“Fransanın Azərbaycanın NATO ilə yeni tərəfdaşlıq proqramının təsdiqinə mane olması Alyans daxilində Cənubi Qafqaza münasibətdə fərqli yanaşmaların olduğunu göstərir”.

Bunu politoloq Elman Telmanoğlu “Xalq Cəbhəsi”nə açıqlamasında Fransanın Azərbaycanın NATO ilə yeni “Fərdi Tərəfdaşlıq Proqramı”na razılıq verməməsini şərh edərkən bildirib.

Politoloqun sözlərinə görə, Fransanın mövqeyi ikitərəfli siyasi narazılıqların NATO-nun tərəfdaşlıq mexanizmlərinə də təsir göstərə bildiyini ortaya qoyur:

“Bu məsələ NATO daxilində Cənubi Qafqaza münasibətdə vahid yanaşmanın olmadığını göstərir. Fransanın Azərbaycanın NATO ilə yeni tərəfdaşlıq proqramını bloklaması ikitərəfli siyasi narazılıqların alyansın tərəfdaşlıq mexanizmlərinə təsir edə bildiyini ortaya qoyur. Burada söhbət təkcə Fransa-Azərbaycan münasibətlərindən getmir. Fransa Ermənistanla daha yaxın siyasi münasibətlər qurarkən, Türkiyə Azərbaycanın mövqeyini müdafiə edir və bu fərqli yanaşmalar NATO çərçivəsində də özünü göstərir”.

E.Telmanoğlu qeyd edib ki, Türkiyənin mövqeyi NATO daxilində Azərbaycanın maraqlarının müdafiəsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır:

“Türkiyənin Azərbaycanla bağlı sənəd təsdiqlənmədiyi halda Ermənistanla bağlı sənədin ayrıca təsdiqinə razı olmaması Ankaranın NATO daxilində regional məsələlərdə siyasi çəkisini ortaya qoyur. Bu, eyni zamanda, Türkiyənin Azərbaycanla strateji tərəfdaşlığını yalnız ikitərəfli münasibətlər müstəvisində deyil, çoxtərəfli platformalarda da müdafiə etdiyini göstərir”.

Politoloqun fikrincə, NATO isə mövcud fikir ayrılıqlarına baxmayaraq, Azərbaycan və Ermənistanla əməkdaşlıq imkanlarını qorumağa çalışır:

“NATO həm Azərbaycan, həm də Ermənistanla əməkdaşlığı davam etdirməklə Cənubi Qafqazda balanslı tərəfdaşlıq siyasətini qorumağa çalışır. Bakı ilə Paris arasında münasibətlərin normallaşdırılması və dialoqun bərpası mövcud siyasi bloklanmanın aradan qaldırılması üçün imkan yarada bilər.Məncə, Martin Rayan məsələsinin həlli və Bakı ilə Paris arasında dialoqun bərpası bu siyasi bloklanmanın aradan qalxması üçün imkan yarada bilər”.

Politoloq bildirib ki, Azərbaycan-NATO əməkdaşlığının perspektivlərinə yalnız Alyansın institusional maraqları deyil, ayrı-ayrı üzv dövlətlərin regiondakı geosiyasi prioritetləri də təsir göstərir:

“Əsas məqam ondan ibarətdir ki, Azərbaycanla NATO arasında əməkdaşlığın perspektivi yalnız Alyansın institusional maraqlarından deyil, ayrı-ayrı üzv dövlətlərin Cənubi Qafqazdakı geosiyasi prioritetlərindən də təsirlənir. Baş verənlər Cənubi Qafqazın NATO daxilində də müxtəlif maraqların toqquşduğu siyasi məkan olduğunu göstərir. Bu hadisə bir daha göstərir ki, Cənubi Qafqaz NATO daxilində də müxtəlif maraqların toqquşduğu siyasi məkandır. Azərbaycan üçün əsas məqsəd bu fərqli yanaşmalar fonunda NATO ilə əməkdaşlığı mümkün qədər siyasi mübahisələrdən kənarda, praktiki və institusional müstəvidə inkişaf etdirmək olmalıdır”.

Günel Elxan