"Türk Petrolları A.O” milli neft şirkətinin (TPAO) Kərkük yataqlarında 15%-lik pay əldə etməsi, Türkiyənin uzun müddət ərzində əsasən enerji idxal edən ölkə mövqeyindən enerji dəyər zəncirinin hasilat, nəql və ticarət mərhələlərində iştirak edən bir oyunçuya çevrilməsi prosesində mühüm bir dönüş nöqtəsini təşkil edir. Bu inkişaf sadəcə neft hasilatından gəlir əldə edilməsi ilə məhdudlaşmır; o, həmçinin Türkiyənin enerji diplomatiyasını gücləndirən strateji bir vasitə rolunu oynayır.

Xalqcebhesi.az xəbər verir ki, bunu Türkiyənin tanınmış iqtisadçı alimi, professor Canal Zehir deyib.

O, qeyd edib ki, strateji idarəetmə baxımından, bu investisiya Türkiyəyə beş mühüm rəqabət üstünlüyü qazandıra bilər:
- Enerji təchizatı təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi: Türkiyə uzunmüddətli neft təchizatı məsələsində daha etibarlı mövqe əldə edə bilər.
- Enerji qovşağına çevrilmə hədəfinin dəstəklənməsi: Kərkük-Ceyhan boru kəmərinin tam gücü ilə fəaliyyətə başlaması, Ceyhanın sadəcə bir terminaldan beynəlxalq enerji ticarəti mərkəzinə çevrilməsini sürətləndirə bilər.
- Geosiyasi danışıqlar gücünün artırılması: Avropanın enerji təchizatı təhlükəsizliyi baxımından Türkiyənin əhəmiyyəti yüksələrdi.
- TPAO-nun beynəlxalq istehsalçı kimi mövqeyinin gücləndirilməsi: Bu tərəfdaşlıq Yaxın Şərq, Mərkəzi Asiya və Afrikadakı gələcək enerji layihələri üçün bir nümunə rolunu oynaya bilər.
- Enerji diplomatiyasının dərinləşdirilməsi: İraqla uzunmüddətli enerji əməkdaşlığı, iqtisadi əlaqələrlə yanaşı, siyasi münasibətləri də sabitləşdirə bilər:

"Bu hadisəyə sadəcə TPAO-nun Kərkükdəki əməliyyatlarda 15%-lik pay əldə etməsi kimi baxılmamalıdır. Mahiyyət etibarilə, bu addım Türkiyənin enerji təhlükəsizliyi, enerji diplomatiyası və regional rəqabət strategiyasının mühüm bir hissəsini təşkil edir. Bununla belə, əsl rəqabət üstünlüyü yalnız Kərkük neftinin Ceyhana nəqli ilə deyil, həm də Bəsrə hasilatının Türkiyə vasitəsilə Aralıq dənizinə yönləndirilməsi, uzunmüddətli İraq-Türkiyə Boru Kəməri Sazişinin yenilənməsi, Ceyhanın beynəlxalq enerji ticarəti mərkəzinə çevrilməsi və bu enerji ekosisteminin sənaye, neft-kimya, logistika, maliyyə və müdafiə sektorları ilə inteqrasiyası sayəsində əldə ediləcək. Bu baxımdan yanaşdıqda, Kərkük layihəsi sadəcə bir neft investisiyası kimi deyil, həm də Türkiyənin növbəti 30 il ərzindəki regional iqtisadi və geosiyasi rəqabət qabiliyyətini formalaşdıra biləcək strateji inkişaf təşəbbüsü kimi qiymətləndirilməlidir".

Cavid