İbrahim Cəfərov
AMEA Bitki Mühafizə və Texniki Bitkilər ETİ-nin direktoru, professor

Noyabrın 12-də İrlandiyanın paytaxtı Dublində keçirilən görüşlər Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolunu və ölkəmizin regional proseslərə təsir imkanlarını bir daha diqqət mərkəzinə gətirdi.

Müasir dünyada dövlətlərin nüfuzu yalnız iqtisadi və hərbi potensialla deyil, həm də mürəkkəb beynəlxalq münasibətlər şəraitində dialoq qurmaq, tərəfdaşlıqları genişləndirmək və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq modelləri formalaşdırmaq bacarığı ilə ölçülür. Azərbaycan məhz bu istiqamətdə ardıcıl siyasət yürüdən dövlətlərdən biridir.

Dublin müzakirələri Azərbaycanın Avropa ilə münasibətlərinin yalnız enerji əməkdaşlığı çərçivəsində məhdudlaşmadığını, siyasi dialoq, regional təhlükəsizlik, nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələri və iqtisadi tərəfdaşlıq kimi mühüm istiqamətləri də əhatə etdiyini göstərən əhəmiyyətli platforma kimi qiymətləndirilə bilər.

Azərbaycanın Ukrayna, Avropa dövlətləri və digər beynəlxalq tərəfdaşlarla münasibətlərində nümayiş etdirdiyi konstruktiv mövqe ölkəmizin xarici siyasətinin əsas xüsusiyyətlərindən biridir. Bakı beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlı hörmətə, dövlətlərin suverenliyinə və milli maraqların nəzərə alınmasına üstünlük verir.

Bu kontekstdə Qarabağda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri də Azərbaycanın beynəlxalq gündəliyində xüsusi yer tutur. Vaxtilə müharibənin dağıntılarına məruz qalmış ərazilərdə yeni şəhərlər, yaşayış məntəqələri, sənaye müəssisələri, yollar, hava limanları və sosial infrastruktur yaradılır. Bu proses Azərbaycanın yalnız müharibədən sonrakı bərpa mərhələsini deyil, həm də uzunmüddətli iqtisadi inkişaf strategiyasını həyata keçirdiyini nümayiş etdirir.

Qarabağın yenidən qurulması, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı və regionun iqtisadi dövriyyəyə qaytarılması Azərbaycanın sülh və inkişaf siyasətinin mühüm istiqamətləridir. Bu təcrübə beynəlxalq ictimaiyyət üçün də xüsusi maraq doğurur.

Digər tərəfdən, Cənubi Qafqazda davamlı sülhün təmin olunması, Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması və regional kommunikasiyaların açılması məsələləri Avropanın da strateji maraqlarına uyğundur. Çünki sabit Cənubi Qafqaz həm Şərq-Qərb nəqliyyat marşrutlarının təhlükəsizliyi, həm də Avrasiyada iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Bu mənada Dublin görüşləri ətrafında formalaşan siyasi və diplomatik müzakirələr Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyinin daha geniş kontekstdə dəyərləndirilməsi üçün əhəmiyyətlidir.

Ən mühüm məqam isə budur ki, Azərbaycan artıq beynəlxalq proseslərin yalnız iştirakçısı deyil, həm də regional gündəliyin formalaşmasına təsir göstərən dövlətlərdən biridir. Ölkəmizin enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat, humanitar əməkdaşlıq, regional sabitlik və iqtisadi inkişaf sahələrində artan rolu bu reallığı daha da möhkəmləndirir.

Azərbaycanın əsas üstünlüyü müstəqil siyasi iradəsini qoruyaraq müxtəlif tərəfdaşlarla əməkdaşlıq qurmaq bacarığıdır. Bu siyasət ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun möhkəmlənməsinə, regional mövqelərinin güclənməsinə və gələcək inkişaf perspektivlərinin genişlənməsinə xidmət edir.