Milli-mənəvi dəyərlərin qorunması, sağlam cəmiyyətin formalaşması və gələcəyin etibarlı əllərdə olması ilk növbədə uşaq və gənclərin necə yetişdirilməsindən bilavasitə asılıdır. İstər ailə mühitində valideynlərin bir-birinə göstərdiyi qarşılıqlı hörmət və sevgidən doğan fərdi tərbiyə, istərsə də dövlət səviyyəsində həyata keçirilən təhsil, idman və vətənpərvərlik siyasəti vahid bir məqsədə xidmət edir: fiziki, mənəvi və intellektual cəhətdən tam formalaşmış şəxsiyyətlər yetişdirmək. Müasir dövrün gətirdiyi rəqəmsal çağırışlar və dəyişən cəmiyyət dinamikası fonunda uşaqların həm ailədə doğru münasibət modeli görməsi, həm də məktəb və dövlət müstəvisində milli köklərinə bağlı və innovativ düşüncəli vətəndaş kimi yetişməsi strateji əhəmiyyət kəsb edir.
Bu məsələ ilə bağlı Milli Məclisin deputatları Könül Nurullayeva və Mehriban Vəliyeva “Xalq Cəbhəsi”nə fikir və təkliflərini bölüşüblər.

“Gənc nəslin sağlam böyüməsi və ailə-məktəb əməkdaşlığı”

Milli Məclisin deputatı Könül Nurullayeva uşaq və gənclərin fiziki-mənəvi inkişafı, vətənpərvərlik tərbiyəsi və ailə-məktəb əməkdaşlığı ilə bağlı mühüm məsələlərə toxunub.
Deputat bildirib ki, uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi cəhətdən sağlam böyüməsi, onların milli-mənəvi dəyərlərə, vətəndaşlıq və vətənpərvərlik prinsiplərinə bağlı şəkildə formalaşması dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Milli qanunvericilikdə də uşaqların fiziki, əqli, mənəvi və əxlaqi inkişafı, vətənpərvərlik və vətəndaşlıq ruhunda tərbiyəsi dövlətin əsas vəzifələri sırasında müəyyən edilir.
K.Nurullayevanın sözlərinə görə, bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər çoxşaxəlidir:
Təhsil və milli-mənəvi dəyərlər: İlk növbədə, təhsil müəssisələrində uşaqların milli tariximiz, mədəniyyətimiz, adət-ənənələrimiz və mənəvi dəyərlərimiz barədə biliklərinin artırılmasına xüsusi diqqət yetirilir.
Vətənpərvərlik və vətəndaşlıq tərbiyəsi: Məktəblərdə hərbi-idman və turizm yarışlarının, xilasedici müsabiqələrin, tarixi-mədəni mövzulu tədbirlərin keçirilməsi uşaqların həm fiziki hazırlığının, həm də məsuliyyət, intizam, komanda ruhu və vətəndaşlıq mövqeyinin gücləndirilməsinə xidmət edir. Vətənpərvərlik yalnız tarixi hadisələr haqqında məlumatlanmaq deyil. Şagirdin milli maraqları müdafiə etmək, cəmiyyətə xidmət göstərmək, sosial məsuliyyət daşımaq, qanunlara hörmət etmək və təşəbbüskarlıq göstərmək bacarıqlarının inkişafı da vətəndaş tərbiyəsinin tərkib hissəsidir.
Tarixi yaddaşın bərpası: Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun tarixi, mədəni irsi və işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə aparılan quruculuq prosesi ilə bağlı maarifləndirici tədbirlər gənclərin tarixi yaddaşının möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Sağlam həyat tərzi: Gənclərin idmana cəlb edilməsi, kütləvi idman tədbirlərinin genişləndirilməsi, asudə vaxtın səmərəli təşkili və sağlamlıqla bağlı maarifləndirmənin gücləndirilməsi bu siyasətin əsas istiqamətlərindəndir. Bu xüsusda fiziki sağlamlığın təmin edilməsi, zərərli vərdişlərin profilaktikası və sosial reabilitasiya məsələləri xüsusi yer tutur.
"Hesab edirəm ki, qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri bütün bu istiqamətləri daha da sistemli şəkildə əlaqələndirməkdir. Uşağın fiziki sağlamlığı ilə mənəvi tərbiyəsi, təhsili ilə yaradıcılıq imkanları, ailə mühiti ilə məktəb və cəmiyyət arasında qarşılıqlı əlaqə vahid yanaşma çərçivəsində təmin edilməlidir," - deyə deputat vurğulayıb.
Könül Nurullayeva ailənin rolunu xüsusilə qeyd edərək bildirib ki, milli-mənəvi dəyərlər yalnız məktəbdə keçirilən tədbirlər vasitəsilə deyil, ilk növbədə ailə mühitində gündəlik davranış və münasibətlər sistemi kimi formalaşır. Ona görə də valideynlərin maarifləndirilməsi, ailə-məktəb əməkdaşlığının gücləndirilməsi vacibdir.
Digər bir prioritet isə rəqəmsal mühitdə uşaqların və gənclərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsidir. Müasir gənc həm milli köklərinə bağlı, həm də qlobal informasiya məkanında sərbəst düşünə bilən şəxs kimi yetişməlidir. Ölkəmizdə yaradıcı və fəal gənclərin, gənc alimlərin layihələrinin dəstəkləndiyini xatırladan deputat fikirlərini belə yekunlaşdırıb:
"Əsas məqsəd fiziki cəhətdən sağlam, intellektual baxımdan inkişaf etmiş, milli-mənəvi dəyərlərinə bağlı və dövlətçilik məsuliyyəti yüksək olan şəxsiyyətlər formalaşdırmaqdır. Çünki Azərbaycanın gələcəyi bu gün yetişdirdiyimiz uşaqların və gənclərin dünyagörüşündən, mənəvi keyfiyyətlərindən və Vətənə bağlılığından birbaşa asılıdır”.

“Gənclərin fiziki, mənəvi və innovativ inkışaf strategiyası”

Milli Məclisin deputatı Mehriban Vəliyeva uşaq və gənclərin fiziki, mənəvi və intellektual inkişafının təmin edilməsi, rəqəmsal təhlükəsizlik və vətənpərvərlik tərbiyəsi ilə bağlı mühüm məsələlərə dair geniş açıqlamalar verib.
Deputat bildirib ki, uşaqların və gənclərin fiziki, mənəvi və intellektual inkişafının təmin edilməsi hər bir dövlətin gələcəyini müəyyən edən əsas amillərdəndir. Azərbaycanın dövlət siyasətində də gənc nəslin sağlam həyat tərzinə yiyələnməsi, milli-mənəvi dəyərlərə bağlı, vətənpərvər, savadlı, məsuliyyətli və fəal vətəndaş kimi formalaşması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki ölkənin gələcək inkişafı yalnız iqtisadi və texnoloji göstəricilərlə deyil, həm də sağlam düşüncəli, yüksək mənəvi keyfiyyətlərə malik vətəndaşların yetişdirilməsi ilə ölçülür.
M.Vəliyevanın sözlərinə görə, bu baxımdan uşaqların və gənclərin inkişafına yalnız təhsil məsələsi kimi yanaşmaq düzgün olmazdı. Təhsil, səhiyyə, idman, mədəniyyət, sosial müdafiə, ailə institutu və informasiya təhlükəsizliyi bir-birini tamamlayan vahid siyasətin tərkib hissələridir.

Siyasətin əsas sütunları və prioritet istiqamətlər

Sağlam həyat tərzi və idman: Uşaq və gənclərin fiziki sağlamlığının qorunması dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Ölkəmizdə idmanın kütləviləşdirilməsi, yeni idman infrastrukturlarının yaradılması, uşaq-gənclər idman məktəblərinin fəaliyyətinin genişləndirilməsi ardıcıl şəkildə həyata keçirilir. Əsas məqsəd yalnız peşəkar idmançılar yetişdirmək deyil, hər bir uşağın gündəlik həyatında fiziki aktivliyin, düzgün qidalanmanın və sağlam həyat tərzinin mühüm yer tutmasına nail olmaqdır.
Milli-mənəvi dəyərlər və vətənpərvərlik: Uşaqların milli tariximizi, dilimizi, mədəniyyətimizi və dövlətçilik ənənələrimizi öyrənməsi onların milli kimliyinin formalaşmasında əvəzsiz rol oynayır. Xüsusilə Vətən müharibəsində əldə edilmiş tarixi Zəfər gənc nəslin vətənpərvərlik tərbiyəsi üçün mühüm mənəvi baza yaradıb. Vətənpərvərlik yalnız hərbi xidmətə hazırlıq deyil; yaxşı təhsil almaq, qanunlara hörmət etmək, dövlət və cəmiyyət qarşısında məsuliyyət daşımaq da bu anlayışın mühüm göstəriciləridir.
Ailə, məktəb və dövlət koordinasiyası: Uşağın şəxsiyyət kimi formalaşmasında ailənin rolu əvəzsizdir. Məktəb isə ailədə verilən tərbiyəni tamamlayan, uşağın sosial bacarıqlarını və dünyagörüşünü inkişaf etdirən mühüm institutdur.
Müasir bacarıqlar və innovasiya: Müasir Azərbaycan gəncindən yalnız bilik deyil, təşəbbüskarlıq, innovativ düşüncə və sosial məsuliyyət tələb olunur. Süni intellekt və rəqəmsal transformasiya dövründə gənclərin yeni texnologiyalara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi və əmək bazarının tələblərinə uyğunlaşdırılması strateji əhəmiyyət daşıyır.

Növbəti mərhələdə qarşıda duran 4 əsas vəzifə

Deputat Mehriban Vəliyeva növbəti mərhələdə uşaqlar və gənclərlə bağlı siyasətdə xüsusi diqqət tələb edən 4 prioritet istiqaməti də diqqətə çatdırıb:
1. Fiziki və psixoloji sağlamlıq: Məktəblərdə psixoloji xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, uşaqların emosional və sosial bacarıqlarının inkişafına yönəlmiş proqramların genişləndirilməsi.
2. Rəqəmsal təhlükəsizlik: Kiberzorakılıq və təhlükəli internet məzmunlarına qarşı uşaqların rəqəmsal savadlılığının artırılması və mühafizə olunması.
3. Müasir vətənpərvərlik metodları: Tariximizin və Zəfər salnaməmizin gənclərə çatdırılmasında interaktiv təhsil, mədəniyyət layihələri və müasir texnologiyalardan geniş istifadə olunması.
4. Bərabər imkanlar: Xüsusi qayğıya ehtiyacı olan və sosial baxımdan həssas ailələrdən olan uşaqların təhsil, idman və cəmiyyətə inteqrasiyası üçün bərabər şəraitin təmin edilməsi.
Açıqlamasının sonunda deputat vurğulayıb: "Uşaqlara və gənclərə göstərilən diqqət əslində Azərbaycanın gələcəyinə qoyulan sərmayədir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən dövlət siyasətində bu sahəyə verilən önəm strateji yanaşmadan irəli gəlir. Həmçinin Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilən humanitar, təhsil, mədəniyyət və sosial layihələr gənclərin hərtərəfli inkişafına mühüm töhfə verir. Sağlam düşüncəli, yüksək təhsilli, milli dəyərlərinə bağlı və Vətəninə sədaqətli gənclər Azərbaycanın dayanıqlı inkişafının ən mühüm təminatıdır”.

Günel Elxan