2013-cü ildə fəaliyyətə başladığı vaxtdan bəri, "Bir Kəmər, Bir Yol" Təşəbbüsü (BRI) dünyanın ən iddialı infrastruktur və inkişaf proqramlarından birinə çevrilib. Təşəbbüs Çini Asiya, Avropa, Afrika və digər ölkələrlə yollar, dəmir yolları, limanları, enerji və digər infrastruktura investisiyalar vasitəsilə birləşdirib. Pekin tərəfindən qədim İpək Yolunun müasir versiyası kimi təqdim edilən "Bir Kəmər, Bir Yol" Təşəbbüsü əlaqələri yaxşılaşdırmağı və iqtisadi əməkdaşlığı təşviq etməyi hədəfləyir. Lakin bu, həm də böyük beynəlxalq müzakirələrə səbəb olub.

Bunu xalqcebhesi.az-a pakistanlı ekspert Musavar Hameed Tanoli deyib

O, qeyd edib ki, Pakistan "Kəmər və Yol" Təşəbbüsü (BRI) ilə bağlı imkanlar və çağırışların ən mühüm nümunələrindən birini təşkil edir. Çin-Pakistan İqtisadi Dəhlizi (CPEC) elektrik stansiyaları, magistral yollar və Qvadar limanının inkişafı da daxil olmaqla, irimiqyaslı infrastruktur və enerji layihələrini maliyyələşdirib.

Layihəni dəstəkləyənlər qeyd edirlər ki, CPEC Pakistanın uzun müddətdir davam edən enerji çatışmazlığının aradan qaldırılmasına kömək edib və iqtisadi fəaliyyət üçün zəruri olan infrastrukturu gücləndirib. Beləliklə, bu investisiya real faydalar təmin edib:

"Pakistan davamlı xarici maliyyələşdirmə təzyiqləri ilə üzləşib və dəstək üçün dəfələrlə Beynəlxalq Valyuta Fonduna müraciət edib. Ölkənin təcrübəsi mühüm bir məqamı ortaya qoyur: layihələr və borclar diqqətlə idarə olunmadıqda, infrastruktur investisiyaları real inkişaf problemlərini həll etməklə yanaşı, eyni zamanda maliyyə təzyiqi də yarada bilər.

Pakistanın Çinlə münasibətləri həmçinin İslamabada kreditlərin müddətinin uzadılması və yenidən maliyyələşdirilməsi ilə bağlı danışıqlar aparmaq imkanı verib. Bu çeviklik, borcalan və borc verən tərəf arasındakı siyasi və strateji münasibətlərin irimiqyaslı infrastruktur layihələrinin nəticəsinə necə təsir göstərə biləcəyini nümayiş etdirir".

Pakistan və Monteneqronun təcrübələri, "Bir Kəmər, Bir Yol" Təşəbbüsünün tək bir hekayə ilə başa düşülə bilməməsinin səbəbini ortaya qoyur.

Pakistan CPEC vasitəsilə əhəmiyyətli infrastruktur investisiyaları aldı və Çinlə daha dərin strateji münasibətlər qurdu. Eyni zamanda, ölkə hələ də əhəmiyyətli borc və xarici maliyyələşdirmə problemləri ilə üzləşir. Monteneqro böyük bir magistral yol layihəsindən ciddi maliyyə təzyiqi ilə üzləşdi, lakin çətinliklər bəzən borc tələsi arqumenti ilə əlaqəli birbaşa siyasi ələ keçirməyə səbəb olmadı. Fərq göstərir ki, BRI layihələrinin nəticəsi bir neçə amildən asılıdır.

Cavid