“Türk dünyasının gələcəyi milli kimliyini dərk edən gənclərin çiyinlərində qurulur”

Milli Məclisin deputatı Müşfiq Məmmədli “Xalq Cəbhəsi”nə açıqlamasında Türk dünyasının birliyi və gənc nəslin milli kimlik əsasında yetişdirilməsinin əhəmiyyətindən danışıb.

O bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin sentyabrın 17-də Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşündə səsləndirdiyi fikirlər Türk dünyasının bugünkü münasibətlər sistemində Azərbaycanın yanaşmasını bir daha aydın şəkildə ortaya qoydu: “Dövlət başçısının “Türk dünyası bizim ailəmizdir və bizim başqa ailəmiz yoxdur” fikri bu siyasətin mahiyyətini ifadə edən əsas tezislərdən biridir.

Bu yanaşmanın arxasında yalnız ortaq tarix, dil və mədəniyyət amilləri dayanmır. Son illərdə türk dövlətləri arasında münasibətlər iqtisadiyyat, nəqliyyat, enerji, investisiya, təhlükəsizlik və digər sahələrdə institusional əməkdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib. Azərbaycanın Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistanla müttəfiqlik haqqında müqavilə və bəyannamələr imzalaması, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondlarının yaradılması bu münasibətlərin konkret məzmun qazandığını göstərir.

Bu baxımdan Türk Dövlətləri Təşkilatı təkcə tarixi və mədəni yaxınlığın ifadə olunduğu platforma deyil. Təşkilatın gündəliyində təhlükəsizlik məsələlərinin daha geniş yer tutması inteqrasiya prosesinin yeni istiqamətlərə keçdiyini göstərir. Sentyabrın 17-də Bakıda keçirilən Təhlükəsizlik Şuraları katiblərinin Beşinci Toplantısında terrorçuluq, transmilli mütəşəkkil cinayətkarlıq, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi, dini ekstremizm, hibrid təhdidlər və kritik infrastrukturun mühafizəsi kimi məsələlərin önə çəkilməsi də bunun göstəricisidir”.

Millət vəkili qeyd edib ki, Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi diqqət çəkən ikinci istiqamət isə gənclər məsələsi oldu:

“Türk dünyasının gələcəyindən danışarkən yalnız dövlətlərarası sənədləri, iqtisadi layihələri və siyasi əməkdaşlığı nəzərdə tutmaq kifayət deyil. Bu əməkdaşlığın davamlılığını təmin edəcək əsas qüvvə gələcək nəsillərdir.

Prezidentin gənc nəslin vətənpərvərlik, milli prinsiplərə və mənəvi dəyərlərə sadiqlik ruhunda yetişdirilməsinin vacibliyini vurğulaması məhz bu baxımdan əhəmiyyətlidir. Dövlət başçısı eyni zamanda TDT çərçivəsində gənclər təşkilatlarının qarşılıqlı fəaliyyətinə daha çox diqqət yetirilməsinin zəruriliyini qeyd edib.

Müasir gənc qlobal informasiya məkanında yaşayır. Sosial şəbəkələr, süni intellekt, rəqəmsal platformalar və sərhəd tanımayan informasiya axını onun dünyagörüşünün formalaşmasına əvvəlki nəsillərlə müqayisədə daha böyük təsir göstərir. Belə şəraitdə milli kimliyi qorumaq dünyaya qapanmaq demək deyil. Əksinə, öz tarixini, dilini və mədəniyyətini yaxşı bilən gənc qlobal dünyaya daha möhkəm kimliklə daxil ola bilər.

Burada mühüm bir prinsip ortaya çıxır: müasirliklə milli kimlik bir-birinə alternativ olmamalıdır.

Azərbaycan gənci yüksək texnologiyaları mənimsəməli, xarici dilləri bilməli, dünyanın aparıcı universitetlərində təhsil almalı, elm və innovasiyanın inkişafında iştirak etməlidir. Bununla yanaşı, Azərbaycan dilini, tarixini, mədəniyyətini və milli-mənəvi dəyərlərini də dərindən bilməlidir. Eyni yanaşmanı bütövlükdə Türk dünyasının gəncləri üçün də nəzərdən keçirmək mümkündür.

Bu səbəbdən TDT çərçivəsində gənclər əməkdaşlığının daha praktik məzmun alması perspektivli istiqamətdir. Universitetlər arasında ortaq proqramlar, tələbə və müəllim mübadilələri, gənc alimlərin birgə tədqiqat layihələri, ortaq tarix və mədəni irsin öyrənilməsi, startap və innovasiya proqramları, gənclər forumları və könüllülük layihələri gələcək nəsillər arasında birbaşa əlaqələri genişləndirə bilər. Xüsusilə təhsil sahəsində əməkdaşlıq strateji əhəmiyyət daşıyır. Çünki siyasi və iqtisadi əməkdaşlığın uzunömürlü olması üçün xalqların, xüsusən də yeni nəslin bir-birini tanıması vacibdir. Bakıdakı, Ankaradakı, Daşkənddəki, Astanadakı, Bişkekdəki tələbə özünü yalnız öz ölkəsinin deyil, ortaq tarixi-mədəni məkanın bir hissəsi kimi tanıdıqca dövlətlərarası münasibətlərin ictimai dayaqları da genişlənir”.

Deputatın sözlərinə görə, Azərbaycanın bu prosesdə özünəməxsus yeri var. Azərbaycan coğrafi baxımdan Türk dünyasının müxtəlif hissələrini birləşdirən mühüm məkandır: “Şərq-Qərb nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı, Orta Dəhlizin əhəmiyyətinin artması və türk dövlətləri arasında iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi ölkəmizin kommunikasiya baxımından rolunu artırır. Bununla paralel olaraq, Azərbaycan Türk dünyasında siyasi və humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsində fəal iştirak edir.

Prezident İlham Əliyevin “Türk dünyası bizim ailəmizdir” fikrinə bu mənada yalnız emosional çağırış kimi deyil, Azərbaycanın xarici siyasət prioritetini ifadə edən siyasi tezis kimi baxmaq lazımdır.

Ancaq hər bir ailənin gələcəyi onun gənclərindən asılıdır.

Ona görə də Prezidentin eyni çıxış daxilində həm Türk dünyasının birliyindən, həm də gənclərin milli ruhda yetişdirilməsindən danışması bir-birini tamamlayan iki istiqamət kimi diqqət çəkir. Bir tərəfdə dövlətlərin siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik əməkdaşlığı, digər tərəfdə isə bu münasibətləri gələcək onilliklərə daşıyacaq insan kapitalının formalaşdırılması dayanır.

XXI əsrdə xalqlar yalnız iqtisadi göstəriciləri ilə deyil, milli kimliyini qorumaq, elmi və texnoloji inkişafı mənimsəmək və yeni nəslini gələcəyə hazırlamaq qabiliyyəti ilə də öz mövqelərini müəyyənləşdirirlər.

Türk dünyasının böyük potensialının reallaşdırılmasında da əsas məsələlərdən biri məhz budur: ortaq tarixi yaddaşı gələcəyin ortaq imkanlarına çevirmək.

Bu mənada bugünkü gənclər sadəcə Türk dünyasının gələcəyinin şahidləri deyil. Onlar həmin gələcəyin qurucuları olacaqlar”.

Günel Elxan