Təsəvvür edin ki, pensiya üçün ərizə yazmırsınız, sadəcə yaş həddinə çatırsınız və pensiyanız özü-özünə təyin olunur. Uşağınız doğulur və müavinət sizi "tapır" — siz onu axtarmırsınız. Bu, uzaq gələcəyin fantaziyası deyil, Azərbaycanda artıq işləməyə başlayan rəqəmsal dövlət idarəçiliyi modelinin bir hissəsidir. Bütün bunların arxasında fevral ayında Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən müşavirədə qəbul edilmiş qərar dayanır: Rəqəmsal İnkişaf Şurasının yaradılması və ardınca 27 fevral tarixli Sərəncamla təsdiqlənmiş 2026–2028-ci illər üçün Fəaliyyət Planı. Bu sənəd dörd sütun üzərində qurulub. Rəqəmsallaşma, innovasiya, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik və hər birinin arxasında konkret rəqəmlər, tarixlər və məsul şəxslər var”.

Bu sözləri xalqcebhesi.az-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Naqif Həmzəyev deyib.

Deputat 29 iyunda Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın sədrliyi ilə Rəqəmsal İnkişaf Şurasının ilk iclasından bəhs edərək bildirib ki, diqqətçəkən məqam odur ki, iclasda təkcə hesabat deyil, həm də real icra vəziyyəti müzakirə olunub — rəqəmsal inkişaf naziri Rəşad Nəbiyev, Prezidentin köməkçisi Şahmar Mövsümov və elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev öz sahələri üzrə konkret nəticələr təqdim ediblər: “Bu günə qədər vətəndaş dövlət xidməti almaq üçün onlarla fərqli tətbiq arasında seçim etməli olurdu. İndi məqsəd aydındır: hər şey "mygov" (vətəndaşlar üçün) və "mygov Biznes" (sahibkarlar üçün) platformalarında birləşsin. Son üç ayda "mygov"un istifadəçi sayı 2,7 milyondan 3,5 milyona qalxıb — 30 faizlik artım. "e-Sosial", "e-Təbib" və "e-Su" artıq tam inteqrasiya olunub, "e-Polis", "Mobil Notariat", "Azərişıq", "Reseptim" kimi tətbiqlər isə ilin sonunadək tam köçürüləcək. Bəlkə də ən maraqlısı "proaktiv xidmət" konsepsiyasıdır. Fikir sadədir: vətəndaş dövlətdən nəsə istəməsin, dövlət ondan əvvəl hərəkətə keçsin. Bu artıq pensiya təyinatında işləyir, tezliklə doğum müavinətinə də şamil ediləcək. Hədəf — proaktiv xidmətlərin payını 50 faizə çatdırmaq”.

N.Həmzəyev söyləyib ki,innovasiya istiqamətində hazırlanan qanunvericilik paketi ölçüsünə görə diqqətçəkəndir: “34 qanun, 9 Prezident fərmanı və 3 Nazirlər Kabineti qərarına dəyişiklik. Məqsəd Azərbaycanı regionun texnologiya mərkəzinə çevirməkdir.
Konkret olaraq nə təklif olunur? 20 illik vergi güzəştləri — texnologiya, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik şirkətləri üçün
0% gəlir vergisi — yüksəkixtisaslı texnologiya mütəxəssisləri üçün SAFE və Convertible Note — beynəlxalq startap maliyyələşdirilməsində geniş istifadə olunan alətlərin ilk dəfə qanuniləşdirilməsi ESOP mexanizmi — startapların işçilərinə şirkət payı təklif edə bilməsi R&D xərclərinə 2,5 əmsal — tədqiqat-inkişaf investisiyalarının vergidən çıxılması
"Rəqəmsal Səyyah" vizası — əcnəbi mütəxəssislər və frilanserlər üçün. Bu, sadəcə vergi endirimi deyil — startap üçün bütün həyat dövrünü (qeydiyyatdan investisiyaya, uğursuzluqdan yenidən başlamağa qədər) əhatə edən hüquqi ekosistemin qurulmasıdır. Süni intellekt istiqamətində iş iki paralel xətlə gedir. Bir tərəfdən — infrastruktur: milli hesablama gücü üçün 64 qrafik prosessorun (GPU) təchizatçısı artıq seçilib və avadanlıqlar ilin sonunadək quraşdırılacaq. Digər tərəfdən — tətbiq: 2026-cı ildə "mygov" platformasında 4, digər dövlət qurumlarında isə 9 süni intellekt həllinin işə salınması planlaşdırılır”.

Onun sözlərinə görə, artıq "mygov"da 24/7 rejimində işləyən virtual vətəndaş köməkçisinin ilkin versiyası fəaliyyətdədir: “Səhiyyə, gömrük və təhsil sahələrində də oxşar həllər hazırlanır. Xüsusi diqqətə layiq addım — süni intellekt üzrə "Tənzimləyici test mühiti"nin (Regulatory Sandbox) yaradılmasıdır. Bu, yeni texnologiyaların geniş tətbiqdən əvvəl nəzarətli mühitdə sınaqdan keçirilməsinə imkan verir və hüquqi akt layihəsi artıq yekun mərhələdədir. Rəqəmsallaşma nə qədər sürətlənirsə, kibertəhlükəsizlik bir o qədər kritik olur. Bu istiqamətdə görülən ən mühüm addım Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi tabeliyində Milli Kibertəhlükəsizlik Agentliyinin yaradılmasıdır. Agentliyin tərkibində üç struktur fəaliyyət göstərəcək:
Milli Təhlükəsizlik Əməliyyatları Mərkəzi (SOC)
Milli Kiber İnsidentlərə Qarşı Mübarizə Mərkəzi (CERT) Rəqəmsal Tədqiqat Mərkəzi Bank, sığorta, energetika və nəqliyyat kimi kritik sahələrdə fəaliyyət göstərən qurumlar üçün yeni tələblər müəyyən olunur — o cümlədən insidentlər barədə Milli CERT-ə operativ məlumat vermək artıq hüquqi öhdəlikdir. Paralel olaraq dövlət informasiya sistemlərinin Hökumət Buludu (G-Cloud) platformasına köçürülməsi davam edir”.

Deputat həmçinin deyib ki, bəlkə də ən az səs-küylü, amma ən dərin təsirli dəyişiklik təhsil sistemində baş verir: “Son beş ildə məktəblərə 235 mindən çox kompüter paylanılıb, bir kompüterə düşən şagird sayı 32-dən 6-ya düşüb. Bu, sadəcə statistika deyil — real sinif otağının simasının dəyişməsidir. "Rəqəmsal məktəb" platforması artıq 900 mindən çox istifadəçini (şagird, müəllim, valideyn) birləşdirir və hazırda Bakıda 354 məktəbi əhatə edir. 2026–2027-ci tədris ilindən bu, 400-dən çox regional məktəbə genişləndiriləcək — yəni paytaxtdan kənarda da eyni rəqəmsal infrastruktur mövcud olacaq. Növbəti hədəf isə texnologiyanı sadəcə idarəetmədə deyil, birbaşa tədris prosesinin özündə tətbiq etməkdir: süni intellekt əsaslı fərdiləşdirilmiş öyrənmə, müəllimlərin inzibati yükünün azaldılması və şagird nəticələrinin data əsaslı təhlili. Bu Fəaliyyət Planının maraqlı tərəfi ondadır ki, o, təkcə texnologiyanı deyil, dövlət-vətəndaş münasibətinin fəlsəfəsini dəyişməyə çalışır: "vətəndaş dövləti axtarmasın, dövlət vətəndaşı tapsın" prinsipi, "yalnız bir dəfə" qaydası ilə təkrar sənəd tələbinin ləğvi, startaplara 20 illik vergi zəmanəti kimi addımlar — bunların hamısı bir ideyaya xidmət edir: inzibati sürtünməni minimuma endirmək. Növbəti üç il ərzində bu planların nə qədəri real nəticəyə çevriləcək — bunu vaxt göstərəcək. Amma indiki mərhələdə diqqətəlayiq olan, islahatların ayrı-ayrı layihələr yox, vahid strateji çərçivə (Rəqəmsal İnkişaf Konsepsiyası, Süni İntellekt Strategiyası və Kibertəhlükəsizlik Strategiyası ilə uzlaşdırılmış) daxilində aparılmasıdır”.

Röya İsrafilova