maliyyəyə çıxışı da EIB-nin təcrübəyə malik olduğu digər bir sahədir, o cümlədən yerli banklarla tərəfdaşlıq vasitəsilə.

Qeyd etdiyiniz mədənçilik sektoruna gəlincə, xüsusilə kritik xammallar EIB üçün maraq doğuran sahələrdəndir. Biz Azərbaycanda potensial imkanları araşdırmaqda maraqlı olarıq.

– EBRD və ADB kimi digər beynəlxalq maliyyə institutlarının Azərbaycanda portfeli əhəmiyyətli dərəcədə daha böyükdür, EIB-nin portfeli isə nisbətən kiçikdir. Maliyyə sektoru, o cümlədən yerli banklarla tərəfdaşlıq vasitəsilə Azərbaycanda investisiyaları artırmaq üçün imkanlar görürsünüzmü?

– Biz burada potensial görürük. Artıq yerli banklar vasitəsilə maliyyələşdirməmiz mövcuddur ki, bu da bizə biznesləri dolayı yolla dəstəkləməyə imkan verir. Əslində, belə tərəfdaşlıqlardan biri vasitəsilə Azərbaycanda 120-dən çox müəssisə EIB maliyyələşdirməsindən faydalanıb.

Əlbəttə, biz daha hansı istiqamətlərdə daha çox iş görə biləcəyimizi nəzərdən keçirməkdə maraqlı olarıq. İndiyədək Azərbaycanda gördüyümüz işlər üzərində inkişaf etmək üçün, şübhəsiz ki, imkanlar var.

Biz Avropa Komissiyası ilə, o cümlədən Azərbaycanda və daha geniş regionda bağlantılılıq sahəsində investisiya ehtiyacları üzrə sıx əməkdaşlıq edirik. Aİ-yə üzv dövlətlərin sahib olduğu Aİ bankı kimi biz Avropa İttifaqının siyasətlərinə uyğun investisiya yatırır və ortaq prioritetləri harada dəstəkləyə biləcəyimizə baxırıq.

Düşünürəm ki, əlavə müzakirələr üçün imkan var. Hazırda əsas məsələ uyğun layihələri müəyyənləşdirmək və EIB-nin harada əlavə dəyər yarada biləcəyini görməkdir.

– Azərbaycan hökuməti beynəlxalq maliyyə institutları ilə müzakirələrə və tərəfdaşlıqlara açıq olduğunu bildirib. Bu, EIB-nin Azərbaycandakı fəaliyyətini genişləndirməsi üçün imkan yarada bilərmi?

– Bəli, hesab edirəm ki, yarada bilər. Bu forum zamanı maliyyə naziri Sahil Babayevin və Mərkəzi Bankın sədri Taleh Kazımovun beynəlxalq maliyyə institutları ilə əməkdaşlığın nə qədər vacib olduğunu vurğuladıqlarını eşitdik.

Biz dialoqa bu açıqlığı alqışlayırıq. Bu, ümidvericidir və konkret layihələri müzakirə etməkdən, harada töhfə verə biləcəyimizi görməkdən məmnun olarıq.

– Mən beynəlxalq təşkilatların hesabatlarını, xüsusilə Cənubi Qafqaz və Azərbaycanla bağlı olan hesabatları izləyirəm. EIB-nin regiondakı fəaliyyəti bəzi digər beynəlxalq maliyyə institutları ilə müqayisədə daha az diqqət çəkir. EIB-nin Cənubi Qafqazdakı cari portfeli sizi qane edirmi?

– Biz Cənubi Qafqaz regionunda fəalıq. Ermənistanda maliyyələşdirməmiz əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Fəaliyyətə başladığımız vaxtdan bu günədək imzalanmış maliyyələşdirmənin ümumi həcmi təxminən 1,25 milyard avrodur. Biz burada müxtəlif sektorlar üzrə fəaliyyət göstəririk və ölkənin, eləcə də Avropa İttifaqının prioritetlərinə uyğun olan imkanları araşdırmağa davam edirik.

Gürcüstanda fəaliyyətə başladığımız vaxtdan etibarən təxminən 2,36 milyard avro həcmində maliyyələşdirmə imzalamışıq. Bunun təxminən 1 milyard avrosu avtomobil yolları üzrə bağlantılılığa yönəlib. Bundan əlavə, yerli banklar vasitəsilə özəl sektorun dəstəklənməsi də daxil olmaqla digər sahələrdə də layihələri maliyyələşdirmişik.

Azərbaycanda isə indiyədək gördüyümüz işləri necə genişləndirə biləcəyimizə və maliyyələşdirməmizin, eləcə də ekspertizamızın harada faydalı ola biləcəyinə baxırıq.

– Hazırda müşahidə olunan geosiyasi böhranlar nəqliyyat dəhlizlərinin əhəmiyyətini ön plana çıxarıb. Bu kontekstdə Orta Dəhlizin beynəlxalq maliyyə institutları üçün rolunu necə qiymətləndirirsiniz? EIB Orta Dəhlizin elementlərinin, o cümlədən Azərbaycandakı layihələrin maliyyələşdirilməsində maraqlıdırmı?

– Düşünürəm ki, Orta Dəhliz çox vacibdir və onun inkişafı əhəmiyyətli investisiyalar tələb edəcək. Beynəlxalq maliyyə institutları burada mühüm rol oynaya bilər. Bu, təkcə onların cəlb edə biləcəyi maliyyə vəsaiti ilə bağlı deyil, həm də ekspertizaları ilə bağlıdır. Onlar texniki yardım göstərə və əlavə investisiyalar cəlb edə biləcək güclü layihələrin hazırlanmasına kömək edə bilərlər.

EIB üçün nəqliyyat bağlantılılığı yaxşı bildiyimiz sahədir. Biz artıq Cənubi Qafqazda nəqliyyat bağlantılığını dəstəkləmişik və Azərbaycanda Orta Dəhlizə necə töhfə verə biləcəyimizi araşdırmaqda maraqlıyıq.