“Dövlət başçısının çıxışı Azərbaycanın tarixi-mədəni kimliyi, regional mövqeyi və beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətlərinin qarşılıqlı əlaqəsini bir daha gündəmə gətirir”

Bunu Milli Məclisin deputatı Mehriban Vəliyeva “xalqcəbhəsi.az”a açıqlaması zamanı söyləyib.

O qeyd edib ki, Azərbaycan həm Türk dünyasının, həm də Qafqazın ayrılmaz hissəsidir: “Ölkəmizin İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsinə verdiyi önəm də xarici siyasətin müxtəlif istiqamətlərini birləşdirən mühüm yanaşmadır. Bu məsələyə yalnız mədəni və dini yaxınlıq çərçivəsində deyil, Azərbaycanın dövlətlərarası münasibətlərdə, regional əməkdaşlıqda, humanitar diplomatiyada və beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələrdə həyata keçirdiyi çoxşaxəli fəaliyyət kontekstində yanaşmaq lazımdır.

Türk dünyası ilə strateji tərəfdaşlıq, Qafqazda sülh və inkişaf gündəliyi, İslam ölkələri ilə siyasi və mədəni əməkdaşlıq Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemindəki rolunun müxtəlif tərəflərini ifadə edir.

Azərbaycanın həm Türk dünyasının, həm də Qafqazın ayrılmaz hissəsi olması ölkənin tarixi inkişafının və coğrafi mövqeyinin təbii nəticəsidir. Bu iki mənsubluq bir-birini istisna etmir, əksinə, Azərbaycanın regional və beynəlxalq əlaqələrinin çoxşaxəli xarakterini müəyyənləşdirir. Azərbaycan xalqının tarixi, dili, ədəbiyyatı, mədəniyyəti və mənəvi dəyərləri Türk dünyasının ümumi irsi ilə sıx bağlıdır. Eyni zamanda, ölkəmiz Qafqazın tarixi, siyasi və mədəni məkanının mühüm hissəsidir”.

Deputat qeyd edib ki, müstəqil Azərbaycanın xarici siyasəti tarixi və coğrafi reallıqları müasir beynəlxalq münasibətlər sisteminin tələbləri ilə uzlaşdırır:

“Azərbaycan bir tərəfdən Türk dövlətləri ilə ortaq dəyərlərə əsaslanan əməkdaşlığı dərinləşdirir, digər tərəfdən Qafqazda regional sülhün, təhlükəsizliyin və iqtisadi inkişafın təmin olunmasına xüsusi əhəmiyyət verir. Bu siyasət ölkəmizin öz milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıq münasibətlərini inkişaf etdirməsinə şərait yaradır.

Türk dünyası ilə əlaqələrin xüsusi yer tutması müstəqillik illərində formalaşmış siyasi iradənin və qarşılıqlı etimadın nəticəsidir. Bu əlaqələr tarixi və mədəni yaxınlıqla yanaşı, dövlətlərarası münasibətlərin, iqtisadi əməkdaşlığın, nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin, təhsil və humanitar mübadilələrin inkişafı ilə müşayiət olunur”.

M.Vəliyevanın sözlərinə görə, Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlıq Türk dünyası ilə əlaqələrin institusional əsaslarının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır:

“Təşkilat üzv dövlətlər arasında siyasi dialoqun inkişafı, iqtisadi və humanitar əlaqələrin genişləndirilməsi, ortaq maraqların beynəlxalq platformalarda müzakirəsi üçün imkan yaradır. Türk dünyası ilə əməkdaşlığın əhəmiyyəti yalnız ortaq keçmişlə bağlı deyil. Müasir mərhələdə bu əlaqələr gələcəyə yönəlmiş strateji tərəfdaşlıq xarakteri daşıyır.

Nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi, enerji və rəqəmsal əməkdaşlıq, elm və təhsil sahəsində mübadilələr dövlətlər arasında əməkdaşlıq imkanlarının artmasına xidmət edir”.

Deputat Qafqazdakı regional proseslərə də toxunaraq bildirib ki, uzunmüddətli sülh və sabitliyin təmin edilməsi, iqtisadi əlaqələrin inkişafı, nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin genişləndirilməsi, xalqlar arasında etimadın möhkəmləndirilməsi əsas məsələlərdəndir.

“Azərbaycanın xarici siyasətində bu istiqamətlər xüsusi yer tutur. Ölkəmizin Qafqazın ayrılmaz hissəsi olması regional proseslərdəki rolunu və məsuliyyətini də önə çıxarır. Regional əməkdaşlığın inkişafı üçün siyasi dialoqla yanaşı, iqtisadi və humanitar əlaqələrin də genişləndirilməsi vacibdir”, - deyə o qeyd edib.

M.Vəliyeva Azərbaycanın İslam dünyası ilə əlaqələrinin də xarici siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri olduğunu vurğulayıb:

“İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsi müxtəlif ölkələr və xalqlar arasında qarşılıqlı hörmətin, mədəni əlaqələrin, humanitar əməkdaşlığın və ümumi maraqların inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutur. Azərbaycanın İslam dünyası ilə münasibətləri dini və mədəni yaxınlıqla yanaşı, dövlətlərarası əlaqələrə və beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığa əsaslanır.

Azərbaycanın İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə əlaqələri bu siyasətin mühüm institusional istiqamətidir. Ölkəmiz İƏT çərçivəsində siyasi dialoqda iştirak edir, regional və beynəlxalq məsələlərlə bağlı mövqeyini ifadə edir, üzv dövlətlərlə ikitərəfli və çoxtərəfli münasibətləri inkişaf etdirir”.

Deputatın sözlərinə görə, İslam dünyası ilə əməkdaşlığın əhəmiyyəti yalnız siyasi məsələlərlə məhdudlaşmır:

“Təhsil, elm, mədəniyyət, səhiyyə, humanitar yardım və mədəni irsin qorunması kimi sahələr xalqlar arasında əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynayır. Azərbaycanın İslam ölkələri ilə əməkdaşlığında bu istiqamətlərin genişləndirilməsi qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsinə xidmət edir”.

M.Vəliyeva Azərbaycanın ICESCO ilə əməkdaşlığını da qeyd edib:

“İslam Dünyası Təhsil, Elm və Mədəniyyət Təşkilatı – ICESCO – Azərbaycan üçün təhsil, elm, mədəniyyət və tarixi irsin qorunması sahələrində beynəlxalq əməkdaşlığın mühüm platformalarından biridir. Təşkilatla əlaqələr ölkəmizin İslam dünyası ilə humanitar münasibətlərinin inkişafına, elmi və mədəni mübadilələrin genişlənməsinə imkan yaradır.

Mədəni diplomatiya dövlətlərin tarixi-mədəni irsinin, milli dəyərlərinin və humanitar potensialının beynəlxalq aləmdə tanıdılmasına, xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsinə xidmət edir. Azərbaycanın müxtəlif mədəniyyətlərin və dini icmaların irsinə münasibəti də bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır”.

Deputat Azərbaycanın 2017-ci ildə IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarına ev sahibliyi etməsini də İslam dünyası ilə humanitar əlaqələrin nümunələrindən biri kimi göstərib:

“İslam Həmrəyliyi Oyunlarının keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq idman tədbirlərinin təşkili sahəsində təcrübəsini nümayiş etdirməklə yanaşı, idman vasitəsilə xalqlar arasında dostluq və qarşılıqlı anlaşmanın inkişaf etdirilməsinə xidmət edən humanitar platforma oldu”.

M.Vəliyeva vurğulayıb ki, Türk dünyası ilə strateji tərəfdaşlıq, İslam dünyası ilə həmrəylik və Qafqazda regional əməkdaşlıq Azərbaycanın beynəlxalq siyasətində bir-biri ilə əlaqəli istiqamətlər kimi çıxış edir:

“Azərbaycanın Türk dünyası, İslam dünyası və Qafqazla bağlı siyasətini çoxtərəfli əməkdaşlıq imkanları ilə əlaqələndirməsi ölkəmizin beynəlxalq mövqeyinin müxtəlif istiqamətlərdə inkişaf etdirilməsinə şərait yaradır.

Türk dünyası ilə əlaqələr ortaq tarixi-mədəni bağlara və strateji tərəfdaşlığa, İslam ölkələri ilə münasibətlər siyasi dialoq, həmrəylik, mədəni və humanitar əməkdaşlığa, Qafqazda isə regional sülh, sabitlik və iqtisadi inkişaf məsələlərinə əsaslanır.

Bu istiqamətlər müxtəlif məzmun daşısa da, onların ortaq cəhəti qarşılıqlı hörmətə, əməkdaşlığa və dövlətlər arasında əlaqələrin genişləndirilməsinə əsaslanmasıdır”.

Deputat əlavə edib ki, Azərbaycanın beynəlxalq siyasətində Türk dünyası ilə strateji tərəfdaşlıq, İslam dünyası ilə həmrəylik və Qafqazda regional əməkdaşlıq bir-birini tamamlayan istiqamətlərdir:

“Azərbaycan öz milli maraqlarını qorumaqla yanaşı, müxtəlif dövlətlər və xalqlar arasında qarşılıqlı hörmətə, sülhə və əməkdaşlığa əsaslanan əlaqələrin inkişafına önəm verir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın həm Türk dünyasının, həm də Qafqazın ayrılmaz hissəsi olması ilə bağlı vurğulanan fikirlər ölkəmizin tarixi-mədəni kimliyinin və regional mövqeyinin müasir xarici siyasətdəki əhəmiyyətini göstərir. İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsinə verilən önəm isə Azərbaycanın İslam dünyası ilə siyasi, mədəni və humanitar əlaqələrinin inkişafına yönəlmiş siyasətinin mühüm istiqamətini ifadə edir”.

Günel Elxan